เปิดแนวคิด ‘เซ็นทรัล ทำ’ ทำด้วยใจอย่างไรให้ยั่งยืน

การเติบโตของธุรกิจต้องเดินหน้าไปพร้อม ๆ กับการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล กลุ่มเซ็นทรัลประกาศมุ่งขับเคลื่อน “เซ็นทรัล ทำ-ทำด้วยกัน ทำด้วยใจ” เพื่อช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจ สร้างอาชีพ และสังคมให้ก้าวไปข้างหน้าอย่างยั่งยืน

“พิชัย จิราธิวัฒน์” กรรมการบริหาร กลุ่มเซ็นทรัล กล่าวว่า โครงการเซ็นทรัล ทำ เริ่มต้นจากการดูแลชุมชนยากจน และโรงเรียนยากจนพิเศษ เป็นกิจกรรมด้านความยั่งยืนที่พัฒนาผ่านกรอบของธุรกิจตามแผนงานระยะยาว

อาทิ การสร้างงานที่จังหวัดอุดรธานี มุ่งให้คนมีงานทำ กุญแจสำคัญคือการสร้างศูนย์เรียนรู้ เพื่อพัฒนาฐานรากให้แข็งแรงและเข้มแข็ง

ล่าสุดมีศูนย์การเรียนรู้แล้วทั้งหมด 14 แห่ง ปี 2569 ตั้งเป้าถึง 30-100 แห่ง ตอนเริ่มอาจช้าหน่อย แต่เมื่อจุดติดแล้วจะโตต่อเนื่อง

ซึ่งจะเริ่มจากจังหวัดที่มีห้างเซ็นทรัล และคัดเลือกชุมชนกับจิตอาสา ชาวบ้านจะมีส่วนร่วมทุกอย่าง เพื่อสร้างความรักในพื้นที่และคงไว้ด้วยวัฒนธรรมท้องถิ่น

ปี 2567 เซ็นทรัล ทำ ได้ผลลัพธ์ที่จับต้องหลายมิติ เช่น สร้างงาน-อาชีพคนพิการ 1,100 คน, สร้างรายได้ให้ชุมชน 1,700 ล้านบาท, ส่งเสริมคุณภาพชีวิตให้คนในชุมชน 150,000 ราย, พัฒนาโรงเรียน 192 แห่ง

เพิ่มพื้นที่สีเขียว ฟื้นฟูป่า 19,385 ไร่, ลดการสูญเสียอาหาร 19,254 ตัน, ลดปริมาณขยะสู่หลุมฝังกลบ 43,663 ตัน, ติดตั้งจุดชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า 1,430 สถานี, ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์บนหลังคา 215 แห่ง ผลิตกระแสไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ 207,176 เมกะวัตต์-ชั่วโมง ตรงตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนทั้ง 17 ข้อ (SDGs) ขององค์การสหประชาชาติ

โครงการนี้ทำมาอย่างต่อเนื่อง 8 ปี ต่อยอดเป็นศูนย์การเรียนรู้ แหล่งท่องเที่ยวชุมชน หัวใจสำคัญคือขับเคลื่อนองค์กร สะท้อนแนวคิด ร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อนำไปสู่การสร้างงาน สร้างอาชีพ ยกระดับคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน โดยนำร่อง 4 จังหวัด ได้แก่ น่าน, พระนครศรีอยุธยา, เชียงใหม่ และชัยภูมิ

ปี 2568 มี 4 จังหวัดต้นแบบ เริ่มที่จังหวัดน่าน ณ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรอินทรีย์ ตำบลบัวใหญ่ อ.นาน้อย

“เด็กต่างจังหวัดพักการเรียนเร็ว ส่วนมากหยุดเรียนช่วงอายุ 13-14 ปี การสร้างงานจะเป็นจุดเปลี่ยนในการยกระดับคุณภาพชีวิตได้ พร้อมจ้างงานคนพิการด้วย”

จังหวัดน่าน มีการส่งเสริมเกษตรอินทรีย์ ปลูกไม้ยืนต้น ฟื้นฟูป่าต้นน้ำ และพัฒนาผลผลิตเพื่อเตรียมจดทะเบียนเป็นสินค้า GI (สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์) เช่น ฟักทองพันธุ์ไข่เน่า โกโก้ มะม่วงหิมพานต์ พร้อมแปรรูปจำหน่ายตามร้านค้าชุมชน ส่งต่อธุรกิจในเครือ เช่น ท็อปส์

เราช่วยสมาชิกวิสาหกิจแล้ว 179 ครัวเรือน เพื่อโครงการ “เสน่ห์น่านใต้” ของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ที่รับนักท่องเที่ยวแล้ว 7,000 คน และส่งเสริมการแปรรูปพืชเกษตรที่กล่าวไป ทั้งเลี้ยงไก่ไข่เชิงพาณิชย์

ด้านสิ่งแวดล้อมได้ร่วมสร้างฝาย แหล่งน้ำ ระบบกระจายน้ำช่วย 50 ครัวเรือนทำเกษตรอินทรีย์ ลดภัยแล้ง ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และฟื้นฟูป่าต้นน้ำ 2,800 ไร่

“จังหวัดพระนครศรีอยุธยา” ณ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเมล่อนหมู่ใหญ่ร่วมใจพัฒนา ต.คู้สลอด อ.ลาดบัวหลวง ผลิตเมล่อน “Smile Melon” ได้เปิดตลาดไปยังประเทศสิงคโปร์ 6.2 ตัน สร้างรายได้ 530,400 บาท และมียอดสั่งซื้อข้ามปีอีก รวมส่งออกไปสิงคโปร์ทั้งสิ้น 25.2 ตัน สร้างรายได้ 2 ล้านบาท

ปัจจุบันฟาร์มเมล่อนได้ยกระดับเป็นชุมชนท่องเที่ยววิถีชุมชน มีนักท่องเที่ยวเฉลี่ยปีละ 2,000 คน สร้างรายได้ให้ชุมชนแล้ว 17 ล้านบาท เป็นการเพิ่มรายได้ด้านการท่องเที่ยวให้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน

ซึ่งปี 2568 มีเป้าหมายขยายเครือข่ายการปลูกไปยังจังหวัดอื่น ๆ เช่น ชัยนาท เพื่อเพิ่มปริมาณส่งออกเมล่อนไปยังสิงคโปร์ได้ทุกเดือนและพัฒนาเป็นศูนย์ผลิตเมล่อนมาตรฐานส่งออกของไทยอีกด้วย

ทั้งสนับสนุนการสร้างอาชีพให้กลุ่มผู้ปกครองคนพิการทางสติปัญญา จัดตั้งวิสาหกิจชุมชนสินค้าแฮนด์เมดผู้ปกครองคนพิการสติปัญญาทำอาชีพผลิตสินค้าหัตถกรรม โดยเซ็นทรัล ทำ สนับสนุนงบประมาณจัดซื้อวัสดุ พัฒนาผลิตภัณฑ์ และจำหน่ายภายใต้แบรนด์ “Good Goods” พร้อมจัดจำหน่ายสินค้าของชมรมในศูนย์การค้าเซ็นทรัล อยุธยา

“จังหวัดเชียงใหม่” ชุมชนเกษตรอินทรีย์วิถีชีวิตยั่งยืนแม่ทา อ.แม่ออน จ.เชียงใหม่ ร่วมกับมูลนิธิสายใยแผ่นดิน (Earth Net Foundation) พัฒนาพื้นที่วิถียั่งยืนแม่ทา ตั้งแต่ปี 2560 มุ่งสร้างเกษตรอินทรีย์ต้นแบบ พร้อมผลักดันคนรุ่นใหม่สู่บทบาทเกษตรกรรุ่นใหม่ ได้มีการพัฒนาคุณภาพผลผลิต สนับสนุนการรับซื้อ สร้างแบรนด์ ออกแบบบรรจุภัณฑ์ และขยายช่องทางจัดจำหน่าย เพิ่มรายได้อย่างยั่งยืน

ปีนี้จะเริ่มโครงการความริเริ่มไม่เผา “Zero Burning Initiatives” ซึ่งเป็นกลยุทธ์ระยะยาวเพื่อต่อสู้กับมลพิษ PM 2.5 ในเชียงใหม่ ลดเผาเศษวัสดุการเกษตร ฟื้นฟูพื้นที่ 10,000 ไร่ สู่เศรษฐกิจหมุนเวียน

นอกจากนี้ยังส่งเสริมอาชีพคนพิการในเชียงใหม่ ในศูนย์เกษตรอินทรีย์แม่ทา โครงการทอผ้าซาโอริ โครงการจ้างนักศึกษาคนพิการทำงานระหว่างเรียน และรีไซเคิลขยะ การจ้างงานในร้าน Good Goods และโรงเรียนที่เซ็นทรัล ทำ ดูแล

สุดท้าย “จังหวัดชัยภูมิ” วิสาหกิจชุมชนปลูกพืชเศรษฐกิจบ้านเทพพนา อ.เทพสถิต จ.ชัยภูมิ 1 ใน 7 ที่ปลูกอะโวคาโด พันธุ์แฮสส์ในไทย มุ่งสู่เกษตรอัจฉริยะแบบยั่งยืน ติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ ธนาคารน้ำใต้ดิน ใช้ปุ๋ยหมักเติมอากาศ และเพาะเห็ดเรืองแสงสิรินรัศมี แก้ปัญหาโรคพืชในการปลูกผลไม้นี้

ที่ผ่านมาสร้างรายให้สมาชิกวิสาหกิจชุมชนแล้ว 40 ล้านบาท ขยายเครือข่ายผู้ปลูกอะโวคาโด 1,000 ราย คลุมพื้นที่ 5,000 ไร่ และสร้างศูนย์การเรียนรู้ 2 อาคาร รองรับผู้เข้าอบรมและนักท่องเที่ยวรวม 14,000 คน