พรรคเก่าพลิกแผ่นดินหาสมาชิก หนีเส้นตายกฎเหล็ก “ไพรมารี่โหวต”

พรรคการเมืองเก่าส่งเสียงตัดพ้อดังระงม พลันครบกำหนด 30 วัน ตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่ 53/2560 ให้พรรคการเมืองเก่าที่อยู่ในสารบบยืนยันการเป็นสมาชิกพรรคที่มีอยู่ในบัญชีของแต่ละพรรคปรากฏว่าเมื่อถึงเส้นตายทุกพรรคมีตัวเลขสมาชิกพรรคลดฮวบฮาบ

โดยเฉพาะยอดสมาชิกพรรคการเมืองหลัก-ตัวแปรการเมืองที่แจ้งไว้ต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) อาทิ พรรคประชาธิปัตย์ มีจำนวนสมาชิกพรรคทั้งสิ้น 2,896,109 คน แต่ได้กลับมาเพียง 1.3 แสนคน พรรคเพื่อไทย มีสมาชิกพรรค 134,896 คน แต่สมาชิกพรรคยืนยันแค่หลัก 1 หมื่นคน

จากนี้ไปพรรคการเมืองแต่ละพรรคมีเวลาถึง 30 พ.ค.ที่จะรวบรวมเอกสารการยืนยันการเป็นสมาชิกพรรคให้กับ กกต. ตัวเลขต่าง ๆ จึงยังไม่นิ่ง !

เมื่อตัวเลขสมาชิกพรรคการเมืองที่ลดลงเกินกว่าที่คาด แต่ละพรรคต้องปรับกลยุทธ์หาสมาชิกแทบพลิกแผ่นดิน

เพราะการส่งผู้สมัครลงเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญใหม่ จะต้องผ่านการทำ “ไพรมารี่โหวต”

โดยมาตรา 50 ของ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง 2560 ระบุการทำไพรมารี่โหวตว่า ผู้สมัครจะต้องได้รับการคัดเลือกจากที่ประชุมสาขาพรรค ซึ่งจะต้องมีสมาชิกมาประชุมไม่น้อยกว่า 100 คนหรือ การประชุมตัวแทนพรรคการเมืองประจำจังหวัด ต้องมีสมาชิกมาชุมนุมไม่น้อยกว่า 50 คน

ปัญหาจะเกิดกับทุกพรรคทันทีหากพื้นที่ไหนมี “สมาชิก” ไม่ครบตามที่กฎหมายกำหนด นั่นแปลว่าจะเลือกผู้สมัคร ส.ส.ไม่ได้

หากนำตัวเลขสมาชิกพรรค ณ ที่ยืนยันกลับมาภายในเส้นตาย 30 เม.ย. พรรคที่ “รอดตัว” สามารถส่ง ส.ส.ได้ครบทุกเขตเลือกตั้ง ทั้ง 350 เขตเลือกตั้ง มีเพียงพรรคประชาธิปัตย์ และพรรคเพื่อไทย เพราะการส่งผู้สมัครลงเลือกตั้งได้ครบ 350 เขต จะต้องมีตัวเลขสมาชิกพรรคจังหวัดละ 100 คน หรือสมาชิกพรรค 7,700 คน เป็นจำนวนขั้นต่ำ

กระนั้น พรรคเพื่อไทยยังติดปัญหาตรงที่ บางจังหวัดมีตัวเลขสมาชิกพรรคไม่ถึง 100 คน ภาคที่ยืนยันการเป็นสมาชิกพรรคน้อยที่สุดคือภาคใต้

“ภูมิธรรม เวชยชัย” เลขาธิการพรรคเพื่อไทย กล่าวว่า มีบางภาคที่การยืนยันสมาชิกพรรคยังน้อยอยู่เช่น ภาคใต้ และ กทม.เพราะฐานของพรรคคือ ภาคเหนือ กับ อีสาน แต่การที่สมาชิกยืนยันมาน้อย เชื่อว่าจะไม่ส่งผลต่อการส่งผู้สมัครลงเลือกตั้งในอนาคต เพราะถ้าการเมืองเปิดกว่าปัจจุบัน การหาสมาชิกพรรคไม่ใช่เรื่องยาก

