‘สีหศักดิ์’ ซัดกัมพูชา “เล่นบทเหยื่อ” ยันไทยยืนหยัดเพื่อสันติภาพ

รมว.ต่างประเทศ ขึ้นกล่าวสมัชชาใหญ่ยูเอ็น สวนกลับกัมพูชาบิดเบือนข้อเท็จจริงเหตุปะทะชายแดน ชี้ไทยต่างหากที่สูญเสีย ยืนยันยืนหยัดเจรจาเพื่อสันติ แต่พร้อมปกป้องบูรณภาพแห่งดินแดนทุกวิถีทาง

มติชนรายงานว่า ที่สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ ณ นครนิวยอร์ก นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ได้ขึ้นกล่าวถ้อยแถงต่อที่ประชุมสมัชชาใหญ่สหประชาชาติสมัยที่ 80 โดยมีถ้อยคำตอนหนึ่งที่ระบุถึงสถานการณ์ไทย-กัมพูชา การรับมือกับอาชญากรรมข้ามชาติ และพันธกิจของไทยในการสร้างประชาคมหนึ่งเดียวตลอดจนการให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมกับประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่ง “มติชน” แปลสรุปมาให้ทราบ ความว่า

แม้แต่ในประเทศเพื่อนบ้านที่ใกล้ชิดที่สุด ข้อพิพาทก็อาจเกิดขึ้นได้ ต้องยอมรับว่าสถานการณ์ปัจจุบันกับกัมพูชาไม่น่าพึงปรารถนาและไม่เป็นผลดีต่อทั้งสองฝ่าย สันติภาพ เสถียรภาพ และความเจริญรุ่งเรืองของเราเชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิด เราไม่สามารถแยกออกจากกันได้ เพราะเราเป็นส่วนหนึ่งของครอบครัวอาเซียนเดียวกัน

เช้าวันนี้ ผมตั้งใจจะพูดอะไรบางอย่างที่แตกต่างออกไป เป็นไปไปในเชิงบวกเพื่อสะท้อนถึงความหวังสำหรับอนาคต แต่ผมต้องเขียนคำปราศรัยใหม่เพราะคำพูดที่น่าเสียดายที่สุดของผู้แทนกัมพูชาซึ่งเป็นเพื่อนร่วมงานของผม ด้วยความผิดหวัง กัมพูชายังคงแสดงตนว่าเป็นฝ่ายที่ตกเป็นเหยื่ออย่างต่อเนื่อง กัมพูชาได้นำเสนอในสิ่งที่บอกว่าเป็นข้อเท็จจริงในมุมมองของตนเองซ้ำแล้วซ้ำเล่า ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่สามารถตรวจสอบได้ เพราะมันเป็นเพียงการบิดเบือนความจริงเท่านั้น

เราทราบดีว่าใครคือเหยื่อที่แท้จริง พวกเขาคือทหารไทยที่ต้องสูญเสียขาจากทุ่นระเบิด เด็กนักเรียนที่โรงเรียนถูกยิงถล่มด้วยกระสุนปืนใหญ่ และพลเรือนผู้บริสุทธิ์ที่กำลังซื้อของในวันนั้นที่ร้านขายของชำซึ่งถูกโจมตีจากจรวดของกัมพูชา

เมื่อวานนี้ ผมได้พบกับเพื่อนร่วมงานชาวกัมพูชาที่ห้องประชุมใหญ่ของสหประชาชาติ เราได้พูดคุยเกี่ยวกับสันติภาพ การเจรจา ความไว้เนื้อเชื่อใจซึ่งกันและกัน และความเชื่อมั่น ซึ่งเรื่องเหล่านี้ได้รับการเน้นย้ำอีกครั้งในการปรึกษาหารืออย่างไม่เป็นทางการ 4 ฝ่าย ที่สหรัฐอเมริกาเป็นผู้จัดขึ้น เราขอบคุณในความมุ่งมั่นของประธานาธิบดีทรัมป์ต่อสันติภาพ

