เด็กหลอดแก้ว หนึ่งในทางเลือกของคนอยากมีลูก
ถ้าคุณเป็นคนหนึ่งที่อยากมีลูกแต่ไม่สำเร็จสักทีไม่ว่าจะพยายามมานานสักเท่าไร เราขอแนะนำการทำเด็กหลอดแก้ว ซึ่งเป็นวิธีการรักษาโรคมีบุตรยาก ที่ประสบผลสำเร็จมากที่สุดในปัจจุบัน เราควรที่จะมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับการทำเด็กหลอดแก้วจากบทความต่อไปนี้ ก่อนที่จะตัดสินใจเริ่มกระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว
เด็กหลอดแก้ว คืออะไร ?
เด็กหลอดแก้ว คือ การรักษาภาวะมีบุตรยากด้วยการใช้เทคโนโลยีเจริญพันธ์ที่พัฒนาและมีความทันสมัย โดยให้มีการปฏิสนธิภายนอกร่างกาย ทำให้เกิดตัวอ่อนของทารก ที่จะนำไปสู่การตั้งครรภ์ เพื่อการสร้างครอบครัวที่สมบูรณ์
ความแตกต่างระหว่าง IVF และ ICSI
เป็นที่เข้าใจกันทั่วไปว่า IVF และ ICSI คือการทำเด็กหลอดแก้วทั้งคู่ แต่ก็ยังมีความแตกต่างระหว่าง IVF และ ICSI อยู่ที่ขั้นตอนการปฏิสนธิระหว่างไข่และอสุจิ
IVF หรือ In-vitro Fertilization
IVF (In-vitro Fertilization) คือ การปฏิสนธิภายนอกร่างกายของผู้หญิง เป็นการนำไข่ของผู้หญิง มาทำการปฏิสนธิกับอสุจิของผู้ชายภายในภาชนะบรรจุของเหลวในห้องปฏิบัติการ แล้วจึงทำการถ่ายไข่ที่ปฏิสนธิแล้วไปยังมดลูกของผู้หญิงเพื่อการตั้งครรภ์ต่อไป
ICSI หรือ Intracytoplasmic Sperm Injection
ICSI คือการช่วยการปฏิสนธิโดยฉีดอสุจิเข้าไปในเซลล์ไข่ เป็นการปฏิสนธิภายนอกร่างกายของผู้หญิง เช่นเดียวกับการทำ IVF แต่การทำ ICSI นั้นเป็นเทคนิคที่ถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อแก้ไขจุดด้วยของการทำ IVF ตรงที่ว่าอสุจิบางกลุ่มไม่สามารถเจาะเปลือกไข่ได้เอง
ขั้นตอนการทำเด็กหลอดแก้ว ICSI
คู่สมรสที่มีบุตรยากแต่ประสงค์ที่จะทำเด็กหลอดแก้วจะได้รับคำอธิบายให้เข้าใจ ถึงขั้นตอนการทำเด็กหลอดแก้ว อัตราความสำเร็จและความเสี่ยงในการทำเด็กหลอดแก้ว และหากไม่เข้าใจก็ควรที่จะสอบถามแพทย์ที่ทำเพิ่มเติม แล้วลงนามในหนังสือยินยอมในการทำเด็กหลอดแก้ว
1.เริ่มฉีดยากระตุ้นไข่
หลังจากตรวจร่างกายดูระดับฮอร์โมน ทำอัลตร้าซาวด์ แพทย์จะให้ฮอร์โมนเพื่อกระตุ้นรังไข่ในวันที่ 2 หรือ 3 ของรอบเดือน ขั้นตอนนี้ใช้เวลาประมาณ 8-10 วัน
2.การเก็บไข่และคัดแยกเซลล์อสุจิ
