ทำไม Z จึงกลายเป็นสัญลักษณ์หนุนสงครามของรัสเซีย ?

ทำไม “Z” ถึงกลายเป็นสัญลักษณ์ทางสงครามของรัสเซีย ? กรณีนักยิมนาสติกชาวรัสเซีย “อิวาน คูเลียก” แสดงออกถึงการสนับสนุนสงครามขณะขึ้นรับรางวัลข้างชาวยูเครน

วันที่ 8 มีนาคม 2565 บีบีซี รายงานว่า นักยิมนาสติกชาวรัสเซีย “อิวาน คูเลียก” ถูกดำเนินคดีทางวินัยโดยสหพันธ์ยิมนาสติกสากล (FIG) หลังแสดงตัวอักษร “Z” บนแท่นรับรางวัลซึ่งอยู่ข้างคู่แข่งชาวยูเครนในกาตาร์ แต่สัญลักษณ์นี้หมายถึงอะไร ?

ในรัสเซีย Z ถูกมองว่าเป็นสัญลักษณ์สนับสนุนสงครามเต็มรูปแบบในการรุกรานยูเครนของประธานาธิบดีปูติน พบได้ในนักการเมืองที่สวมชุดดังกล่าว รวมถึงด้านข้างรถ รถตู้ และป้ายโฆษณา รวมถึงบนป้ายรถเมล์ ซึ่งภาพถ่ายถูกแชร์ออกไปในวงกว้างบนโลกโซเชียล ส่งผลให้เกิดการถกเถียงทางโซเชียลมีเดีย

“อกลายา สเนตคอฟ” อาจารย์ด้านการเมืองระหว่างประเทศ กล่าวว่า “ในหลาย ๆ ด้าน สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงอาณาเขตของรัสเซียที่เคยเป็นใหญ่ในโลก”

ขณะที่ “เอมิลี เฟอร์ริส” นักวิจัยชาวรัสเซียกล่าวว่า Z เป็นสัญลักษณ์ที่ทรงพลังและจดจำได้ง่าย เธอกล่าวว่า “บ่อยครั้งในการโฆษณาชวนเชื่อ สิ่งที่ง่ายที่สุดมักทำให้คนจดจำได้เร็ว มันดูค่อนข้างน่ากลัวและเฉียบขาด จากมุมมองเชิงสุนทรียศาสตร์ มันเป็นสัญลักษณ์ที่ทรงพลังมาก”

ทั้งนี้ Z ใช้เวลาน้อยกว่า 2 สัปดาห์ในการแพร่ไปยังหมู่ผู้ที่สนับสนุนการบุกของประธานาธิบดีปูติน

ในเมืองคาซานทางตอนกลางของรัสเซีย เด็กและพนักงานประมาณ 60 คนในบ้านพักรับรองถ่ายภาพด้านนอกท่ามกลางหิมะที่ก่อตัวเป็น “Z” ขนาดยักษ์ที่ด้านหน้าอาคารของพวกเขา

มีหลายทฤษฎีที่กล่าวถึงความหมายของสัญลักษณ์ “Z” เริ่มแรกเกิดความสนใจบนโลกโซเชียลมีเดีย หลังจากที่รถถังรัสเซียที่มีตัวอักษร “Zs” อยู่ด้านข้างถูกพบเห็นระหว่างเคลื่อนพลไปยูเครน

ในขั้นต้น คิดว่า “Z” เป็นตัวเลข “2” ซึ่งหมายถึงวันที่ 22 กุมภาพันธ์ (22/02/2022) นั่นคือวันที่รัสเซียให้สัตยาบันข้อตกลงเรื่อง “มิตรภาพ ความร่วมมือ และความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน” กับภูมิภาคที่แตกแยกที่ประกาศตนเองในยูเครนตะวันออกอย่างโดเนตสค์และลูฮันสก์ แต่ตอนนี้เชื่อกันว่าสัญลักษณ์นี้เป็นเพียงวิธีหนึ่งสำหรับกองทัพรัสเซียในการระบุกองกำลังของตนเอง

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ผู้ชมรายการข่าวในช่อง one ที่ควบคุมโดยรัฐของรัสเซียได้รับแจ้งว่า “Z” เป็นเครื่องหมายทั่วไปในยุทโธปกรณ์ของกองทัพรัสเซีย ด้านเว็บไซต์ซาร์กราดของคริสเตียนออร์โธดอกซ์ บอกกับผู้อ่านว่าการทำเครื่องหมายง่าย ๆ สามารถหลีกเลี่ยงการยิงถูกพวกเดียวกันเองได้ และยังเป็นการลดความสับสน

ด้าน “เซอร์เกย์ คูวีคิน” ทหารผ่านศึกหน่วยรบพิเศษของรัสเซียบอกกับเว็บไซต์ Life ของนิตยสารรัสเซียว่าสัญลักษณ์ต่าง ๆ หมายถึงหน่วยทหารที่แตกต่างกัน “มีการใช้สัญลักษณ์เหล่านี้ เช่น ‘Z’ ในสี่เหลี่ยมจัตุรัส, ‘Z’ ในวงกลม, ‘Z’ ที่มีดาวหรือเพียงแค่ ‘Z’ เพียงอย่างเดียว” เขากล่าวว่าเครื่องหมายเหล่านี้ช่วยให้แน่ใจว่ากองทหารที่อาจไม่ได้ติดต่อกับสหายคนอื่น ๆ อยู่ในที่ที่ควรอยู่

เครื่องบินรบของรัสเซียบินเร็วเกินไปที่จะเห็นเครื่องหมายสีขาว

“พลโท ไทสัน เวทเซล แห่งกองทัพอากาศสหรัฐ บอกกับเว็บไซต์ Task and Purpose ว่า เขาเห็นด้วยว่า “Zs” เป็นมาตรการป้องกันการสังหารพวกเดียวกัน จากเฮลิคอปเตอร์หรือปืนใหญ่ของรัสเซีย

อกลายา สเนตคอฟ เตือนว่า การแพร่ระบาดของ Z ในรัสเซียไม่ได้เกิดขึ้นเพียงเพราะธรรมชาติของโซเชียลมีเดียเท่านั้น แต่มันถูกผลักดันโดยระบอบการปกครอง

นอกจากนี้ เธอกล่าวว่าสัญลักษณ์นี้ไม่ควรถูกมองว่าเป็นลัทธิฟาสซิสต์ “มีมส์มากมายที่เปลี่ยน Z ให้เป็นเครื่องหมายสวัสดิกะ แต่นั่นก็เกิดขึ้นโดยคนที่ต้องการต่อต้านระบอบการปกครอง”