สหรัฐ-เม็กซิโกเพิ่มใบรับรองแหล่งกำเนิดสินค้า สกัดจีนเลี่ยงภาษี อุดช่องโหว่ประตูหลัง

สหรัฐและเม็กซิโกร่วมประกาศมาตรการใหม่รับมือการหลบเลี่ยงภาษีจากจีนและอื่น ๆ ในสินค้าเหล็กและอะลูมิเนียม ตามมาตรา 232 (Section 232) กำหนดเงื่อนไขผู้นำเข้าต้องแสดงใบรับรองแหล่งกำเนิดสินค้าเพิ่มเติม ป้องกันการใช้เม็กซิโกเป็นประตูหลังเข้าสู่สหรัฐ

วันที่ 11 กรกฎาคม 2024 รอยเตอร์รายงานว่า สหรัฐและเม็กซิโกร่วมกันประกาศมาตรการใหม่เพื่อสู้กับการหลบเลี่ยงภาษีศุลกากรสหรัฐในสินค้าเหล็กและอะลูมิเนียมจากจีนและชาติอื่น ๆ ซึ่งขนส่งสินค้าผ่านทางเม็กซิโก

ทำเนียบขาวกล่าวว่า ตามนโยบายใหม่ที่สั่งดำเนินการโดยประธานาธิบดีโจ ไบเดน ผู้นำสหรัฐ กำหนดว่าสินค้าเหล็กจากประเทศเม็กซิโกจะต้องมีการเก็บภาษี 25 เปอร์เซ็นต์ตาม “Section 232” หากไม่ได้ถูกผลิตขึ้นในเม็กซิโก สหรัฐ หรือแคนาดา ตามข้อตกลงเขตการค้าเสรีอเมริกาเหนือ

เช่นเดียวกับผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียบนำเข้าจากเม็กซิโกที่ต้องการหนีภาษี 10 เปอร์เซนต์ มีเงื่อนไขว่าต้องไม่มีสินแร่ที่ถูกถลุงหรือหลอมหรือหล่อในจีน รัสเซีย เบลารุส หรืออิหร่าน

ผู้นำเข้าสินค้าดังกล่าวเข้าสหรัฐจะต้องแสดงใบวิเคราะห์ประเทศที่เป็นแหล่งกำเนิดหรือผลิตสินค้าต่อสำนักงานศุลกากรและป้องกันชายแดนสหรัฐ (U.S. Customs and Border Protection)

ในแถลงการณ์ร่วม นายไบเดนและนายอันเดรส มานูเอล โลเปซ โอบราดอร์ ประธานาธิบดีเม็กซิโกระบุอีกว่า ประเทศเม็กซิโกตกลงที่จะกำหนดให้ผู้นำเข้าผลิตภัณฑ์เหล็กผ่านทางพรมแดนเม็กซิโกต้องยื่นข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับประเทศแหล่งกำเนิดหรือผลิตสินค้า

ในสถานการณ์ที่นายไบเดนเอาใจสมาชิกสหภาพแรงงานและโดยเฉพาะกับสหภาพแรงงานเหล็ก (United Steelworkers) ในการลงแข่งขันการเลือกตั้งประธานาธิบดีรอบสองในเดือนพฤศจิกายนปีนี้ ซึ่งสหภาพแรงงานเหล็กแห่งนี้คัดค้านการควบรวมกิจการของบริษัทนิปปอน สตีล จากญี่ปุ่น

เงื่อนไขการนำเข้าใหม่นี้เกิดขึ้นจากปัญหาที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับการทะลักเข้าตลาดโลกของสินค้าจีน ท่ามกลางดีมานด์ภายในประเทศจีนอ่อนแอ และเกิดขึ้นหลังจากที่เมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ไบเดนเพิ่มภาษีสินค้าที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์จากจีนหลากหลายรายการ รวมถึงเหล็กและอะลูมิเนียม รถยนต์พลังงานไฟฟ้า (อีวี) เซมิคอนดักเตอร์หรือชิป และแร่สำคัญอื่น ๆ

สหรัฐกังวลมากขึ้นว่าเม็กซิโกอาจกลายมาเป็นประตูหลังให้จีนนำสินค้าเข้ามายังสหรัฐ โดยใช้ความได้เปรียบจากการนำเข้าสินค้าปลอดภาษี ผ่านข้อตกลงการค้าเสรีเมริกาเหนือ ทำให้ที่ผ่านมาฝ่ายสหรัฐได้เตือนเจ้าหน้าที่เม็กซิโกไม่ให้เสนอสิ่งจูงใจแก่ผู้ผลิตอีวีจีนที่กำลังมองหาพื้นที่ตั้งโรงงานในเม็กซิโกด้วยแล้ว

นางแคตเทอรีน ไท่ ผู้แทนการค้าสหรัฐถือว่ามาตรการนี้เป็นการแก้ไขช่องโหว่ที่ทิ้งไว้ตั้งแต่สมัยอดีตประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ตามการประกาศใช้มาตรการภาษีภายใต้มาตรา 232 (Section 232) ซึ่งใช้เหตุผลด้านความมั่นคงของประเทศ (National Security) ภายใต้ Trade Expansion Act of 1962 เพื่อเรียกเก็บอัตราภาษีนำเข้าต่อสินค้าเหล็กและอะลูมิเนียมในอัตราร้อยละ 25 และร้อยละ 10 ตามลำดับ และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 23 มีนาคม 2018

แม้การนำเข้าสินค้าเหล็กที่ผลิตในประเทศอื่นผ่านทางเม็กซิโกมีปริมาณน้อยในปี 2023 โดยมีสัดส่วนเพียงราว 13 เปอร์เซ็นต์ของปริมาณเหล็กนำเข้าจากเม็กซิโกที่มีราว 3.8 ล้านตัน แต่รัฐบาลไบเดนระบุว่า การใช้เงื่อนไขที่กำหนดขึ้นใหม่นี้เป็นการมองไปข้างหน้า หรือดักหน้าไว้ก่อนนั่นเอง เนื่องจากคาดว่าสินค้านำเข้าจากจีนอาจพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว เนื่องจากภาคอสังหาริมทรัพย์จีนกำลังอยู่ในภาวะลำบาก