สั่งสินค้าออนไลน์จากจีน ทำไมไม่เสียค่าส่งสินค้า (1)

คอลัมน์ Pawoot.com โดย ภาวุธ พงษ์วิทยภานุ

หลาย ๆ คนอาจเคยซื้อสินค้าจากเว็บไซต์ของจีนหลายเว็บไซต์และเจอสินค้าที่ส่งฟรีมาประเทศไทย (หรือทั่วโลก) บางครั้งซื้อสินค้าราคาแค่ 3 บาท ยังส่งฟรีมาเมืองไทย และบางครั้งซื้ออะไรมากมายทำไม แทบไม่เสียภาษีเลย แต่พอสั่งสินค้าจากประเทศอื่นเข้ามา ทำไมจ่ายค่าภาษีแทบทุกครั้ง หลายคนคงสงสัยว่าทำไม

ผมลองวิเคราะห์ดูว่าทำไม

1.รัฐบาลจีน (น่าจะ) สนับสนุนการส่งสินค้าขายออกต่างประเทศ ผมสังเกตและลองสั่งซื้อสินค้าจากเว็บไซต์ของจีน ส่งออกไปต่างประเทศ และเลือกดูเปลี่ยนดูหลาย ๆ ประเทศปลายทางในสินค้าชิ้นเดียวกัน ค่าส่งแทบฟรีเกือบทุก ๆ ประเทศ ทั้งไทย อเมริกา รัสเซีย ออสเตรเลีย ฟรีแทบทั้งหมด แต่เมื่อเปลี่ยนประเทศปลายทางเป็นฮ่องกง ไต้หวัน (ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของจีน) สินค้าตัวเดียวกันที่ประเทศอื่นฟรี กลับมีราคาค่าขนส่งทันที เมื่อได้มีโอกาสคุยกับเพื่อนที่ไต้หวันบอกว่าผมสั่งจากจีนแล้วส่งฟรี แต่เค้าบอกว่าของเค้าไม่ฟรี ทำให้ผมคาดว่ารัฐบาลจีนกำลังสนับสนุนเงินพิเศษให้สินค้าที่ส่งออกนอกประเทศทางระบบขนส่ง ผ่านบริษัทขนส่งที่รัฐบาลมีส่วนเกี่ยวข้องอย่าง China Post ทำให้ค่าขนส่งไปต่างประเทศถูกมากเป็นพิเศษ จนแทบฟรี !

2.สินค้ามาจากโรงงานหรือผู้ผลิตโดยตรง ทำให้มีกำไรบางส่วนมารองรับค่าส่ง เนื่องจากสินค้าหลายรายการ มีการขายตรงมาจากโรงงานจากจีน ทำให้ไม่ต้องไปมีค่าคอมมิสชั่นหรือบวกกำไรจากตัวแทนจัดจำหน่าย (distributor) หรือพ่อค้าคนกลางทำให้ราคาสินค้าถูกกว่าราคาท้องตลาดได้มาก ๆ เพราะสินค้าตรงจากโรงงานถึงมือผู้บริโภค และโรงงานไม่ต้องเสียค่าการตลาด ค่าโฆษณาอีกมากมาย ทำให้ราคายิ่งถูกลงไปอีก จึงจ่ายค่าส่งสินค้าให้ได้ฟรี (subsidise) เช่น เคสมือถือท้องตลาดอันละ 100 บาท แต่ราคาออกจากโรงงานอาจแค่ 5 บาท แต่ตั้งราคาขาย 30 บาท ถูกกว่าท้องตลาดเยอะ และบริษัทยังส่งได้ฟรี และได้กำไรด้วย โดยการส่งได้ถูกต้องต่อเนื่องกับข้อ 3 ด้วย

3.วิธีส่งทีละจำนวนมาก ๆ พร้อม กัน (bulk shipping) และส่งทางเรือทำให้ราคาถูกลงอย่างมากด้วยความที่บริษัทที่ขายของทางออนไลน์ ขายได้ทีละจำนวนมาก ๆ ทำให้การส่งแต่ละครั้งส่งเป็นจำนวนมาก ๆ อาจหลายพันชิ้นต่อหนึ่งครั้งทำให้ต่อรองกับผู้ให้บริการขนส่งท้องถิ่นได้ ไม่ได้คิดค่าขนส่งเป็นรายชิ้น แต่อาจเป็นการ “คิดเหมาเป็นน้ำหนัก” เช่น นำสินค้าทั้งหมดพันชิ้นมาชั่งกิโล แล้วคิดค่าขนส่งตามน้ำหนัก และการส่งส่วนใหญ่จะเป็นการส่งในวิธีการที่ถูก โดยใช้เวลามาก เช่น 15-20 วันขึ้นไป บางครั้งก็ “ไม่สามารถติดตาม (track)” สินค้าชิ้นนั้นได้ เพราะราคาค่าขนส่งที่ถูกทำให้การติดตามสินค้าถูกตัดไป เพื่อลดต้นทุนให้มากที่สุด

ตัวอย่างที่น่าสนใจคือ ผมลองซื้อคลิปติดกระดาษราคาแค่ 3 บาท ($0.10 USD) จากเว็บไซต์ประเทศจีน สินค้าชิ้นนั้นบอกว่าบริการส่งฟรีมาไทย ผมลองสั่งดู และรูดบัตรเครดิตค่าสินค้าแค่ 3 บาท ใช้เวลา 20 กว่าวัน ก็ได้ของชิ้นนั้นถึงบ้านแบบห่ออย่างดีเลยทีเดียว