รู้จักผู้นำสูงสุดอิหร่านคนใหม่ ‘มอจตาบา’ ลูกชายคาเมเนอี ผู้บงการหลังฉาก

รายงานอย่างไม่เป็นทางการระบุว่า สภาผู้เชี่ยวชาญอิหร่านมีมติเลือก ‘มอจตาบา คาเมเนอี’ วัย 57 ปี บุตรชายคนที่สองของ อาลี คาเมเนอี ขึ้นเป็นผู้นำสูงสุดต่อจากบิดา โดยมอจตาบาเป็นที่รู้จักในฐานะผู้บงการอยู่เบื้องหลัง และมีความใกล้ชิดกับ IRGC

อิหร่าน อินเตอร์เนชันแนล (Iran International) ซึ่งเป็นช่องโทรศัพท์ดาวเทียม รายงานอ้างอิงแหล่งข่าวว่า วันที่ 3 มีนาคม ตามเวลาท้องถิ่น สภาผู้เชี่ยวชาญของอิหร่าน (Assembly of Experts) ซึ่งประกอบด้วยผู้นำทางศาสนาอาวุโส 88 คน เลือก มอจตาบา คาเมเนอี (Mojtaba Khamenei) บุตรชายของ อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี อดีตผู้นำสูงสุดที่เพิ่งเสียชีวิตไป เป็นผู้สืบทอดตำแหน่งผู้นำสูงสุด ท่ามกลางแรงกดดันจากกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) อย่างไรก็ตาม สภาผู้เชี่ยวชาญยังไม่ได้ยืนยันผลอย่างเป็นทางการ

Ynetnews ซึ่งเป็นสื่อสัญชาติอิสราเอลรายงานว่า การที่มอจตาบาขึ้นดำรงตำแหน่งผู้นำสูงสุด ถือเป็นการสืบทอดตำแหน่งที่ก่อให้เกิดข้อถกเถียง และอาจไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ของอิหร่าน เนื่องจากการสืบทอดตำแหน่งผู้นำผ่านทางสายเลือด มักถูกมองในแง่ลบจากกลุ่มผู้นำศาสนาอิสลามนิกายชีอะฮ์ในประเทศ อีกทั้งอาจบ่งชี้ถึงการรวมอำนาจของกลุ่มหัวแข็ง ท่ามกลางบริบทความกดดันภายในและความขัดแย้งภายนอกที่ทวีความรุนแรงขึ้น เนื่องจากมอจตาบามีความใกล้ชิดกับ IRGC

มอจตาบา อายุ 57 ปี เกิดเมื่อวันที่ 8 กันยายน 1969 ที่เมืองมาชาด ประเทศอิหร่าน เป็นบุตรชายคนที่สองของคาเมเนอี และถูกจับตามานานหลายปีว่าสามารถเป็นผู้สืบทอดตำแหน่งที่มีศักยภาพได้ แม้ว่าจะไม่ได้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองอย่างเป็นทางการก็ตาม แต่หลายฝ่ายเชื่อกันว่า เขาเป็นผู้บริหารงานส่วนใหญ่ของสำนักงานผู้นำสูงสุดในทางปฏิบัติ และนักวิเคราะห์มักเรียกว่า ผู้มีอิทธิพลที่บงการอยู่เบื้องหลัง

ในปี 1987 หลังเรียนจบมัธยมศึกษา มีรายงานว่า มอจตาบาเข้าร่วมกับ IRGC และรับราชการในช่วงปลายสงครามอิรัก (1980-1988) โดยเมื่อสิ้นสุดสงคราม ในปี 1989 อาลี คาเมเนอี บิดาของเขาก็ขึ้นดำรงตำแหน่งผู้นำสูงสุดของอิหร่าน โดยมอจตาบามักหลีกเลี่ยงการปรากฏตัวต่อสาธารณชน ไม่ค่อยกล่าวสุนทรพจน์ และไม่ค่อยปรากฏตัวในสื่อของรัฐ

ในช่วงปลายทศวรรษ 1990 มอจตาบาได้เรียนศาสนากับนักบวชอนุรักษนิยมที่โรงเรียนสอนศาสนาในเมืองกอม ซึ่งเป็นเมืองสำคัญทางศาสนาอิสลามนิกายชีอะฮ์

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 21 มอจตาบามีความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้น ไม่เพียงแต่ภายใน IRGC เท่านั้น แต่ยังรวมถึงบรรดาผู้นำทางศาสนาระดับสูงของอิหร่านด้วย การมีส่วนร่วมในสำนักงานผู้นำสูงสุด ช่วยเสริมสร้างเครือข่ายส่วนตัวของเขากับผู้ทรงอิทธิพล และยังทำให้มอจตาบากลายเป็นผู้มีอำนาจในการเจรจาต่อรองในนามของบิดาอีกด้วย

มอจตาบา เคยสอนหลักสูตรขั้นสูงในโรงเรียนสอนศาสนาเมืองกอม ซึ่งโดยปกติแล้วสงวนไว้สำหรับนักบวชชีอะห์ที่มีชื่อเสียงที่สุดเท่านั้น แม้ว่ามอจตาบาแทบจะไม่เป็นที่รู้จักในด้านความเชี่ยวชาญทางศาสนศาสตร์ แต่ก็ได้รับเกียรติในฐานะบุตรชายของผู้นำทางจิตวิญญาณของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน

ในเดือนสิงหาคม 2022 สื่อแห่งหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับโรงเรียนสอนศาสนาเมืองกอม เริ่มเรียกมอจตาบา ว่า อยาตอลเลาะห์ ซึ่งเป็นตำแหน่งที่มอบให้แก่นักบวชระดับสูงเท่านั้น โดยการนำตำแหน่งนี้มาใช้กับมอจตาบาซึ่งเก็บตัวและยังไม่ประสบความสำเร็จมากนัก ทำให้เกิดการคาดเดาว่า อาจถูกวางตัวให้สืบทอดตำแหน่งผู้นำประเทศต่อจากคาเมเนอี บิดาของเขา

อย่างไรก็ตาม รายงานของเดอะนิวยอร์กไทมส์ระบุว่า เมื่อปี 2025 คาเมเนอีระบุชื่อนักบวชอาวุโสสามคนเป็นผู้สืบทอดตำแหน่งที่มีศักยภาพ และมอจตาบาไม่ได้อยู่ในรายชื่อที่ได้รับการคัดเลือก

อ้างอิง : WION, Britannica, The Economic Times