เป็นเรื่องน่าเสียใจอย่างยิ่ง ที่สิ่งที่ฝ่ายกัมพูชาพูดในวันนี้กลับตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิงกับสิ่งที่พูดในการประชุมเมื่อวานนี้ มันเผยให้เห็นถึงเจตนารมณ์ที่แท้จริงของกัมพูชา ข้อกล่าวหาต่างๆ เหล่านี้เกินจริงและไร้สาระจนกลายการเยาะเย้ยต่อความจริง

ตั้งแต่แรกเริ่ม กัมพูชาเป็นฝ่ายเริ่มต้น ความขัดแย้งโดยมีเจตนาที่จะขยายข้อพิพาทเรื่องพรมแดนให้กลายเป็นความขัดแย้งระดับชาติ และขยายขอบเขตไปสู่ระดับนานาชาติมากขึ้น ดังเช่นที่เกิดขึ้นอีกครั้งในเช้าวันนี้

หมู่บ้านที่เพื่อนร่วมงานชาวกัมพูชาของผมกล่าวถึงก่อนหน้านี้ตั้งอยู่ในดินแดนไทย ในความเป็นจริงแล้ว หมู่บ้านเหล่านี้มีอยู่ได้ก็เพราะประเทศไทยได้ตัดสินใจด้วยเหตุผลด้านมนุษยธรรมในการเปิดพรมแดนของเราในช่วงปลายทศวรรษ 1970 ให้ชาวกัมพูชาหลายแสนคนที่หลบหนีสงครามกลางเมืองในประเทศของตนเข้ามาลี้ภัยในประเทศไทย เราตัดสินใจเช่นนี้ด้วยความเห็นอกเห็นใจและหลักการด้านมนุษยธรรม ซึ่งผมเคยเห็นภาพเหล่านี้ด้วยตนเอง ในขณะที่ยังเป็นนักการทูตหนุ่ม

แม้ว่าสงครามกลางเมืองจะสิ้นสุดลงและศูนย์พักพิงได้ถูกปิดไปแล้ว แต่หมู่บ้านในกัมพูชากลับขยายตัวเพิ่มขึ้นในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา และแม้จะมีการประท้วงของไทยซ้ำแล้วซ้ำเล่า กัมพูชาก็เพิกเฉยและไม่เคยตอบสนองต่อคำขอร้องให้แก้ไขปัญหาการรุกล้ำดินแดนนี้

เมื่อสันติภาพนั้นกลับคืนสู่กัมพูชาหลังจากข้อตกลงสันติภาพปารีสปี 1991 ประเทศไทยก็มีบทบาทสำคัญในการช่วยสร้างและฟื้นฟูประเทศกัมพูชาให้กลับมั่นคงอีกครั้ง ทั้งการสร้างบ้าน ถนน และโรงพยาบาล เพราะสันติภาพของกัมพูชาก็เป็นผลประโยชน์ของประเทศไทยเช่นกัน นี่คือสิ่งที่เพื่อนบ้านควรทำให้กัน

การหยุดยิงยังคงเปราะบาง เราต้องทำให้มันได้ผลอย่างยั่งยืน ซึ่งต้องอาศัยความมุ่งมั่นและการดำเนินการอย่างจริงใจจากทั้งสองฝ่าย

น่าเสียดายที่กัมพูชายังคงกระทำการอันเป็นการยั่วยุอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการเคลื่อนย้ายและระดมพลเรือนเข้ามาในดินแดนไทยและการยิงใส่ฝั่งไทยเมื่อเร็วๆ นี้ ที่ได้บ่อนทำลายสันติภาพและเสถียรภาพตามแนวชายแดน ซึ่งเหตุการณ์ต่างๆ เหล่านี้เกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 23 กันยายน ที่ทหารกัมพูชายิงใส่ทหารไทยที่ประจำการอยู่ตามแนวชายแดน รวมถึงเหตุการณ์ล่าสุดเพิ่งเกิดขึ้นในวันนี้ (27 กันยายน ตามเวลาในไทย)

