เปิดรหัสลับ 1-3-3-7 ทางรอดหลังวิกฤตโควิด

คอลัมน์ ชั้น5 ประชาชาติ

โดย : กฤษณา ไพฑูรย์

ในวิกฤตโควิด-19 หลายคนที่ยังมีงานทำอยู่ เริ่มมีความไม่มั่นคงในอาชีพ หลายคนถูกลดเวลาทำงาน ลดเงินเดือน และหลายคน “ตกงาน” 

หลายคนที่จากบ้านเกิดเมืองนอนเข้าเมืองมานาน หลายคนถูกบีบด้วยปัจจัยแวดล้อมทางเศรษฐกิจ ไม่มีรายได้ซื้ออาหาร จ่ายค่าเช่าบ้าน จำเป็นต้อง “กลับภูมิลำเนาบ้านเกิด” ซึ่งพ่อแม่ยังเหลือที่ดินทำกินให้ แต่ยังไม่รู้จะกลับไปเริ่มต้นอย่างไร หลายคนบ่นแต่ว่า ไม่มีเงินก็ลงทุนทำเกษตรไม่ได้ การนำเงินเป็นตัวตั้งต้นจึงไม่ใช่แนวทางที่ถูกต้อง

จึงอยากฝากให้หลายคนลองติดตามฟังรายการ “คุยกับยักษ์” ผ่านทางเฟซบุ๊ก Live ของมูลนิธิกสิกรรมธรรมชาติ ออกอากาศทุกวันอังคาร เวลา 1 ทุ่มตรง เป็นรายการที่มูลนิธิกสิกรรมธรรมชาติ ร่วมกับภาคีเครือข่ายต่าง ๆ ได้ช่วยกันริเริ่มขึ้นมาในช่วงวิกฤตโควิด เพื่อน้อมนำองค์ความรู้เรื่องเศรษฐกิจพอเพียง ทฤษฎีใหม่ขององค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 มาเป็นแสงสว่างให้กับประชาชนชาวไทย เพื่อจะผ่านพ้นวิกฤตต่าง ๆ ไปได้ ในภาษาบ้าน ๆ ที่เข้าใจง่าย และนำไปปฏิบัติได้จริง

โดยเฉพาะรายการที่จัดขึ้นเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2563 ดร.วิวัฒน์ ศัลยกำธร หรือ อ.ยักษ์ ผู้พยายามผลักดัน เผยแพร่สานต่อศาสตร์พระราชาได้มาแนะนำหลักการง่าย ๆ ในการเริ่มต้นทำเกษตรพอเพียง ผ่าน “รหัสลับ 1/1/3/7 ซึ่ง อ.ยักษ์บอกว่า มีเลขเด็ดเป็น “คาถาสู้โควิด” ได้เป็นอย่างดี

อ.ยักษ์ได้สะท้อนภาพอย่างน่าสนใจยิ่งว่า ตลอดเวลาที่ผ่านมาประเทศไทยพยายามเดินตามประเทศพัฒนาแล้ว ทำเหมือนโลกตะวันตก เหมือนอเมริกา ตอนนี้น่าสงสารมาก ไปไม่รอดแล้ว ที่ผ่านมาประเทศไทยคิดแต่จะรวย คิดจะเอาเงินจากต่างประเทศ ทั้งการส่งออก ชวนชาวต่างชาติเข้ามาท่องเที่ยว ลงทุน เศรษฐกิจของไทยจึงพึ่งพาต่างประเทศ 70-80% วันนี้เมื่อเกิดการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 การส่งออกติดลบ ต่างประเทศ 40 ล้านคนไม่มาท่องเที่ยว ธุรกิจที่ไปหวังพึ่งพิงต่างชาติก็เจ๊งกันหมด หลังวิกฤตคลี่คลาย รัฐบาลยังอัดเม็ดเงินเข้าสู่ภาคการท่องเที่ยวมากที่สุด แต่ฟื้นตัวได้เพียง 10-20% ที่เหลือยังกลับมาลำบาก

ในหลวงรัชกาลที่ 9 ท่านทรงเห็นอนาคต ทรงเตือนและทรงทำให้ดูมา ผมว่าเกิน 40 ปีแล้ว ทรงเตือนชัด ๆ แรง ๆ มา แต่คนไทยก็ยังไม่ฟัง จนถึงทุกวันนี้ก็ยังไม่ฟังกัน ที่ฟังกันก็แค่ไม่กี่คน ดังพระราชดำรัส เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา ณ ศาลาดุสิดาลัย เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2534 ความตอนหนึ่งว่า “ประเทศอุตสาหกรรมก้าวหน้าจะมีแต่ถอยหลังและถอยหลังอย่างน่ากลัว แต่ถ้าเรามีการบริหารแบบเรียกว่าแบบคนจน แบบที่ไม่ติดกับตำรามากเกินไป ทำอย่างมีสามัคคีนี่แหละ คือเมตตากัน จะอยู่ได้ตลอดไป…”

ล่าสุดนักวิเคราะห์ทางการเงิน เศรษฐกิจ และสังคมหลายสำนักฟันธงว่า ไทยต้องหันไปพึ่งภาคเกษตรกรรม

