คณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) แถลงปกป้องสิทธิ 2 นักชกไม่ผ่านการตรวจเพศจากแอลจีเรีย-ไต้หวัน ระบุ เป็นเหยื่อของการตัดสินใจอย่างพลการของ IBA
วันที่ 2 สิงหาคม 2567 สืบเนื่องจาก “คณะกรรมการโอลิมปิกสากล” (International Olympic Committee หรือ IOC) ยืนยันให้นักมวยสากลสมัครเล่นหญิง 2 คน ได้แก่ “อิมาน เคลิฟ” (Imane Khelif) รุ่น 66 กก. หญิง จากแอลจีเรีย และ “หลิน ยู่-ถิง” (Lin Yu-ting) รุ่น 57 กก. จากไต้หวัน ที่ไม่ผ่านการตรวจเพศสามารถเข้าร่วมการแข่งขันในโอลิมปิก 2024 ได้
แม้ว่านักชกทั้ง 2 คนจะเคยถูกสหพันธ์มวยสากลนานาชาติ (International Boxing Association หรือ IBA) ตัดสิทธิจากการแข่งขันชิงแชมป์โลกที่กรุงนิวเดลีเมื่อปีที่แล้วก็ตาม เนื่องจากไม่ผ่านการเกณฑ์คุณสมบัติทางเพศ โดยผลการทดสอบโครโมโซมเป็น XY (โดยทั่วไปผู้หญิงจะมีโครโมโซม XX ในขณะที่ผู้ชายจะมีโครโมโซมเป็น XY) และมีระดับฮอร์โมนเพศชาย หรือเทสโทสเตอโรนสูงกว่าปกติ
เมื่อ อิมาน เคลิฟ ขึ้นชกไฟต์แรก ก็เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ไปทั่วโลกทันที โดยนักชกจากแอลจีเรียไล่ทุบคู่แข่ง “แองเกลา คารินี่” (Angela Carini) จากอิตาลีร่วงตั้งแต่ยกแรกภายในเวลาแค่ 46 วินาที จนอิตาลีต้องขอยอมแพ้ ทำให้พ่ายน็อกไป และบาดเจ็บค่อนข้างหนัก
ล่าสุด คณะกรรมการโอลิมปิกสากล ได้ออกแถลงการณ์เกี่ยวกับกรณีดังกล่าว โดยปกป้องสิทธิของนักชกทั้ง 2 จากแอลจีเรียและไต้หวัน รวมทั้งไม่เห็นด้วยกับ IBA ว่า
นักกีฬาทุกคนที่เข้าร่วมการแข่งขันชกมวยของมหกรรมกีฬาโอลิมปิกที่ปารีส 2024 จะต้องปฏิบัติตามคุณสมบัติและกฎเกณฑ์ในการเข้าร่วมการแข่งขัน รวมถึงกฎเกณฑ์ทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้องทั้งหมดที่กำหนดโดย Paris 2024 Boxing Unit (PBU) เช่นเดียวกับการแข่งขันชกมวยโอลิมปิกครั้งก่อน เพศและอายุของนักกีฬาจะขึ้นอยู่กับหนังสือเดินทางของนักกีฬา
กฎเหล่านี้ยังใช้ในช่วงระยะเวลารอบคัดเลือกด้วย รวมถึงการแข่งขันชกมวยของยูโรเปียนเกมส์ 2023, เอเชียนเกมส์, แพนอเมริกันเกมส์ และแปซิฟิกเกมส์, การแข่งขันรอบคัดเลือกแอฟริกันปี 2023 ที่กรุงดาการ์ ประเทศเซเนกัล และการแข่งขันรอบคัดเลือกระดับโลก 2 รายการที่จัดขึ้นที่ที่กรุงดาการ์ ประเทศเซเนกัล
ซึ่งมีนักมวยที่แตกต่างกันทั้งหมด 1,471 คนจากคณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติ 172 แห่ง ทีมมวยผู้ลี้ภัย และนักกีฬาอิสระ ซึ่งมีการแข่งขันรอบคัดเลือกมากกว่า 2,000 รายการ