ทหารไทยยังคงตรวจพบโดรนสอดแนมของกัมพูชาที่บินรุกล้ำเข้ามาในดินแดนไทยเป็นประจำทุกวันในพื้นที่ชายแดน การกระทำเหล่านี้ถือเป็นการละเมิดอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของไทย รวมถึงเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงที่ตกลงกันไว้ในการประชุมพิเศษที่เมืองปุตราจายา ประเทศมาเลเซีย และเป็นข้อตกลงที่มีการยืนยันอีกครั้งในการประชุมคณะกรรมการชายแดนระหว่างสองประเทศ

ขอให้ทุกท่านอย่าได้สงสัยว่า ประเทศไทยยืนหยัดเพื่อสันติภาพมาโดยตลอดและจะยืนหยัดในเรื่องดังกล่าวต่อไป และเราจะทำทุกวิถีทางเพื่อหาทางออกอย่างสันติต่อปัญหาปัจจุบันกับกัมพูชา ขณะเดียวกัน ประเทศไทยจะยืนหยัดอย่างแน่วแน่และมั่นคงในการปกป้องอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของเรา เราขอเรียกร้องให้กัมพูชาร่วมมือกับเราในการแก้ไขความแตกต่างและข้อขัดแย้งผ่านการเจรจาอย่างสันติ และกลไกต่างๆ ที่มีอยู่ในขณะนี้

วันนี้ ประเทศของเราทั้งสองต้องเผชิญกับทางเลือกที่สำคัญ ในฐานะเพื่อนบ้านที่ใกล้ชิดและในฐานะมิตร ไทยขอถามกัมพูชาว่าจะเลือกเส้นทางใด ระหว่างเส้นทางแห่งการเผชิญหน้าอย่างต่อเนื่อง หรือเส้นทางแห่งสันติภาพและความร่วมมือ

ประเทศไทยเลือกเส้นทางแห่งสันติภาพ เพราะเราเชื่อว่าประชาชนของทั้งสองประเทศสมควรได้รับสิ่งที่ดีกว่านี้ แต่เราตั้งคำถามอย่างจริงจังว่า กัมพูชามีเจตนาที่จะร่วมมือกับเราในการแสวงหาสันติภาพหรือไม่

สำหรับประเทศไทย การเจรจา ความไว้เนื้อเชื่อใจ และความสุจริตใจ ไม่ใช่เพียงแค่คำพูด แต่มันคือแนวทางที่เรายึดมั่นและเป็นหนทางสู่อนาคต เราจะยังคงยึดมั่นในหลักการเหล่านี้ในการมีส่วนร่วมกับหุ้นส่วนทั้งในอาเซียนและประชาคมระหว่างประเทศ รวมถึงมหาอำนาจต่างๆ เพื่อแสวงหาสันติภาพที่ยั่งยืนและความเจริญรุ่งเรืองที่ทุกฝ่ายมีส่วนร่วมกัน

ถ้อยแถลงของนายสีหศักดิ์ก่อนหน้านี้ยังพูดด้วยว่า ในฐานะประชาคมเดียวกัน ทุกประเทศต่างมีความรับผิดชอบร่วมกันในการส่งเสริมสันติภาพและความมั่นคงของโลก

