สหรัฐ-อิหร่านลงนามดีลสันติภาพ 19 มิ.ย. ในสวิส ทรัมป์ชี้ดีเลย์ ปมกำจัดทุ่นระเบิดในฮอร์มุซ

เจ้าหน้าที่สหรัฐและอิหร่านระบุว่า กำหนดลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ในข้อตกลงยุติสงครามระยะแรกและเปิดช่องแคบฮอร์มุซในวันที่ 19 มิถุนายน ในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ทรัมป์ระบุสาเหตุล่าช้าเนื่องจากต้องกำจัดทุ่นระเบิดในช่องแคบฮอร์มุซ โดยจะเปิดช่องแคบทันทีที่ลงนาม

บลูมเบิร์ก (Bloomberg) รายงานว่า สหรัฐและอิหร่านกล่าวว่าบรรลุข้อตกลงบันทึกความเข้าใจ (MOU) ในการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง ซึ่งเป็นการยุติสงครามที่คร่าชีวิตผู้คนไปหลายพันคน และเอ็มโอยูจะใช้อ้างอิงสำหรับการเจรจา 60 วันเกี่ยวกับอนาคตของโครงการนิวเคลียร์ของประเทศอิหร่าน

เจ้าหน้าที่จากทั้งสองประเทศจะพบกันที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ในวันที่ 19 มิถุนายน เพื่อลงนามในข้อตกลงอย่างเป็นทางการ

“ข้อตกลงกับสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านเสร็จสมบูรณ์แล้ว” ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐโพสต์บนแพลตฟอร์ม Truth Social เมื่อเวลาประมาณ 17.30 น. ตามเวลาท้องถิ่นในวอชิงตันในวันอาทิตย์ที่ 14 มิถุนายน ไม่นานหลังจากที่นายเชห์บาซ ชารีฟ นายกรัฐมนตรีปากีสถาน ซึ่งทำหน้าไกล่เกลี่ย ประกาศว่าได้บรรลุข้อตกลงแล้ว ซึ่งนายชารีฟกล่าวในโพสต์บน X ว่าข้อตกลงดังกล่าวเรียกร้องให้ “ยุติปฏิบัติการทางทหารในทุกแนวรบโดยทันทีและถาวร รวมถึงในเลบานอน”

“ข้อตกลงกับสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านเสร็จสมบูรณ์แล้ว ขอแสดงความยินดีกับทุกฝ่าย ! ผมจึงเปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างสมบูรณ์โดยไม่เสียค่าธรรมเนียม และในขณะเดียวกันก็อนุญาตให้ยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐทันที เรือทั่วโลกสตาร์ตเครื่องยนต์ ปล่อยให้น้ำมันไหล !” ทรัมป์ระบุ

กำหนดการลงนามเกิดขึ้นช้ากว่าที่ทรัมป์ได้ระบุเมื่อ 13 มิถุนายน ว่าข้อตกลงจะลงนามในวันอาทิตย์ที่ 14 มิถุนายน ซึ่งตรงกับวันเกิดครบรอบ 80 ปีของเขา และก็ได้ผลักดันอย่างหนักเพื่อให้ข้อตกลงนี้เกิดขึ้น อย่างไรก็ดี ผู้นำสหรัฐก็ได้ออกมาระบุถึงสาเหตุการเลื่อนลงนามออกไป

“ข้อตกลงอันยิ่งใหญ่นี้จะนำสันติภาพและความมั่นคงมาสู่ภูมิภาคทั้งหมด” ทรัมป์กล่าวในโพสต์บนโซเชียลมีเดีย เขาบอกว่าความล่าช้านั้น “เพื่อวัตถุประสงค์ในการกำจัดทุ่นระเบิด” จากช่องแคบ ซึ่งจะเปิดช่องแคบฮอร์มุซเมื่อมีการลงนามในข้อตกลงแล้ว

“อิหร่านบีบให้ศัตรูอย่างสหรัฐ-อิสราเอลยุติสงครามในทุกแนวรบอย่างเป็นทางการ” สถานีโทรทัศน์ของรัฐบาลอิหร่านรายงาน และระบุว่าทั้งสองฝ่ายตกลงที่จะไม่โจมตีกัน และอิหร่านจะได้รับการผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตรเพื่อขายน้ำมันในต่างประเทศ

