เปิดงบประมาณ 2569 ใช้กับอะไรบ้าง หน่วยงานไหนได้งบฯ มากสุด

งบประมาณรายจ่าย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 วงเงิน 3.78 ล้านล้านบาท เปิดข้อมูล ใช้งบประมาณด้านไหนบ้าง และกระทรวง-หน่วยงานไหน ได้งบประมาณมากที่สุด

การประชุมสภาผู้แทนราษฎร สมัยวิสามัญ ครั้งที่ 1 (สมัยวิสามัญ) เป็นพิเศษ วันที่ 28-31 พฤษภาคม 2568 มีวาระการพิจารณาสำคัญ คือ การพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2569 วงเงิน 3.78 ล้านล้านบาท โดยเป็นการพิจารณาในวาระที่ 1 ก่อนจะเริ่มใช้ในปีงบประมาณใหม่ วันที่ 1 ตุลาคม 2568 ที่จะถึงนี้

นางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ระบุว่า ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ที่รัฐบาลนำเสนอต่อสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจให้เติบโตอย่างมีเสถียรภาพ ต่อยอดการพัฒนาภาคการผลิต และบริการ พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ สร้างโอกาสทางเศรษฐกิจและความเสมอภาคทางสังคมดูแลคุณภาพชีวิต สิ่งแวดล้อม และความมั่นคงของประชาชน

ผ่านการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บทต่าง ๆ และนโยบายสำคัญของรัฐบาลที่ได้แถลงต่อรัฐสภา เพื่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์และประโยชน์สูงสุดต่อประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม

อ่านเพิ่มเติม : นายกฯ ชงร่างกม.งบฯ 69 คาดเศรษฐกิจปีหน้าโต 2.3-3.3 พร้อมทุ่ม 5.4 พันล้านปราบยาเสพติด

“ประชาชาติธุรกิจ” ชวนสำรวจรายละเอียด งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ใช้ในส่วนไหนบ้าง จัดสรรแต่ละกระทรวงเท่าไร และรายรับในปีงบประมาณ จะมีเท่าไร

ส่องฐานะการคลัง-หนี้สาธารณะประเทศไทย

• หนี้สาธารณะคงค้าง ณ มีนาคม 2568 มีจำนวน 12,080,809.9 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 64.4 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP)
• ฐานะเงินคงคลัง ณ วันที่ 30 เมษายน 2568 มีจำนวน 252,124.8 ล้านบาท
• ฐานะการเงินด้านต่างประเทศของไทยในปัจจุบัน อยู่ในเกณฑ์ดี
• มูลค่าเงินสำรองระหว่างประเทศ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2567 มีจำนวน 237,045.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือ 2.4 เท่าของหนี้ต่างประเทศระยะสั้น

ทั้งนี้ กรอบการบริหารหนี้สาธารณะ ตามกฎหมายว่าด้วยวินัยการเงินการคลังของรัฐ กำหนดไว้ว่า หนี้สาธารณะต้องไม่เกิน 70% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ

ส่อง 4 กลุ่มรายจ่าย

ร่าง พ.ร.บ.งบประมาณปี 2569 มีวงเงินงบประมาณทั้งสิ้น 3,780,600 ล้านบาท จำแนกรายละเอียดได้ ดังนี้

• รายจ่ายประจำ จำนวน 2,652,301.3 ล้านบาท (ร้อยละ 70.2)
• รายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง จำนวน 123,541.1 ล้านบาท (ร้อยละ 3.3)
• รายจ่ายลงทุน จำนวน 864,077.2 ล้านบาท (ร้อยละ 22.9)
• รายจ่ายชำระคืนต้นเงินกู้ จำนวน 151,200 ล้านบาท (ร้อยละ 4.0)

ทั้งนี้ รายจ่ายชำระคืนต้นเงินกู้ เป็นรายจ่ายลงทุนกรณีการกู้เพื่อการลงทุนของรัฐวิสาหกิจ จำนวน 10,519.6 ล้านบาท

มองงบประมาณ ตามกลุ่มรายจ่าย-ยุทธศาสตร์ฯ

เมื่อเจาะลึกลงไปในรายละเอียดงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 วงเงินรวมทั้งสิ้น 3,780,600 ล้านบาท จำแนกตามกลุ่มงบประมาณรายจ่าย แบ่งเป็น 7 กลุ่ม ดังนี้

• งบประมาณรายจ่ายงบกลาง จำนวน 632,968.8 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 16.7 ของวงเงินงบประมาณ
• งบประมาณรายจ่ายของหน่วยรับงบประมาณ จำนวน 1,408,060.3 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 37.2 ของวงเงินงบประมาณ
• งบประมาณรายจ่ายบูรณาการ จำนวน 98,767.8 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 2.6 ของวงเงินงบประมาณ จำนวน 9 เรื่อง ได้แก่
  • ขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้
  • เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก
  • ต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ
  • เตรียมความพร้อมเพื่อรองรับสังคมสูงวัย
  • บริหารจัดการทรัพยากรน้ำ
  • ป้องกันปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติด
  • พัฒนาอุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต
  • รัฐบาลดิจิทัล
  • สร้างรายได้จากการท่องเที่ยว
• งบประมาณรายจ่ายบุคลากร จำนวน 820,820.8 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 21.7 ของวงเงินงบประมาณ
• งบประมาณรายจ่ายสำหรับทุนหมุนเวียน จำนวน 274,576.8 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 7.3 ของวงเงินงบประมาณ
• งบประมาณรายจ่ายเพื่อการชำระหนี้ภาครัฐ จำนวน 421,864.4 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 11.2 ของวงเงินงบประมาณ
• งบประมาณรายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง จำนวน 123,541.1 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 3.3 ของวงเงินงบประมาณ

โดยในปีงบประมาณ 2569 เป็นที่น่าสังเกตว่ามีการเพิ่มเติมงบประมาณรายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลังเข้ามาด้วย ซึ่งในงบประมาณปี 2568 ไม่ได้มีการตั้งงบประมาณในส่วนนี้ไว้ โดยเหตุผลของการตั้งงบฯ เพื่อชดใช้เงินคงคลัง เพื่อให้หน่วยรับงบประมาณได้มีกรอบวงเงินงบประมาณสำหรับ ใช้จ่ายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569

และเมื่อจำแนกงบประมาณรายจ่าย ประจำปีงบประมาณ 2569 ตามยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณ 6 ด้าน 1 รายการ ประกอบด้วย

ยุทธศาสตร์ที่ 1 : ด้านความมั่นคง จำนวน 415,327.9 ล้านบาท (คิดเป็นร้อยละ 11.0)

ยุทธศาสตร์ที่ 2 : ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน จำนวน 394,611.6 ล้านบาท (คิดเป็นร้อยละ 10.5)

ยุทธศาสตร์ที่ 3 : ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่าย จำนวน 605,927.3 ล้านบาท (คิดเป็นร้อยละ 16.0)

ยุทธศาสตร์ที่ 4 : ด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่าย จำนวน 942,709.2 ล้านบาท (คิดเป็นร้อยละ 24.9)

ยุทธศาสตร์ที่ 5 : ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม จำนวน 147,216.9 ล้านบาท (คิดเป็นร้อยละ 3.9)

ยุทธศาสตร์ที่ 6 : ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่าย จำนวน 605,441.6 ล้านบาท (คิดเป็นร้อยละ 16.0)

ส่วนรายการค่าดำเนินการภาครัฐ รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่ายไว้ จำนวน 669,365.5 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 17.7 ของวงเงินงบประมาณ เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายรองรับเหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้นโดยมิได้คาดหมายสำหรับกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น การบริหารจัดการหนี้ภาครัฐ และชดใช้เงินคงคลัง ดังนี้

1) แผนงานบริหารเพื่อรองรับกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น จำนวน 123,960.0 ล้านบาท

เพื่อสำรองไว้เป็นค่าใช้จ่ายกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น การเยียวยาหรือบรรเทาความเสียหายจากภัยพิบัติสาธารณะร้ายแรง ภารกิจที่เป็นความจำเป็นเร่งด่วนของรัฐ และเงินชดเชยค่างานสิ่งก่อสร้าง รวมทั้งการกระตุ้นและสร้างความเข้มแข็งของระบบเศรษฐกิจ โดยคำนึงถึงวินัยทางการคลัง

2) การบริหารจัดการหนี้ภาครัฐ จำนวน 421,864.4 ล้านบาท

เพื่อให้การบริหารจัดการหนี้และการชำระหนี้ภาครัฐเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อเศรษฐกิจ

3) รายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง จำนวน 123,541.1 ล้านบาท

เพื่อเป็นรายจ่ายชดใช้เงินคงคลังที่ได้จ่ายไปแล้ว ตามพระราชบัญญัติ เงินคงคลัง พ.ศ. 2491 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

กระทรวง-หน่วยงานไหน ได้งบฯ มากที่สุด

สำหรับงบประมาณของแต่ละกระทรวงและหน่วยรับงบประมาณ ทั้ง 30 หน่วยงาน ในปีงบประมาณ 2569 เทียบกับปีงบประมาณ 2568 เป็นดังนี้

ประมาณการรายรับ

สำหรับงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 จำนวน 3,780,600,000,000 บาท รัฐบาล ประมาณการรายรับในปีงบประมาณ 2569 โดยจัดเก็บรายได้จากภาษีอากรสุทธิ การขายสิ่งของและบริการ รัฐพาณิชย์ และ รายได้อื่น รวมทั้งสิ้น จำนวน 3,061,600 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 1.3 จากปีก่อน

และหักการจัดสรรภาษีมูลค่าเพิ่มให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม จำนวน 141,000 ล้านบาท

คงเหลือเป็นรายได้สุทธิที่สามารถนำมาจัดสรร เป็นรายจ่ายของรัฐบาล จำนวน 2,920,600 ล้านบาท และกำหนดวงเงินกู้ เพื่อชดเชยการขาดดุลงบประมาณ จำนวน 860,000 ล้านบาท รวมเป็นรายรับทั้งสิ้น 3,780,600 ล้านบาท เท่ากับวงเงินงบประมาณรายจ่าย