ความรับผิดชอบนี้ต้องครอบคลุมทุกฝ่าย ลัทธิพหุภาคีนิยมจะมีประสิทธิภาพมากขึ้นเมื่อผู้หญิงมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ ไม่ว่าจะเป็นในการรักษาสันติภาพ การป้องกันความขัดแย้ง หรือการตอบสนองต่อปัญหาด้านมนุษยธรรม เสียงและความเป็นผู้นำของพวกเธอจะช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนของเราและทำให้สันติภาพมีความยั่งยืนยิ่งขึ้น ผมมั่นใจว่าการเลือกท่านประธาน (อันนาเลนา แบร์บ็อค รัฐมนตรีต่างประเทศเยอรมนี ซึ่งเป็นผู้หญิงคนแรกที่ดำรงตำแหน่งดังกล่าว) ให้เป็นผู้นำการประชุมสมัชชาครั้งนี้ จะเป็นแรงบันดาลใจให้เราทุกคนผลักดันวาระที่เกี่ยวข้องกับสตรีของสหประชาชาติด้วยความมุ่งมั่นมากขึ้น

ประเทศไทยตั้งใจที่จะทำหน้าที่ของเรา กองกำลังรักษาสันติภาพของไทยยังคงปฏิบัติหน้าที่ทั่วโลก ช่วยฟื้นฟูชีวิตที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้ง

ในประเทศ ไทยได้กวาดล้างพื้นที่ปนเปื้อนทุ่นระเบิดไปแล้วกว่า 99 เปอร์เซ็นต์ ภายใต้อนุสัญญาต่อต้านการห้ามทุ่นระเบิดสำหรับบุคคล นี่ไม่ใช่แค่พันธกรณีตามสนธิสัญญาเท่านั้น แต่ยังเป็นการคืนผืนดินที่ปลอดภัยให้ชุมชนที่พวกเขาสามารถอยู่อาศัยและเติบโตต่อไปได้ มันคือการปฏิบัติตามหน้าที่ของเราที่มีต่อประชาชนของเรา

การปกป้องผู้คนในประเทศเป็นเพียงส่วนหนึ่งของภารกิจ เราต้องรับมือกับความท้าทายข้ามชาติ เช่น การอพยพย้ายถิ่นฐานที่เกิดจากความขัดแย้งและภัยพิบัติ ซึ่งเป็นบททดสอบร่วมที่ไม่มีประเทศใดสามารถแก้ไขได้เพียงลำพัง

นี่คือภารกิจที่แท้จริงของประเทศไทย เป็นเวลากว่าทศวรรษที่เราได้ให้ที่พักพิงแก่ผู้พลัดถิ่นจากเมียนมา ปัจจุบัน เรามอบโอกาสให้พวกเขาได้ทำงานนอกที่พักพิงชั่วคราวมากขึ้น เพื่อให้พวกเขาสามารถใช้ชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรีและมีส่วนร่วมในสังคม ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความมุ่งมั่นของเราต่อความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมและแนวทางแก้ไขปัญหาที่เป็นรูปธรรม

ในทำนองเดียวกัน ประเทศไทยกำลังเร่งความพยายามในการต่อสู้กับอาชญากรรมข้ามชาติ รวมถึงการหลอกลวงทางออนไลน์ เนื่องจากผลกระทบเหล่านี้แผ่ขยายไปอย่างกว้างขวาง อาชญากรรมไร้พรมแดนต้องการความร่วมมือที่ไร้พรมแดนเช่นกัน

วิสัยทัศน์ของประชาคมหนึ่งเดียวต้องเริ่มต้นจากใกล้บ้าน ภูมิภาคต่างๆ คือรากฐานของประชาคมโลก ในภูมิภาคของเรา สันติภาพและเสถียรภาพยังเป็นหัวใจสำคัญของความพยายามในการสร้างประชาคมของอาเซียนอีกด้วย

กระนั้น ความท้าทายก็ยังคงมีอยู่แม้กระทั่งในเพื่อนบ้านของเราเอง สถานการณ์ในเมียนมายังคงเป็นเรื่องที่น่ากังวลอย่างยิ่ง ประเทศไทยได้ให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมตลอดแนวชายแดน และเรายังคงเรียกร้องให้ทุกฝ่ายเจรจาและดำเนินกระบวนการสันติภาพอย่างยั่งยืน เพราะมันคือรากฐานของสันติภาพที่ยั่งยืนในเมียนมา