ยูบิลลี่ ไดมอนด์ (Jubilee Diamond) เพิ่งฉลองครบรอบ 96 ปี จากการนำทัพของทายาทรุ่น 4 ที่รับไม้ต่อมา 23 ปีแล้ว สู่การเป็นบริษัทเพชรเจ้าแรกและเจ้าเดียวในไทยที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ
“อัญรัตน์ พรประกฤต” ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บมจ.ยูบิลลี่ เอ็นเตอร์ไพรส์ ให้สัมภาษณ์พิเศษ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ธุรกิจเพชรในไทยส่วนใหญ่เริ่มจากครอบครัว ยูบิลลี่เริ่มสมัยคุณทวด คุณปู่ และส่งต่อถึงคุณพ่อ “วิโรจน์ พรประกฤต” ที่มีแนวคิดสมัยใหม่ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทั้งแบรนด์และในอุตสาหกรรม
เดิมร้านเพชรอยู่ที่บ้านหม้อ สะพานเหล็ก และเปิดร้านเอง แต่คุณพ่อคิดว่าเมืองเริ่มขยายตัว ไม่กระจุกอยู่แค่ดาวน์ทาวน์ มีหมู่บ้าน ห้างใหม่ ๆ ตามชานเมือง จึงเป็นผู้บุกเบิกเคาน์เตอร์เพชรในห้างสรรพสินค้า สมัยก่อนยังไม่มีเซสชั่นเครื่องประดับ แต่ยูบิลลี่ทำให้เกิดขึ้นในห้าง เป็นบริษัทแรกที่สร้างช่องทางการจำหน่ายนี้
จากวันแรกที่มาช่วยงาน คุณพ่อไม่ได้คาดหวังให้ลูกสานต่อกิจการ จนจบปริญญาตรีด้านบัญชี ช่วงที่จะเรียนปริญญาโท บังเอิญมีตำแหน่งเจ้าหน้าที่ฝ่ายต้นทุนว่างก็เลยให้ลองทำ ทำหน้าที่คีย์ข้อมูลสินค้าเข้าระบบ ติดป้ายก่อนส่งไปสาขา
คุณพ่อเป็นคนทำอะไรรู้ลึก รู้จริง จึงให้อัญไปเรียนนักอัญมณีศาสตร์ เรียนจบก็มีความรู้มากขึ้น การทำอะไรที่รู้ก็สนุกมากขึ้น จากนั้นจึงไปเป็นผู้ช่วยผู้จัดการฝ่ายจัดซื้อวัตถุดิบเพชร ได้เรียนรู้เวลาสั่งซื้อเพชร ช่วงนี้ก็เรียนปริญญาโทด้านการตลาดไปด้วย
คุณพ่อไม่ได้สอนตรง ๆ แต่สอนผ่านการทำงาน พูดคุย และพฤติกรรม สิ่งที่เห็นตลอดคือคุณพ่อใส่ใจรายละเอียด ไม่หยุดนิ่ง จากโลกยุคโทรศัพท์ตู้ สู่เอไอที่เปลี่ยนแปลงไปเร็วมาก แต่คุณพ่อก็เรียนรู้และสอนเราอยู่เสมอ
“ถ้าจะใช้ชีวิตอยู่ในปัจจุบันได้ ต้องมีความยืดหยุ่นสูง เปิดรับสิ่งใหม่ และไม่ยึดติดกับอย่างใดอย่างหนึ่ง ต้องทำตัวให้ Adaptive เข้าได้กับทุกสถานการณ์ สิ่งนี้จะทำให้เราไม่หยุดนิ่ง ศึกษาหาความรู้อยู่ตลอด เปิดใจรับฟังความเห็นจากทุกเจน และนำมาปรับใช้ เมื่อเรามีทัศนคติที่ดีในการทำงาน จะส่งให้เรามีพลัง ทำงานทุกวันเพื่อความสนุก และอยากสร้างสิ่งใหม่”
ท่ามกลางความท้าทาย “กำลังซื้อชะลอตัว”
ปัจจุบันตลาดอัญมณีค้าปลีกเครื่องประดับเพชรในประเทศมีมูลค่าราว 4 หมื่นล้านบาท ทั้งรูปแบบสโตร์เดี่ยว ในห้าง และร้านทอง ส่วนระดับโกลบอลตลาดเพชรที่ใหญ่สุดคืออเมริกา จีน ญี่ปุ่น อินเดีย โดยครองส่วนแบ่งตลาด 70%
อัญรัตน์กล่าวว่า เพชรเป็นธุรกิจที่ Last Forever-เลอค่า อมตะ ที่ Universal ชาติไหนก็ใช้ภาษาเดียวกัน ในไทยเครื่องประดับเพชรเป็นสินค้าที่อยู่มานานกว่าร้อยปี เป็นสินค้าและสินทรัพย์ที่มีมูลค่า เวลาผ่านไปแค่ไหนก็ไม่สูญสลาย อาจมีดีไซน์ที่เปลี่ยนไป และมูลค่าเติบโตขึ้นเรื่อย ๆ