การเก็บไข่ : เมื่อไข่ถูกกระตุ้นให้ได้ขนาดที่แพทย์ต้องการแล้ว แพทย์จะทำการเจาะเก็บไข่ โดยใช้เข็มดูดผ่านทางช่องคลอด ใช้เวลาไม่เกิน 20-30 นาที จะมีการวางยาเพื่อป้องกันความเจ็บปวด
การคัดแยกอสุจิ : ช่วงที่เก็บไข่จากฝ่ายหญิง ฝ่ายชายก็ต้องเก็บอสุจิใส่ภาชนะที่เตรียมไว้ให้โดยแพทย์ แล้วจะนำมาคัดแยกเอาเฉพาะอสุจิที่สมบูรณ์แข็งแรงที่สุด เพื่อนำมาผสมกับไข่ในห้องทดลอง เพื่อตรวจดูการปฏิสนธิต่อไป
3.การทำเด็กหลอดแก้ว
ICSI : ในกรณีที่อสุจิมีน้อยหรือคุณภาพต่ำกว่ามาตรฐานมาก ที่จะเสี่ยงสูงว่าจะไม่ได้รับการผสม แพทย์ก็จะทำการเลือกอสุจิตัวเดียวที่สมบูรณ์แข็งแรงสุด ฉีดเข้าไปในไข่ โดยไม่ต้องรอให้ปฏิสนธิกันเอง
IVF : ขั้นตอนคล้ายกับการทำอิ๊กซี่ แต่ต่างกันตรงที่แพทย์จะนำไข่และอสุจิให้ผสมกันเอง แล้วตรวจดูการปฏิสนธิว่าสำเร็จหรือไม่
4.การเลี้ยงตัวอ่อน
หลังผ่านการปฏิสนธิจนเป็นตัวอ่อน ก็จะทำการเลี้ยงตัวอ่อนในห้องปฏิบัติการต่อประมาณ 3-5 วันจนเข้าสู่
ระยะบลาสโตซีสต์เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับขั้นตอนต่อไป
5.การย้ายตัวอ่อน
ขั้นตอนนี้คือการย้ายตัวอ่อนเข้าโพรงมดลูกด้วยการใส่เครื่องมือทางช่องคลอดเหมือนการตรวจภายใน จะมีการใช้อัลตร้าซาวด์เพื่อหาตำแหน่งที่เหมาะสมที่จะวางตัวอ่อนในโพรงมดลูก ขั้นตอนนี้ใช้เวลาประมาณ 30 นาที
6.ตรวจการตั้งครรภ์
หลังจากที่ย้ายตัวอ่อนเข้าโพรงมดลูกแล้วประมาณ 2 สัปดาห์ แพทย์จะทำการนัดมาตรวจเลือดเพื่อทดสอบการตั้งครรภ์
การทำเด็กหลอดแก้วเหมาะกับกรณีไหน
วิธีทำเด็กหลอดแก้ว คือ การแก้ปัญหาภาวะมีบุตรยากของคู่สมรส ซึ่งภาวะมีบุตรยากจะเกิดขึ้นในคู่สมรส
- ฝ่ายหญิงมีท่อนำไข่อุดตันหรือทำนำไข่ถูกทำลาย
- ฝ่ายชายมีปัญหาเกี่ยวกับเชื้ออสุจิ เช่น จำนวนอสุจิน้อย หรือ อสุจิเคลื่อนที่ได้ไม่ดี
- ยังไม่ทราบสาเหตุ หลังจากพยายามมีบุตรมามากกว่า 3 ปี
- ได้ใช้วิธีกระตุ้นการตกไข่และการผสมเทียมโดยฉีดอสุจิเข้าสู่โพรงมดลูกโดยตรง แต่ยังไม่ตั้งครรภ์
การเตรียมตัวก่อนทำเด็กหลอดแก้ว
การทำเด็กหลอดแก้วนั้น ว่าที่คุณพ่อ และ ว่าที่คุณแม่ต้องได้รับการตรวจหาสาเหตุของการมีบุตรยากก่อน เพื่อหาความผิดปกติที่อาจมีผลต่อความสำเร็จในการทำเด็กหลอดแก้ว เพราะถ้าพบว่ามีความผิดปกติใด ๆ ก็ตาม ก็ต้องทำการรักษาก่อนที่จะเริ่มการทำเด็กหลอดแก้ว IVF หรือ ICSI หลังจากนั้นก็จะมีการเตรียมตัวความพร้อมดังนี้
ฝ่ายหญิง (ว่าที่คุณแม่)
