ต้องยอมรับว่า “มนุษย์เงินเดือน” ในปัจจุบัน หันมาประกอบอาชีพเกษตรกรกันค่อนข้างมาก โดยเฉพาะช่วงหลังมหันตภัยไวรัสร้ายโควิด-19 ที่เกิดขึ้นเมื่อ 2-3 ปีก่อน จึงทำให้ “มนุษย์เงินเดือน” ในภาคธุรกิจต่าง ๆ กลับไปสำรวจแผ่นดิน ผืนนาของตัวเอง เพื่อหวังจะเป็น “นายตัวเอง” โดยไม่ต้องพึ่งใคร
แต่การทำเช่นนั้น ใช่ว่าจะประสบความสำเร็จทุกคน
เพราะการเป็นเกษตรกรโดยอาชีพ ต้องอาศัย “ธาตุทรหด” ทั้งยังต้องมีความมุ่งมั่นอย่างแรงกล้า ไม่เช่นนั้นจะกลับไปรับจ้างเป็น “มนุษย์เงินเดือน” ในเมืองหลวงอีก แต่สำหรับ “นัยนา ยังเกิด” ผู้บริหาร และผู้ก่อตั้ง Mushroom Cottage Farm (กระท่อมเห็ด ฟาร์ม @ไทรน้อย) กลับไม่เป็นเช่นนั้น
เพราะชีวิตปกติเธอทำงานฝ่ายประชาสัมพันธ์มาหลายธนาคาร ทั้งยังมีความสัมพันธ์อันดีกับสื่อมวลชนหลายสำนัก ดังนั้น การที่เธอคิดจะออกมาเป็นเกษตรกร คงเป็นเพียงต้องการหาอาชีพเสริมเท่านั้น คำถามจึงเกิดขึ้นว่า…แล้วจะทำอะไร ?
จนกระทั่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เปิดหลักสูตรสั้น ๆ เกี่ยวกับการทำฟาร์มเห็ด “นัยนา” จึงเข้าไปอบรม และเรียนจนครบหลักสูตร เธอเริ่มรู้จักตัวตนของตัวเองมากขึ้นว่า…เราเองก็ชอบทานเห็ด ปลูกเห็ด และยิ่งมาเรียน ยิ่งทำให้รู้ว่าเห็ดมีหลากหลายสายพันธุ์มาก และแต่ละสายพันธุ์ล้วนมีประโยชน์กับผู้บริโภค
กอปรกับเธอเริ่มศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม จนเกิดความหลงใหล กระทั่งคิดการใหญ่ที่จะเปิดฟาร์มเห็ด แต่ครั้นจะทำคนเดียว คงไม่ไหว เพราะยังต้องทำงานประจำอยู่ เธอจึงไปชักชวนเพื่อนร่วมอุดมการณ์ คือ “ปรียนันท์ แสงดี” มาเป็นหุ้นส่วน และผู้ร่วมก่อตั้ง ด้วยการเช่าพื้นที่บริเวณซอยวัดเล่งเน่ยยี่ 2 อ.บางบัวทอง จ.นนทบุรี ประมาณ 300 ตารางวา เพื่อเปิดธุรกิจฟาร์มเห็ดครั้งแรกในปี 2555
“นัยนา” เริ่มต้นเล่าให้ฟังว่า ยอมรับว่าแรก ๆ แค่อยากหาอาชีพเสริม เพื่อรองรับความไม่แน่นอนจากงานประจำ แต่พอเข้าไปเรียน ไปอบรม ก็เริ่มซึมซับ และหลงใหล ที่สำคัญ เราอยากดำเนินตามรอยปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9 ด้วย เพราะฟาร์มเห็ดสามารถพัฒนาเป็นศูนย์เรียนรู้ เพื่อเปิดโอกาสให้คนแถว ๆ นั้นเข้ามาเรียนรู้ด้วย ตอนนั้นคิดแค่นั้นจริง ๆ
“เพราะยังต้องทำงานประจำอยู่ และงานประจำค่อนข้างยุ่ง บางครั้งต้องเดินทางไปต่างจังหวัดอีก แต่เสาร์-อาทิตย์พยายามมาอยู่ที่นี่เพื่อเจอลูกค้า และเจอผู้คน อีกอย่างตอนนั้น เราเริ่มจำหน่ายดอกเห็ดปลอดสารตามมาตรฐาน GAP, จำหน่ายก้อนเห็ด 5 สายพันธุ์ (เห็ดร้อน-ชื้น) นางนวลสีชมพู, นางรมทอง (สีเหลือง) ซึ่ง 2 สายพันธุ์นี้ไม่ค่อยเห็นตามท้องตลาด, เห็ดนางฟ้าภูฐาน, นางรมเทา และเห็ดเป๋าฮื้อ พร้อมจำหน่ายกระท่อมจิ๋ว (Baby Cottage) สำหรับมือใหม่ต้องการเพาะเห็ดทานเอง หรือทำเป็นอาชีพเสริมด้วย”
