“รางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล จงเจตน์เมธีวิชญ” เชิดชูนักวิจัยไทย 3 สาขา

มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดตัว “รางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล จงเจตน์เมธีวิชญ์” เฟ้นหานักวิจัยคุณภาพ ใน 3 สาขา วิทยาศาสตร์สุขภาพ-วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี-สังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์และศิลปะ ที่ใช้งานได้จริง ภายใต้ธีม “Real-World Impact for Sustainability” มอบรางวัลสูงสุด 5 ล้านบาท

มหาวิทยาลัยมหิดล ตอกย้ำบทบาทผู้นำด้านการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมเปิดตัว “รางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล จงเจตน์เมธีวิชญ์” ได้รับแรงบันดาลใจและการสนับสนุนจาก พล.ต.อ.นายแพทย์จงเจตน์ อาวเจนพงษ์ อดีตนายกสมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยมหิดล ในพระบรมราชูปถัมภ์

รางวัลทรงเกียรติที่มุ่งยกย่องและสนับสนุนนักวิจัยไทยผู้สร้างสรรค์ผลงานวิจัยที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง สร้างผลกระทบเชิงบวกสู่สังคม และสร้างการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรม ภายใต้แนวคิด “Real World Impact for Sustainability” พร้อมสร้างค่านิยมใหม่ในการสร้างสรรค์งานวิจัยที่ไม่ใช่เก็บไว้ขึ้นหิ้งแต่เน้นการนำไปใช้ประโยชน์จริง ถือเป็นก้าวสำคัญของการขับเคลื่อนวงการวิจัยไทย

ศาสตราจารย์นายแพทย์ปิยะมิตร ศรีธรา อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่ามหาวิทยาลัยมหิดลมีปณิธานอันแน่วแน่ในการเป็น “ปัญญาของแผ่นดิน” ที่ไม่เพียงมุ่ง “สร้างบุคลากร”คุณภาพสูงเพื่อเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศ แต่ยังให้ความสำคัญกับการ “สร้างองค์ความรู้” เพื่อเปลี่ยนแปลงโลกให้ดีขึ้นด้วยการมุ่งสร้างสรรค์งานวิจัยของมหาวิทยาลัย รวมทั้งส่งเสริมและสนับสนุนงานวิจัยจากภายนอกที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง สร้างผลกระทบเชิงบวกสู่สังคม และสร้างการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรม

ภายใต้เจตนารมณ์นี้มหาวิทยาลัยมหิดลจึงได้จัดตั้ง “รางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล จงเจตน์เมธีวิชญ์” ขึ้นเพื่อยกย่องเชิดชูนักวิจัยไทยที่มีผลงานวิจัยที่สร้างคุณูปการ และเกิดประโยชน์ในวงกว้าง สร้าง “Real World Impact” ที่ไม่ใช่แค่มีความเป็นเลิศทางวิชาการ แต่ต้องสามารถแก้ปัญหา พัฒนาสังคม ยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน ส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจ และช่วยขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศ

ศาสตราจารย์นายแพทย์ปิยะมิตรกล่าวเพิ่มเติมว่า รางวัลนี้ไม่ใช่แค่การมอบเงินรางวัลสนับสนุนเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ผู้ได้รับรางวัลจะได้รับการสนับสนุนให้เข้าถึงทรัพยากร เครือข่ายทางวิชาการ และเครือข่ายพันธมิตรของมหาวิทยาลัยมหิดลทั้งในภาครัฐและภาคธุรกิจ ซึ่งจะช่วยผลักดันผลงานให้ได้รับการต่อยอดขยายผลในวงกว้าง ที่ไม่จำกัดอยู่แค่ในประเทศไทยแต่สามารถสร้างอิมแพ็กต์ไปถึงระดับภูมิภาค และระดับโลก

“ประเทศไทยมีนักวิจัยที่มีความรู้ความสามารถและมีงานวิจัยที่มีคุณค่ามากมาย แต่ส่วนใหญ่มักจำกัดอยู่ในแวดวงวิชาการ ไม่ถูกนำไปใช้ในทางปฏิบัติ มหาวิทยาลัยมหิดลจึงมุ่งหวังให้รางวัลนี้ ช่วยสร้างขวัญกำลังใจให้นักวิจัยว่ามีเวทีที่พร้อมสนับสนุน เพื่อให้พวกเขาเกิดแรงบันดาลใจและมีความมุ่งมั่นที่จะสร้างสรรค์งานวิจัยที่มีคุณค่า ตอบโจทย์ความต้องการของสังคม และเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาประเทศอย่างต่อเนื่องต่อไป”