ดื่มน้ำทุกวันอย่างน้อย 2 ลิตร และกินโปรตีนทุกวันอย่างน้อย 60 มิลลิกรัม, งดแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่ก่อนเข้ารับการรักษาอย่างน้อย 3 เดือน, หลีกเลี่ยงคาเฟอีนทุกชนิด, ออกกำลังกายสม่ำเสมอ, พักผ่อนให้เพียงพออย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง
ฝ่ายชาย (ว่าที่คุณพ่อ)
หลีกเลี่ยงการทำซาวน่า, ไม่สวมชั้นในแน่นเกินไป, งดบุหรี่และแอลกอฮอล์อย่างน้อย 3 เดือน, งดการมีเพศสัมพันธ์อย่างน้อย 3 วันก่อนวันเก็บเชื้ออสุจิ, พักผ่อนอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง, ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
ข้อปฏิบัติหลังจากเริ่มทำเด็กหลอดแก้ว
เพื่อให้มั่นใจว่าการตั้งครรภ์จากการทำ IVF หรือ ICSI สำเร็จ ปลอดภัย หลังจากแพทย์ย้ายตัวอ่อนเข้าโพรงมดลูกแล้วให้นอนพักประมาณ 1-2 ชั่วโมงก่อนกลับบ้าน ไม่ควรเครียดกังวลเกินไป และไม่ทำงานหนักเป็นเวลา 2-3 วันหลังจากกลับมาบ้านแล้ว ให้หลีกเลี่ยงการออกแรงเกินไป ไม่ควรออกกำลังกาย ควรกินยาฮอร์โมนตามแพทย์สั่ง และหากว่ามีอาการผิดปกติเช่น มีไข้สูง ท้องอืดมากผิดปกติ หรือมีเลือดออกทางช่องคลอดผิดปกติให้รีบพบแพทย์
ค่าใช้จ่ายการทำเด็กหลอดแก้ว
การทำเด็กหลอดแก้วนั้นจะมีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง แต่คู่สมรสที่มีบุตรยากจะรู้สึกว่าคุ้มค่าในการสร้างครอบครัวของตนเอง ดังนั้นถึงแม้ว่าราคาทำเด็กหลอดแก้วจะตกประมาณ 200,000-500,000 บาทซึ่งขึ้นกับสถานที่ที่เข้ารับบริการ คู่สมรสก็พร้อมที่จะจ่าย สาเหตุที่ค่าใช้จ่ายในการทำเด็กหลอดแก้วสูงนั้นเป็นเพราะทุกขั้นตอนจะมีการใช้เครื่องมือที่ทันสมัยและการใช้ตัวยาที่ราคาค่อนข้างสูงและจำนวนมาก
การเลือกสถานที่สำหรับการทำเด็กหลอดแก้วทั้ง IVF และ ICSI
ปัจจุบันการทำเด็กหลอดแก้วทั้ง IVF และ ICSI ค่อนข้างจะเป็นที่นิยมสำหรับหญิงที่มีอายุ 30 ปีขึ้นไป หรือหญิงที่มีบุตรยาก ฉะนั้นสถานที่ที่ทำการรักษานั้นมีเยอะทั้งที่เป็นคลินิก หรือ โรงพยาบาลใหญ่ ๆ แต่การตัดสินใจเลือกสถานที่ทำเด็กหลอกแก้วนั้น ไม่ควรพิจารณาแต่ราคาถูกอย่างเดียว ควรให้ความสำคัญกับความสะอาด ความสะดวกในการเดินทางไปกลับ ความสบายใจ ความปลอดภัย และที่สำคัญสุดคือแพทย์เฉพาะทางที่มีความชำนาญทางด้านนี้
คำถามที่คนมักสงสัย
ทำเด็กหลอดแก้ว เลือกเพศได้ไหม ?