“ในช่วงเดือน เม.ย.ที่ให้ยืนยันการเป็นสมาชิกพรรค มีเวลาแค่ 30 วัน และยังชนกับวันสงกรานต์อีก 10 วัน เหลือเวลาให้ยืนยันสมาชิกพรรคเพียงแค่ 20 วัน พรรคเพื่อไทยได้สมาชิกพรรคกลับมา 10 เปอร์เซ็นต์ก็ถือว่าน่าพอใจ อย่างไรก็ตาม การสร้างข้อจำกัดในการยืนยันสมาชิกพรรคถือเป็นปัญหาอยู่แล้ว แต่เมื่อถึงเวลาการเมืองเปิดพรรค พรรคก็มีฐานในพื้นที่สำหรับการหาสมาชิกพรรคเพียงแต่จะยุ่งยากมากขึ้น” 

“ชูศักดิ์ ศิรินิล” หัวหน้าฝ่ายกฎหมายพรรคเพื่อไทย กล่าวว่า ขณะนี้มีบางจังหวัดที่มีสมาชิกพรรคไม่ถึง 100 คน ถ้าเป็นเช่นนี้จะทำไพรมารี่โหวตไม่ได้ แต่เมื่อถึงเวลาที่ คสช.ให้สมัครสมาชิกพรรคได้ พรรคเพื่อไทยจะต้องหาให้ครบตามจำนวน

ขณะที่พรรคประชาธิปัตย์แม้มีสมาชิกพรรคที่ยืนยันกลับมานับแสนคน ทว่าในภาคอีสาน ที่เป็น “จุดอ่อน” ของพรรค ตัวเลขสมาชิกพรรคในบางจังหวัดกลับไม่ถึง 100 คน 

“คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช” ผู้รับผิดชอบพื้นที่ภาคอีสาน พรรคประชาธิปัตย์ กล่าวว่า การหาสมาชิกพรรคในภาคอีสานนั้นยากมาก ยังมีอยู่ 2-3 จังหวัดที่มีจำนวนสมาชิกพรรคไม่ถึง 100 คน เพราะการเป็นสมาชิกพรรคก่อนหน้านี้ไม่เสียเงิน ชาวบ้านเขาอยู่ของเขาดี ๆ ก็ให้มาเสียเงินเป็นสมาชิกพรรค และการลงพื้นที่ตามบ้าน บางคนก็ไม่อยู่ไปทำไร่ ทำนา บ้านเรือนไกล ต้องทำมาหากิน และยังติดเทศกาลวันสงกรานต์จึงได้ตัวเลขสมาชิกน้อย แต่หาก คสช.ให้เปิดรับสมัครสมาชิกพรรคอีกครั้งก็น่าจะหาได้ครบ 100 คน

ทุกจังหวัดสนธยา คุณปลื้ม หัวหน้าพรรคพลังชล ให้ความเห็นว่า การทำไพรมารี่โหวต จะเป็นตัวชี้วัดว่าผู้สมัคร มีศักยภาพในการหาคนมายกมือสนับสนุนตนเองได้หรือไม่ หากหาคน 100 คนมาโหวตให้ตัวเองตอนทำไพรมารี่ไม่ได้ก็ไม่ควรลงสมัคร

แต่สำหรับพรรคเกิดใหม่อย่าง “พรรคอนาคตใหม่” นั้น “ชำนาญ จันทร์เรือง” นักวิชาการอิสระ หนึ่งผู้ร่วมก่อตั้งพรรค เชื่อว่าการหาสมาชิกพรรคของพรรคเกิดใหม่ไม่ยากอย่างพรรคการเมืองเก่า เพราะพรรคเตรียมหาสมาชิกพรรคหลายช่องทางทั้ง online และ on ground อนาคตใหม่เพิ่งเริ่มก่อตั้ง และที่ผ่านมามีการเปิดรับผู้ช่วยงานพรรค ปรากฏว่า มีคนอายุ 20 ต้น ๆ กับ 50-60 ปี มาขอช่วยงานกับพรรคเป็นจำนวนมาก ที่อยากเห็นความเปลี่ยนแปลง ดังนั้น หากมีการเปิดรับสมัครสมาชิกพรรค ก็คาดว่าคนกลุ่มนี้และคนที่สนับสนุนพรรคจะมาเป็นสมาชิก

คำสั่งที่ 53/2560 ยังเป็น “อุปสรรค” สำคัญสำหรับพรรคการเมือง เพราะปิดกั้นการหาสมาชิกพรรค กระทบชิ่งไปถึงการทำไพรมารี่โหวต

ทว่า….พรรคที่ได้เปรียบที่สุดคือพรรคที่กำลังตั้งในทำเนียบรัฐบาลขณะนี้ ที่คุมทั้งกติกา เวลา และความได้เปรียบทางการเมือง