“ร้อยละ 99 ผู้หญิงทุกคนได้เพชรจะดีใจ เสริมความมั่นใจ อัญมองว่ามีเสน่ห์ บางทีเราแต่งตัวธรรมดา แต่เติมเพชรเข้าไปก็ทำให้วันนั้นคอมพลีตลุก”
ความท้าทายในธุรกิจนี้ มองว่า 2-3 ปีที่ผ่านมา หลายคนเผชิญภาวะเศรษฐกิจทั้งในและต่างประเทศ เช่น โควิด ฯลฯ จึงต้องวางแผนรองรับความเสี่ยง
ปีนี้ที่เผชิญคือการชะลอตัวของเศรษฐกิจ ฐานสมาชิก 2.2 แสนคน ดาต้าทำให้รู้ว่าลูกค้ากลุ่มไหนมีกำลังซื้อ ต้องรีบปรับกลยุทธ์ โฟกัสลูกค้ากลุ่มนั้น และขยายฐาน พร้อมกระตุ้นอารมณ์การใช้จ่ายให้เพิ่มขึ้น
“ปีนี้เป็นทุกเซ็กเมนต์ คนที่มีกำลังซื้ออาจซื้ออยู่ เพียงแต่มีข่าวทำให้กระทบอารมณ์การจับจ่ายใช้สอย”
ยูบิลลี่มีแพลนขยายสาขาต่างจังหวัดเพิ่ม และรีโนเวตสาขาค่อนข้างเยอะ สิ่งที่ลูกค้าต้องการคือประสบการณ์ ทั้งการดูแลจากพนักงาน พื้นที่รับรองลูกค้า ปัจจุบันมี 131 สาขา แบ่งเป็นยูบิลลี่ 119 สาขา De Beers 12 สาขาทั่วประเทศ
หายาก-มีเอกลักษณ์ “เทรนด์เพชรสี”
เพชรที่นิยมทั่วโลกตอนนี้คือเพชรทรงกลมและเพชรที่ไม่ใช่ทรงกลม เช่น รูปไข่ หยดน้ำ สี่เหลี่ยม ปีนี้ยังมีเทรนด์เพชรสี เช่น สีชมพู แดง ฟ้า เหลือง เขียว น้ำตาล ส้ม
อัญรัตน์มองว่าเสน่ห์เพชรสีคือความหายาก เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ ยิ่งเป็นเพชรสีก็หายากขึ้นไปอีก เทรนด์วันนี้คนมองหาอะไรที่เป็นเอกลักษณ์ บ่งบอกตัวเอง และผู้บริโภคเปิดใจรับกระแสแฟชั่นมากขึ้น
เพชรสีที่มีจำนวนมากสุดคือสีเหลือง ที่หายากคือสีชมพูหรือแดง เพราะเหมืองปิดไปหมดแล้ว โอกาสที่จะมีเพชรสีชมพูก็น้อยลงเรื่อย ๆ ราคาขึ้นอยู่กับดีมานด์และซัพพลาย
รับผิดชอบสังคม-สิ่งแวดล้อม
ยูบิลลี่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์ฯ 16 ปีแล้ว เป็นแบรนด์แรกที่ไม่มีเกณฑ์เปรียบเทียบอะไรเลย ยิ่งสินทรัพย์มีมูลค่าเยอะอย่างเครื่องประดับเพชร ก็ต้องพยายามประเมินมูลค่าให้ถูกต้อง ขั้นตอนเหล่านี้ใช้เวลาเยอะมาก แต่เมื่อทีมบัญชีการเงินปรับเปลี่ยน ส่วนอื่น ๆ ก็จะเปลี่ยนตาม ทั้งระบบและการบริหารจัดการเปลี่ยนอย่างสิ้นเชิง
“เดิมที่เป็นบริษัทจำกัด บทบาทหรือความรับผิดชอบอาจอยู่ที่พนักงานและความเป็นเจ้าของ แต่เมื่อเป็นมหาชนแล้ว บทบาทของยูบิลลี่ไม่ได้จำกัดเพียงเท่านั้น มีนักลงทุน ผู้ถือหุ้น กระบวนการทำงานจึงปรับไปอย่างสิ้นเชิง อัญมองว่าการนำบริษัทเข้าตลาดหลักทรัพย์ฯ ทำให้อัญได้ทั้งองค์ความรู้และเปิดโลกมากขึ้น”
ปัจจุบันเหมืองเพชรมีจำนวนลดลงมาก เพราะต้องใช้เงินลงทุนมหาศาล เมื่อซัพพลายเพชรน้อยลง ทำให้ราคาทยอยปรับตัวเพิ่มขึ้น ยูบิลลี่เป็นบริษัทมหาชน ต้องคำนึงถึงทุกส่วนที่เกี่ยวข้อง เราทำงานร่วมกับ De Beers Forevermark เพชรทุกเม็ดที่มาจากเหมืองนี้จะไม่มีการทำลายสิ่งแวดล้อม โดยใช้พลังงานต่าง ๆ ที่มีความรักษ์โลก และสร้างงานให้กับผู้หญิงในชุมชนใกล้เคียงด้วย ดังนั้น เราคำนึงถึงสิ่งเหล่านี้ ทั้งการสร้างงาน ความสามารถในการส่งวัตถุดิบเพชรที่สวยที่สุด และได้มาจากเหมืองที่มีความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม