อินโดนีเซียเผชิญวิกฤตพลังงานสองด้าน รุนแรงขึ้น ขาดแคลนน้ำมัน-ไฟดับ

ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมาอินโดนีเซียกำลังเผชิญกับวิกฤตพลังงานสองด้านพร้อมกัน คือการหยุดชะงักของอุปทานเชื้อเพลิงทำให้เกิดแถวยาวที่ปั๊มน้ำมันในหลายภาค ขณะที่ไฟฟ้าดับเป็นช่วง ๆ ซึ่งเชื่อว่าเกิดจากการขาดแคลนถ่านหิน ส่งผลกระทบต่อบ้านเรือนและสำนักงานในเมืองใหญ่ รวมถึงในกรุงจาการ์ตาและปริมณฑลโดยรอบ

อินโดนีเซียเผชิญปัญหาขาดแคลนเชื้อเพลิงและไฟฟ้าดับ วิกฤตพลังงานทวีความรุนแรงขึ้น รัฐบาลระงับการส่งออกถ่านหินบางส่วนเป็นการชั่วคราวเพื่อแก้ไขปัญหาไฟฟ้าดับเป็นช่วง ๆ

ความรุนแรงของวิกฤตนี้เน้นย้ำโดยเจ้าหน้าที่รัฐบาลที่กล่าวเมื่อ 22 มิถุนายนว่า การส่งออกถ่านหินบางส่วนถูกระงับชั่วคราวเพื่อตอบสนองความต้องการภายในประเทศ อินโดนีเซียเป็นผู้ส่งออกถ่านหินความร้อนรายใหญ่ที่สุดของโลก

มีรายงานแถวยาวที่ปั๊มน้ำมันในหลายภูมิภาค รวมถึงเกาะชวาและสุลาเวสี ตลอดจนในกาลิมันตัน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเกาะบอร์เนียวของอินโดนีเซีย แต่สถานการณ์เลวร้ายเป็นพิเศษในเกาะสุมาตรา จากข้อมูลของกูร์เนีย เลซานี เลขาธิการองค์การขนส่งทางบก (Organda) ซึ่งมีสมาชิกเป็นผู้ประกอบการรถโดยสารและรถบรรทุก

เลซานีกล่าวว่า การขาดแคลนเชื้อเพลิงในสุมาตราส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อการเดินรถโดยสารระหว่างเมือง ทำให้รถโดยสารล่าช้ากว่ากำหนด 7-10 ชั่วโมง และเสริมว่า “สถานการณ์รุนแรงที่สุดในจังหวัดสุมาตราเหนือ เรียว และจัมบี”

แถวรอเติมน้ำมันสำหรับรถยนต์นั่งส่วนบุคคลและรถจักรยานยนต์ก็ยาวขึ้นเช่นกัน

เมอร์รี่ มุสติกา กล่าวว่า เธอรอมาแล้วสองชั่วโมงที่ปั๊มน้ำมันในจังหวัดสุมาตราตะวันตก ซึ่งนิกเกอิ เอเชียลงพื้นที่ทำข่าวเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว แต่ก็ยังไม่สามารถเติมน้ำมันได้

มุสติกากล่าวว่า เธอเปลี่ยนไปใช้น้ำมัน Pertalite ซึ่งเป็นน้ำมันเบนซินออกเทนต่ำที่ได้รับการอุดหนุนจากรัฐบาล และจัดจำหน่ายโดยเปอร์ตามินา (Pertamina) บริษัทพลังงานของรัฐ ซึ่งมีอำนาจผูกขาดเกือบทั้งหมดในการขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงทั่วประเทศอินโดนีเซีย ภายหลังจากที่เปอร์ตามินาปรับขึ้นราคาน้ำมันเบนซินออกเทนสูงที่ไม่ได้รับการอุดหนุนที่เรียกว่า Pertamax เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน มากกว่า 30% ทำให้ราคาอยู่ที่ 16,250 รูเปียห์ (ราว 30.17 บาท) เป็นอย่างน้อย

“แถวรอเติม Pertalite ยาวขึ้นมากนับตั้งแต่ราคาน้ำมัน Pertamax พุ่งสูงขึ้น” มุสติกาซึ่งเป็นเจ้าของร้านเสริมสวยกล่าว และเสริมว่า เธอไม่สามารถจ่ายค่าน้ำมัน Pertamax ได้อีกต่อไป และธุรกิจเริ่มซบเซาลงเพราะลูกค้ามาใช้บริการน้อยลง

สำหรับน้ำมันดีเซล เลซานีจากบริษัทออร์กันดากล่าวว่า ราคาน้ำมันที่ไม่ได้รับการอุดหนุนปรับตัวสูงขึ้นตั้งแต่เดือนเมษายนที่ผ่านมา ทำให้ผู้ใช้จำนวนมากหันไปใช้น้ำมันที่ได้รับการอุดหนุน รวมถึงผู้ที่ไม่ได้รับสิทธิ์การอุดหนุน เช่น ยานพาหนะขนส่งที่ดำเนินการโดยบริษัทเหมืองแร่และบริษัทเพาะปลูก