ตามกฎหมายในประเทศไทยแล้วถือว่าผิด ไม่สามารถเลือกเพศได้ แต่หากคนไข้ต้องการตรวจโครโมโซมตัวอ่อนเพื่อดูว่าผิดปกติหรือไม่ แข็งแรงหรือไม่ ก็จะสามารถรู้ได้ว่าตัวอ่อนนั้นมีโครโมโซมเป็นเพศหญิงหรือเพศชายได้ แต่ทั้งนี้ไม่ใช่เพื่อให้เลือกเพศของตัวอ่อน
ทำเด็กหลอดแก้ว ทำเด็กแฝดได้ไหม ?
โดยหลักการแพทย์แล้วการตั้งครรภ์ก็ถือว่าเป็นการเสี่ยงแล้ว ดังนั้นแพทย์จะไม่สนับสนุนการตั้งครรภ์แฝด แต่ในบางกรณีแพทย์จะได้ทำการย้ายตัวอ่อนมากกว่าหนึ่งไปฝังที่โพรงมดลูกเนื่องด้วยตัวอ่อนนั้นมีคุณภาพไม่ค่อยดี จึงเผื่อไว้หากตัวใดตัวหนึ่งไม่สำเร็จ ก็ยังมีเหลือโอกาสที่การตั้งครรภ์จะสำเร็จ แต่ถ้าบังเอิญตัวอ่อนทั้ง 2 ตัวอ่อนติดก็จะกลายเป็นครรภ์แฝด ซึ่งแพทย์ก็ต้องติดตามดูแลอย่างใกล้ชิดต่อไป
โอกาสและความเสี่ยงในการทำเด็กหลอดแก้ว ?
ในการทำเด็กหลอดแก้วนั้น โอกาสทำสำเร็จจนถึงตั้งครรภ์จะค่อนข้างสูงประมาณ 30-40% สำหรับผู้หญิงที่มีอายุเกิน 35 ปีขึ้นไป เพราะปริมาณและคุณภาพของไข่ หรือมดลูกไม่แข็งแรง ทำงานได้ไม่ปกติ หรือมีปัญหาสุขภาพร้ายแรงที่เป็นอันตรายต่อการตั้งครรภ์
ความเสี่ยงในการทำเด็กหลอดแก้ว การทำ ivf / icsi นั้น คือ อาจมีภาวะแทรกซ้อน เช่น การตั้งครรภ์แฝด เนื่องจากมีการใส่ตัวอ่อน 1-3 ตัวอ่อนเข้าไปในโพรงมดลูก เพื่อเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์ หรือ มีอาการปวดท้อง เพราะรังไข่ตอบสนองการกระตุ้นจากฮอร์โมนมากผิดปกติ หรือ มีการติดเชื้อ และท้ายสุดอาจมีภาวะแท้ง เป็นต้น
สรุป
การทำเด็กหลอดแก้วนั้นเป็นการปฏิสนธินอกร่างกาย ซึ่งเป็นเทคนิคของการปฏิสนธิสังเคราะห์ และโอกาสไม่สำเร็จในการทำครั้งแรกก็เป็นไปได้ จึงควรทำความเข้าใจถึงจุดนี้ด้วย อย่างไรก็ดีแพทย์สามารถแนะนำให้ทำเด็กหลอดแก้วได้อีกครั้งภายในเวลา 1-2 เดือน หรือเมื่อพร้อม ภายใต้การดูแลจากแพทย์อย่างใกล้ชิด