PBU ใช้กฎการชกมวยของโตเกียว 2020 เป็นพื้นฐานในการพัฒนากฎข้อบังคับสำหรับปารีส 2024 เพื่อลดผลกระทบต่อการเตรียมการของนักกีฬา และรับประกันความสม่ำเสมอระหว่างการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก
โดยกฎโตเกียวปี 2020 เหล่านี้อิงตามกฎหลังริโอฯ ปี 2016 ซึ่งเกิดก่อนที่ IOC จะระงับสหพันธ์มวยสากลนานาชาติ หรือ IBF ในปี 2019 และถอนการรับรองในปี 2023
เราได้เห็นในรายงานข้อมูลที่ทำให้เข้าใจผิดเกี่ยวกับนักกีฬาหญิง 2 คนที่กำลังแข่งขันกันในโอลิมปิกเกมส์ที่ปารีส 2024 โดยนักกีฬาทั้งสองคนเคยแข่งขันชกมวยระดับนานาชาติในประเภทหญิงมาหลายปีแล้ว รวมถึงโอลิมปิกเกมส์ โตเกียว 2020 การแข่งขันชิงแชมป์โลกของสมาคมมวยสากลนานาชาติ หรือ IBA และทัวร์นาเมนต์ที่ได้รับการอนุมัติจาก IBA
นักกีฬา 2 คนเป็นเหยื่อของการตัดสินใจอย่างกะทันหันของ IBA ในปี 2023 โดยพวกเขาถูกตัดสิทธิอย่างไม่มีกระบวนการใด ๆ
ตามรายงานการประชุมบนเว็บไซต์ของ IBA การตัดสินใจครั้งนี้ดำเนินการโดยเลขาธิการและซีอีโอของ IBA โดยคณะกรรมการ IBA ให้สัตยาบันในภายหลังเท่านั้น และในเวลาต่อมาก็ขอให้กำหนดขั้นตอนที่จะปฏิบัติตามในกรณีที่คล้ายกันในอนาคต ซึ่งหนึ่งในบันทึกการประชุมมีการระบุด้วยว่า “IBA ควรกำหนดขั้นตอนที่ชัดเจนเกี่ยวกับการทดสอบเพศของนักกีฬา”
ความก้าวร้าวต่อนักกีฬาทั้ง 2 คนในปัจจุบันนั้นขึ้นอยู่กับการตัดสินใจโดยพลการ ซึ่งดำเนินการโดยปราศจากขั้นตอนที่เหมาะสม โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อพิจารณาว่านักกีฬาเหล่านี้เคยแข่งขันในระดับสูงสุดมาหลายปีแล้ว
โดยแนวทางดังกล่าวขัดต่อหลักธรรมาภิบาล และไม่ควรเปลี่ยนแปลงกฎเกณฑ์คุณสมบัติในระหว่างการแข่งขันที่กำลังดำเนินอยู่ และการเปลี่ยนแปลงกฎเกณฑ์ใด ๆ จะต้องเป็นไปตามกระบวนการที่เหมาะสม และควรอยู่บนพื้นฐานของหลักฐานทางวิทยาศาสตร์
IOC มุ่งมั่นที่จะปกป้องสิทธิมนุษยชนของนักกีฬาทุกคนที่เข้าร่วมการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกตามกฎบัตรโอลิมปิก หลักจรรยาบรรณของ IOC และกรอบยุทธศาสตร์ IOC ว่าด้วยสิทธิมนุษยชน โดย IOC รู้สึกเสียใจกับการละเมิดที่นักกีฬาทั้ง 2 ที่คนกำลังได้รับอยู่ในขณะนี้
ทั้งนี้ IOC ได้ถอนการรับรองของ IBA ในปี 2023 หลังจากระงับการรับรองในปี 2019 การถอนการรับรองได้รับการยืนยันโดยศาลอนุญาโตตุลาการกีฬา (CAS)