เขากล่าวว่า พนักงานปั๊มน้ำมันบางคนในสุมาตราบอกว่าเมื่อไม่นานมานี้พวกเขาได้รับน้ำมันจากบริษัทเปอร์ตามินาน้อยลง แต่ที่น่าขันคือ เขาชี้ให้เห็นว่าผู้ค้าปลีกมักจะเปิดซุ้มเล็ก ๆ อยู่ด้านนอกปั๊มน้ำมันที่สินค้าหมด โดยเสนอขายน้ำมันที่ได้รับการอุดหนุนในราคาที่สูงกว่ามาก ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการขาดการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด เลซานีกล่าวกับนิกเคอิ เอเชีย “เราเห็นว่ารัฐบาลเริ่มสับสนเกี่ยวกับวิธีการจัดการกับปริมาณน้ำมันดีเซลที่ได้รับการอุดหนุนที่มีจำกัด”

โรเบอร์ธ ดูมาตูบุน เลขานุการบริษัทของเปอร์ตามินา ปาตรา เนียกา (Pertamina Patra Niaga) บริษัทลูกด้านการจัดจำหน่ายค้าปลีกของเปอร์ตามินา ปฏิเสธว่าไม่มีปัญหาเรื่องปริมาณน้ำมัน โดยกล่าวว่า ขณะนี้สถานการณ์คงที่

เขากล่าวว่า แหล่งนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางคิดเป็นเพียงประมาณ 20% ของความต้องการนำเข้าน้ำมันดิบทั้งหมดของอินโดนีเซีย ดังนั้นสงครามระหว่างสหรัฐกับอิหร่านจึงมีผลกระทบต่อปริมาณเชื้อเพลิงในเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อย่างอินโดนีเซียเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

ฟาห์มี ราดฮี นักเศรษฐศาสตร์ด้านพลังงานจากมหาวิทยาลัยกาจาห์ มาดา กล่าวโทษว่าการขาดแคลนดีเซลเกิดจากการจัดการการกระจายเชื้อเพลิงที่ได้รับการอุดหนุนไม่ดี โดยใช้ระบบบาร์โค้ดในแอป My Pertamina

“รถยนต์หลายคันที่ได้รับบาร์โค้ดเพื่อซื้อเชื้อเพลิงที่ได้รับการอุดหนุนนั้น จริง ๆ แล้วไม่มีสิทธิ์” ราดฮีกล่าว พร้อมเรียกร้องให้ทางการเสริมสร้างการกำกับดูแลการกระจายและเข้มงวดขั้นตอนการตรวจสอบเพื่อให้แน่ใจว่าเฉพาะผู้ใช้ที่มีสิทธิ์เท่านั้นที่จะได้รับเงินอุดหนุน

สำหรับกรณีไฟฟ้าดับ แหล่งข่าวในอุตสาหกรรมกล่าวว่า โรงไฟฟ้าถ่านหินหลายแห่งที่ให้บริการระบบในเกาะชวาระงับการดำเนินงานเนื่องจากการขาดแคลนถ่านหิน โดยกล่าวโทษสถานการณ์ดังกล่าวส่วนหนึ่งมาจากการลดโควตาการผลิตของรัฐบาลสำหรับผู้ทำเหมืองในปีนี้

ดาร์มาวัน ปราโซโจ กรรมการผู้จัดการใหญ่การไฟฟ้าแห่งชาติ (PLN) ซึ่งผูกขาดการจำหน่ายไฟฟ้าปลีกทั่วประเทศ กล่าวเมื่อ 19 มิถุนายนว่า การจัดส่งถ่านหินสำหรับโรงไฟฟ้าที่ได้รับผลกระทบกลับมาดำเนินการอีกครั้งแล้ว

“เรายังได้เร่งกระบวนการลงนามสัญญากับซัพพลายเออร์ถ่านหินด้วย” ปราโซโจกล่าวกับผู้สื่อข่าวในกรุงจาการ์ตาในวันนั้น

ต่อมาวันอาทิตย์ที่ 21 มิถุนายน เขาแถลงข่าวอีกครั้ง โดยกล่าวโทษว่าการไฟฟ้าดับเป็นช่วง ๆ เกิดจากความเสียหายทางเทคนิคของโรงไฟฟ้าสองแห่งที่ดำเนินการโดยบริษัทเอกชน เขาบอกว่าโรงไฟฟ้าแห่งหนึ่งกลับมาดำเนินการได้สำเร็จในเย็นวันเดียวกัน

ตรี วินาร์โน อธิบดีกรมแร่และถ่านหิน กระทรวงพลังงานและทรัพยากรแร่ กล่าวกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันถัดมา (22 มิถุนายน) ว่า กระทรวงระงับการส่งออกถ่านหินบางส่วนเป็นการชั่วคราว เพื่อตอบสนองความต้องการของโรงไฟฟ้าภายในประเทศ เขาบอกว่าปริมาณที่ได้รับผลกระทบมีจำกัด แต่ไม่ได้ระบุจำนวน

“เมื่อวานนี้เราได้ระงับการส่งออกบางส่วน” วินาร์โนกล่าว “ผู้ทำเหมืองหลายรายต้องการขายไปต่างประเทศ แต่เรา…ได้เปลี่ยนเส้นทาง (ถ่านหิน) ไปยัง PLN (ในประเทศ)”

อ้างอิง : Nikkei Asia