จากนั้นพอเปิดฟาร์มเห็ดไปสักระยะ “นัยนา” เริ่มเปิดอบรมภาคปฏิบัติ หลักสูตร “ผู้ประกอบการฟาร์มเห็ดสมัยใหม่” เปิดสอนเดือนละครั้งแบบกลุ่มเล็ก พร้อมกับเปิดศูนย์เรียนรู้เพื่อชุมชน และบุคคลทั่วไป ซึ่งเป็นกิจกรรม CSR เพื่อให้นักเรียน-นักศึกษา ประชาชน เข้ามาหาความรู้ โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
นอกจากนั้นก็มีกิจกรรมให้ความรู้เรื่องเห็ดกับเด็ก ๆ หรือเยาวชนแถวบางบัวทอง พร้อมกับจัดกิจกรรมเก็บเห็ดใส่ตะกร้าบุฟเฟต์, จัดกระเช้าเห็ดสุขภาพ (Mushroom Basket) เพื่อมอบให้กับคนที่คุณห่วงใย หรือมอบเป็นของกำนัลให้ผู้ใหญ่ในทุกวาระ รวมถึงจำหน่ายผลิตภัณฑ์แปรรูปจากเห็ด อาทิ แหนมเห็ด, เฟรนช์ฟรายเห็ด, น้ำพริกเห็ด, น้ำเอนไซม์เห็ด เป็นต้น
ดูเหมือนกิจการกำลังดำเนินไปได้ด้วยดี แต่แล้วจู่ ๆ มหันตภัยไวรัสร้ายโควิด-19 ก็มาเยือน หลายธุรกิจพังพาบ หลายธุรกิจประคองตัวเพื่ออยู่รอดให้ได้ แต่สำหรับ Mushroom Cottage Farm (กระท่อมเห็ด ฟาร์ม @ไทรน้อย) กลับไม่ได้รับผลกระทบใด ๆ ทั้งสิ้น
เพราะ “มนุษย์เงินเดือน” ตกงานเป็นจำนวนมาก ตรงนี้จึงเป็นโอกาสที่ทำให้พวกเขาหันมาซื้อ “ก้อนเห็ด” เพื่อเพาะเห็ดขายในการเริ่มต้นอาชีพใหม่ จนทำให้ “ก้อนเห็ด” ไม่เพียงพอ ขณะเดียวกัน ดอกเห็ดเพาะผลผลิตออกมาก็ไม่พอขายเช่นกัน จนที่สุด “นัยนา” จึงตัดสินใจลาออกจากงานประจำในปี 2565 เพื่อหันมาลุยธุรกิจฟาร์มเห็ดอย่างเต็มตัว
“ต้องบอกว่าจุดเปลี่ยนจริง ๆ ให้ลาออกจากงานเพราะโควิด-19 ตอนนั้นหลายธุรกิจได้รับผลกระทบ ร้านค้า หรือบริษัทปิดตัว และมีคนจำนวนมากตกงาน ไม่มีรายได้ แต่ปรากฏว่าการทำเกษตรกลับสวนกระแส สินค้าเกษตรมีความต้องการเพิ่มสูงขึ้น รวมทั้งสินค้าของกระท่อมเห็ด ฟาร์ม เช่น ดอกเห็ดเพาะผลผลิตออกมาไม่พอขาย รวมทั้งคนตกงานต่างต้องการก้อนเห็ดเพื่อนำไปเพาะเห็ดขายในการประกอบอาชีพ”
“เราเล็งเห็นโอกาสตรงนี้ จึงตัดสินใจลาออกจากงานประจำมาเป็นเกษตรกรเต็มตัวตั้งแต่ปี 2565 และปัจจุบันขยายธุรกิจ โดยซื้อที่ดินเป็นของตัวเองจำนวน 2 ไร่ ตั้งอยู่บริเวณ อ.ไทรน้อย จ.นนทบุรี ตรงนี้จึงเป็นที่มาของคำว่า Mushroom Cottage Farm (กระท่อมเห็ด ฟาร์ม @ไทรน้อย) ในเวลาต่อมา”
“นัยนา” บอกว่า Mushroom Cottage Farm นอกจากจะเป็นศูนย์เรียนรู้การเพาะเห็ด และสร้างอาชีพ ยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร “ระดับดีมาก” ของ จ.นนทบุรี (2565-2568) ขณะเดียวกัน เรายังเปิดร้านกระท่อมเห็ด Farm & Cafe (ฟาร์มเห็ดรักษ์โลก) โดยนำเห็ดสด ๆ ปลอดสารที่ได้รับการรับรองจาก GAP มาทำเป็นอาหารที่มีความหลากหลายทดแทนเนื้อสัตว์ เพื่อเปิดมิติใหม่ของการทานเห็ดที่ไม่จำเจ เพราะเราจะเก็บเห็ดสด ๆ จากกระท่อม มาทำอาหารแบบสดใหม่ในแต่ละออร์เดอร์ โดยเห็ดแต่ละชนิดจะมีรสสัมผัสแตกต่างกัน
“ยกตัวอย่าง เห็ดนางนวลสีชมพู เส้นใยจะเหนียว ๆ เหมือนปลาหมึก จะนำมาทำเป็นเห็ดทอดซอสเกาหลี เวลาทานจะเหมือนทานเนื้อสัตว์คือปลาหมึกทอด ส่วนเห็ดนางรมทอง (สีเหลือง) จะมีเนื้อที่นิ่ม ๆ ยุ่ย ๆ เหมือนเนื้อปลา มีสารสำคัญคือมีแคลเซียม ฟอสฟอรัส วิตามินซี วิตามินบีรวม โปแตสเซียม ทองแดง จึงนำมาทำเมนูยำเห็ดนางรมทอง
ขณะที่เห็ดนางฟ้าภูฐาน รสสัมผัสจะนิ่ม ๆ เหมือนเนื้อไก่ เอาไปทำอาหารได้หลากหลายเมนู แต่ถ้าเมนูขึ้นชื่อที่ฟาร์ม คือ มินิพิซซ่า จุดเด่นคือแป้งจะบางกรอบ เวลาทานกับเห็ดภูฐานจะเหมือนทานพิซซ่าหน้าเห็ดไก่”
ถึงตอนนี้ “นัยนา” บอกว่า ทุกอย่างเริ่มเข้าที่เข้าทางแล้ว ทั้งยังเป็นการตัดสินใจถูกต้องที่ลาออกจากงานเพื่อมาทำฟาร์มเห็ดเต็มตัว เพราะขณะนี้เธอต่อยอดอีกหนึ่งธุรกิจ ด้วยการนำ Mushroom Cottage Farm มาสร้างมูลค่าเพิ่มจนกลายเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ ด้วยการนำ “เห็ดนางนวลสีชมพู” มาหาสารสกัดเพื่อแตกไลน์ไปสู่ธุรกิจอื่น
กระทั่งพบว่าสารสกัดจากเห็ดสีชมพูมีสารต้านอนุมูลอิสระสูงกว่าวิตามินซี จนนำไปสู่การคิดค้นสูตรเซรั่มบำรุงผิวหน้าที่มีประสิทธิภาพ และนับว่าเป็นเซรั่มที่สกัดจากเห็ดสีชมพูเพียง 1 เดียวในประเทศไทย ที่ยังไม่เคยมีใครทำมาก่อน
นอกจากนั้น การคิดค้น และพัฒนาเซรั่มจากเห็ดสีชมพู ยังคว้ารางวัล The Best Success Case จากกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม โดยมอบให้กับกระท่อมเห็ด ฟาร์ม ซึ่งมีเพียง 5 บริษัทเท่านั้นที่รับรางวัลครั้งนี้ (จากทั้งหมด 70 บริษัท) จึงนับว่าเป็นนวัตกรรมใหม่ที่เป็นแบบอย่างในการยกระดับ และสร้างแนวคิดใหม่ ๆ ให้แก่เกษตรกรรายอื่น ๆ ตามมาอีกมากมาย
“ต้องบอกว่าความสำเร็จครั้งนี้เกิดจากการเข้าร่วมกิจกรรมการยกระดับ และสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม (DIPROM Agro Genius 2023) ของกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม โดยมีศาสตราจารย์ เภสัชกรหญิง ดร.พรอนงค์ สว่างวิทย์ คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นผู้จัดการโครงการ
ทั้งยังเป็นผู้คิดค้น และทดลองนำเห็ดนางนวลสีชมพูมาพัฒนาสูตรจนเป็นผลิตภัณฑ์เซรั่มบำรุงผิวหน้า ภายใต้แบรนด์โรเซลอน (ROSELON) ซึ่งเป็นเซรั่มที่สกัดจากเห็ดนางนวลสีชมพูรายแรกของไทย ดิฉันต้องขอขอบคุณอาจารย์พรอนงค์ มา ณ ที่นี้ด้วย”
ผลเช่นนี้ เมื่อมองย้อนกลับไปหาจุดเริ่มต้นของ Mushroom Cottage Farm (กระท่อมเห็ด ฟาร์ม @ไทรน้อย) จะพบว่าความสำเร็จที่เกิดขึ้นไม่ได้มาจากเหตุบังเอิญ หากเป็นการเรียนรู้ ต่อยอด ลองผิด ลองถูก และลงมือทำ อย่างต่อเนื่อง
ผลจึงสัมฤทธิ์ดังที่เห็นในปัจจุบัน