ทั้งนี้ การเจรจายุติสงครามมีสองระยะ ได้แก่ ระยะแรกคือการลงนามเอ็มโอยูและระยะสองคือประเด็นโครงการนิวเคลียร์อิหร่าน เป็นการเจรจาในระดับเทคนิค 60 วัน

แถลงการณ์ร่วมจากผู้นำของสหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส เยอรมนี และอิตาลี ระบุว่า “เราพร้อมที่จะยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรที่เกี่ยวข้อง เพื่อตอบสนองต่อโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน ตามขั้นตอนที่ชัดเจนและสามารถตรวจสอบได้”

สงครามอิหร่านทำให้เรือหลายร้อยลำติดอยู่ทั้งสองฝั่งของเส้นทางน้ำที่สำคัญนี้ ส่งผลกระทบต่อตลาดพลังงานโลก

กระทั่งข่าวดีดังกล่าว ล่าสุดเรือบรรทุกก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ที่ติดอยู่ในอ่าวเปอร์เซียมานานกว่าสามเดือน ดูเหมือนกำลังมุ่งหน้าไปยังช่องแคบฮอร์มุซ ในขณะที่สหรัฐและอิหร่านกล่าวว่าได้บรรลุข้อตกลงในการเปิดเส้นทางเดินเรือดังกล่าวแล้ว

จากข้อมูลการติดตามเรือที่รวบรวมโดยบลูมเบิร์ก เรือดิชา (Disha) ซึ่งอยู่ภายใต้สัญญาเช่าระยะยาวกับผู้นำเข้าของรัฐบาลอินเดีย อยู่ทางเหนือของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และกำลังเข้าใกล้โอมาน ซึ่งเรือลำนี้รับก๊าซ LNG จากโรงงานราสลาฟฟานของกาตาร์เมื่อประมาณวันที่ 1 มีนาคม และไม่สามารถออกจากโรงงานได้ตั้งแต่นั้นมา

ราคาน้ำมันลดลงหลังจากข่าวนี้ ราคาน้ำมันเบรนต์ลดลงมากกว่า 4% สู่ระดับ 83 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หลังจากปิดตลาดเมื่อสัปดาห์ที่แล้วที่ระดับต่ำสุดในรอบกว่าสามเดือน ค่าเงินดอลลาร์อ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับสกุลเงินกลุ่ม G10 ในช่วงต้นของการซื้อขายในเอเชีย โดยค่าเงินออสเตรเลีย ซึ่งมักอ่อนไหวต่อความเสี่ยงแข็งค่านำหน้าสกุลเงินอื่น

“นี่เป็นเพียงการมองโลกในแง่ดี ไม่ใช่ความแน่นอน” จอช กิลเบิร์ต นักวิเคราะห์ชั้นนำประจำภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกและตะวันออกกลางของ eToro Ltd. กล่าว และระบุอีกว่า “ความกังวลจะไม่คลี่คลายอย่างเต็มที่จนกว่าจะมีการลงนามในข้อตกลง ซึ่งหมายความว่านักลงทุนควรระมัดระวังไว้ก่อน”

ก่อนการประกาศบรรลุข้อตกลงสันติภาพอย่างสมบูรณ์ ทรัมป์ได้วิพากษ์วิจารณ์ทั้งอิสราเอลและฮิซบอลเลาะห์ กลุ่มติดอาวุธที่อิหร่านหนุนหลัง “การโจมตีเลบานอนเมื่อเช้านี้ไม่ควรเกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวันสำคัญที่เราใกล้จะบรรลุข้อตกลงสันติภาพกับอิหร่านแล้ว อิสราเอลมีสิทธิที่จะป้องกันตนเองจากการคุกคาม แต่การโจมตีที่อิสราเอลตอบโต้นั้นเล็กน้อยและไร้ความหมาย ไม่มีใครได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต และไม่ควรขัดขวางกระบวนการสำคัญนี้”

“เราใกล้จะบรรลุข้อตกลงที่จะนำสันติภาพมาสู่ภูมิภาค รวมถึงเลบานอน และทุกฝ่ายควรยุติการกระทำใด ๆ ไม่ควรมีการโจมตีจากอิสราเอลในเลบานอนอีกต่อไป แต่ก็ไม่ควรมีการโจมตีจากฝ่ายใด ๆ รวมถึงฮิซบอลเลาะห์ ต่ออิสราเอลอีกต่อไปเช่นกัน นี่อาจเป็นจุดเริ่มต้นของสันติภาพที่ยาวนานและงดงาม อย่าทำให้มันพังทลาย !” ทรัมป์ระบุ