2 ประเภท, 3 สาขา, พิจารณา 5 ด้าน

ด้าน รองศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองอธิการบดีฝ่ายวิจัย มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวเสริมว่า “รางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล จงเจตน์เมธีวิชญ์” แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ รางวัลนักวิจัยดีเด่น (ไม่จำกัดอายุ) สำหรับนักวิจัยที่มีผลงานโดดเด่นและสร้างคุณูปการแก่สังคม และมีผลงานออกมาอย่างต่อเนื่อง

โดยผู้ได้รับรางวัลจะได้รับโล่เกียรติยศ พร้อมเงินสนับสนุน 5 ล้านบาท และรางวัลนักวิจัยรุ่นใหม่ (อายุไม่เกิน 45 ปี) ที่มีศักยภาพในการสร้างผลงานวิจัยที่มีผลกระทบต่อสังคม โดยผู้ได้รับรางวัลจะได้รับโล่เกียรติยศ พร้อมเงินสนับสนุน 1 ล้านบาท

การมอบรางวัลรางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล จงเจตน์เมธีวิชญ์ ในแต่ละปีจะมีการกำหนด Theme ที่แตกต่างกันไป สำหรับปีนี้จัดขึ้นเป็นครั้งแรก ภายใต้ Theme “Real-World Impact for Sustainability” ซึ่งเน้นงานวิจัยที่ใช้ประโยชน์ได้จริงและสร้างผลกระทบเชิงบวกสูงต่อสังคม ครอบคลุม 3 สาขาหลัก ได้แก่ 1.วิทยาศาสตร์สุขภาพ (Health Science) 2.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (Science and Technology) 3.สังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์และศิลปะรางวัล (Social Sciences, Humanities and Art)

พิจารณา 5 ด้านหลัก

1. การได้รับการยอมรับในระดับชาติและนานาชาติ (National or International Recognition) เป็นผลงานที่ได้รับรางวัล ได้รับการอ้างอิง หรือมีการนำไปใช้จริงโดยหน่วยงานสำคัญทั้งในประเทศและต่างประเทศ
2. การสร้างองค์ความรู้ใหม่ (Originality) เป็นงานวิจัยที่มีความสร้างสรรค์หรือมีการคิดค้นองค์ความรู้ใหม่ที่แตกต่างจากเดิมที่มีอยู่ เช่น การพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่ไม่เคยมีมาก่อน หรือการค้นพบแนวทางการรักษาโรคใหม่ ๆ
3. ศักยภาพในการขยายผลและผลกระทบระยะยาว (Scalability/Long-Term Impact) เป็นผลงานที่สามารถนำไปใช้ในวงกว้างหรือขยายผลสู่กลุ่มเป้าหมายที่กว้างขึ้นหรือสามารถปรับใช้ในบริบทที่แตกต่างออกไปได้ เช่น การขยายผลจากชุมชนเล็ก ๆ ไปสู่ระดับประเทศ
4. ความยั่งยืนของผลงาน (Sustainability) สามารถดำเนินการได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว ไม่สิ้นเปลืองทรัพยากรจำนวนมากและมีแผนรองรับผลกระทบทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม
5. การผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลง เชิงระบบ (Systemic Changes) สามารถเปลี่ยนแปลงนโยบายสาธารณะ ปรับปรุงโครงสร้างอุตสาหกรรม หรือสร้างมาตรฐานใหม่ที่สามารถนำไปใช้ในระดับประเทศหรือสากลได้

“มหาวิทยาลัยมหิดลพร้อมเป็นผู้นำในการสร้างสรรค์และผลักดันงานวิจัยไทยให้เป็นที่ยอมรับในระดับสากล สนับสนุนนักวิจัยไทยก้าวสู่เวทีโลก เพื่อร่วมกันสร้างการเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่ประโยชน์สุขอย่างยั่งยืน ไม่ใช่แค่เพื่อประเทศไทยแต่เพื่อสังคมโลกโดยรวม” รองศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน กล่าวปิดท้าย

สำหรับผู้ที่สนใจเสนอชื่อนักวิจัยเข้ารับรางวัล สามารถศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ https://jongjate-award.mahidol.ac.th/ เปิดรับการเสนอชื่อตั้งแต่วันนี้ ถึง 1 เมษายน พ.ศ. 2568 เสร็จสิ้นกระบวนการสรรหาและประกาศผลผู้ได้รับรางวัลภายในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2568 ติดต่อสอบถาม กองบริหารงานวิจัย สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยมหิดล โทรศัพท์ : 0-2849-6245 อีเมล์ : [email protected]