แต่การทำเกษตรที่ผ่านมา เกษตรกร 12 ล้านคนส่วนใหญ่ปลูกพืชเศรษฐกิจ เช่น ปลูกยางพารา ปาล์ม ข้าวโพด มันสำปะหลัง ยูคาลิปตัส รวมถึงการปลูกข้าว ก็ไม่ได้กินเอง หวังหาเงิน เอาตลาดนำ การผลิตตามทีหลัง เมื่อรายได้จากการปลูกพืชผักผลไม้ไม่พอ พอปลูกเสร็จ ก็ไปขายแรงงาน นำเงินเข้ามาจุนเจือเกษตรกรทั้งหมด บางคนไม่เคยกลับบ้าน แต่โควิดมาคนตกงาน ตอนนี้ถูกบังคับให้กลับบ้าน

มีถึง 67% ที่พึ่งรายได้จากการไปรับจ้างข้างนอก แถมยังใส่ปุ๋ยเคมี ฉีดยาฆ่าหญ้าทำลายดิน ความสามารถในการอุ้มน้ำของดินต่ำลง ส่วนเกษตรกรที่ผลิตและมุ่งหาเงินจริง ๆ มี 34% เองที่มีชีวิตแบบพออยู่พอกิน

โดยสรุปแล้ว ถ้าจะกลับมาพึ่งภาคเกษตรใหม่ คนไทยเรามีรากของภูมิปัญญาอยู่แล้ว อย่าทิ้งราก อย่าลอยเป็นสวะ ปู่ ย่า ตา ทวดเราทำกัน ฝนตกเราขุดดินจากคลองมาปั้นคันนา บล็อกเอาน้ำไว้ในนา กักน้ำเป็นเขื่อนไว้ ได้คลองเป็นตัวอุ้มน้ำ แล้วขุดหนองไว้

รหัสลับ 1-3-3-7 นั้น 1 ตัวแรก คือ 1 เดือนแรกให้ไปศึกษารากโดยการท่องเที่ยวบนโลกออนไลน์อย่างจริงจัง ดูตัวอย่างการพึ่งตัวเองของหลายคนที่มีให้ดูมากมาย เช่น ตัวอย่างที่มูลนิธิกสิกรรมธรรมชาติทำมา หรือดูตัวอย่างของ อ.เดชา ศิริภัทร ประธานมูลนิธิข้าวขวัญ จ.สุพรรณบุรี, พี่โจน จันได ผู้ก่อตั้งศูนย์เรียนรู้เพื่อการพึ่งตนเองและศูนย์เก็บเมล็ดพันธุ์ พันพรรณ จ.เชียงใหม่ และ “ปริ๊นซ์” นคร ลิมปคุปตถาวะ ผู้ก่อตั้งศูนย์เรียนรู้เกษตรในเมือง สาขาเจ้าชายผัก ซอยลาดพร้าว 71 กทม.

อีก 3 เดือนต่อมาให้เดินทางไปท่องเที่ยวดูของจริงว่า สิ่งที่ อ.เดชา พี่โจน เจ้าชายผักทำอย่างไร ไปดูเครือข่าย ไม่ต้องไปไกล เดี๋ยวนี้หลายจังหวัดมีตัวอย่างให้ศึกษาดู รอบ กทม.เองมีเศรษฐีลงมือทำกันเป็นชาวนามหานครหลายแห่ง

อ.ยักษ์เน้นว่า “อย่าเพิ่งรีบลงมือทำ มีตัวอย่างให้ดูหลายจังหวัด ไปดูเพื่อนทำอย่างไหนเจ๋ง อย่าทำตาม ทำแบบไหนสำเร็จไปฝากตัวเป็นศิษย์สัก 3 เดือน

หลังจากนั้นให้กลับมา ลงมือทำ 3 ปีติดต่อกัน อย่าใจร้อน อย่าล้มเลิก ชอบใจแบบไหนให้ทำตามใจตัวเองที่ชอบ อย่าทำตามคนอื่น

ดังภาษิตที่ว่า “เดินทางไกลหมื่นลี้ ดีกว่าอ่านหนังสือ 1 เล่มเกวียน”

ที่สำคัญตอนลงมือทำอย่าทำคนเดียว ชวนเพื่อนมาทำ ตอนไปเที่ยวไปช่วยเขาทำ 3 เดือน พอเรากลับมาทำ ครูบาอาจารย์ที่ไปฝากตัวเป็นลูกศิษย์ เขาจะมาช่วยเรา

และเลข 7 ตัวสุดท้าย ถ่ายรูปทุก 7 วัน ส่งบนโลกออนไลน์ ไปรายงานพรรคพวกครูบาอาจารย์ รายงานสู่สังคม ถึงความสำเร็จของเรา

1-3-3-7 ถ้าทำตามนี้ ฟันธง ไม่มีทางวิกฤตแน่นอน ผมว่า ทุกคนที่เริ่มต้นทำแบบนี้รอดทุกคน เรื่องนี้เป็นเรื่องรากเหง้า เป็นเรื่องทางรอด

วันนี้เราต้องเปลี่ยนกระบวนทัศน์ให้คนเดินตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เกษตรทฤษฎีใหม่ ความมั่นคงทางอาหาร หรือความยั่งยืนจะทำให้คนไทยเรารอด