รัสเซีย-ยูเครน: ฤดูหนาวจะทำให้เกมการรบเปลี่ยนไปอย่างไร
ที่มาของภาพ, Getty Images
ภายในเวลาอีกเพียง 1 เดือนเศษ ฤดูหนาวก็จะเข้าปกคลุมยูเครน และนี่อาจเป็นอุปสรรคในการสู้รบของกองทัพยูเครนที่พยายามช่วงชิงดินแดนที่ถูกรัสเซียยึดครองคืนกลับมา
ขณะเดียวกัน รัสเซียยังอาจพยายามทำให้พลเรือนยูเครนต้องเผชิญกับฤดูหนาวอันหฤโหดด้วยการโจมตีโรงไฟฟ้าและคลังน้ำมันต่าง ๆ
หน้าหนาวยูเครนโหดแค่ไหน
ระหว่างเดือน ธ.ค.ถึง มี.ค. ยูเครนมีอุณหภูมิเฉลี่ยระหว่าง -4.8 ถึง 2 องศาเซลเซียส
โดยเฉลี่ยจะมีหิมะตกประมาณ 14 วันในเดือน ธ.ค. และ 17 วันในเดือน ม.ค. ส่วนในเดือน ก.พ. มีหิมะตกประมาณ 15 วัน โดยแต่ละเดือนจะมีหิมะตกหนาประมาณ 1.5 เมตร
อย่างไรก็ตาม พื้นที่ทางภาคใต้ของประเทศ บริเวณแนวชายฝั่งทะเลดำจะมีอากาศไม่รุนแรงเท่าพื้นที่ทางภาคเหนือ
ฤดูหนาวจะส่งผลต่อสงครามนี้อย่างไร
ในกรุงเคียฟ ซึ่งอยู่ทางภาคเหนือของประเทศอากาศเริ่มหนาวเย็นแล้ว โดยในเดือน ม.ค. จะมีอุณหภูมิตอนกลางวันเฉลี่ยที่ -3.8 องศาเซลเซียส ส่วนอุณหภูมิเฉลี่ยตอนกลางคืนอยู่ที่อย่างน้อย -6.1 องศาเซลเซียส
อย่างไรก็ตาม ในภูมิภาคแคร์ซอน ซึ่งอยู่ทางภาคใต้นั้น มีอุณหภูมิเฉลี่ยในเดือน ม.ค.ที่ 0.9 องศาเซลเซียส และมีอุณหภูมิเฉลี่ยต่ำสุดที่ -3.7 องศาเซลเซียส
นี่หมายความว่าพื้นที่แนวรบทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของยูเครน อาจมีอุณหภูมิหนาวเย็นจนทำให้พื้นดินแข็งตัว
อย่างไรก็ตาม แนวรบทางภาคใต้ใกล้ภูมิภาคแคร์ซอนอาจมีหิมะตกสลับกับฝน ซึ่งจะทำให้พื้นดินกลายสภาพเป็นโคลนตม
ฤดูหนาวส่งผลต่อทหารอย่างไร
พื้นดินที่กลายสภาพเป็นโคลนตม และหิมะท่วมสูงจะทำให้กำลังพลและยานรบเคลื่อนที่ได้ช้าลง
ฟอร์บส์ แมคเคนซี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร หรือ ซีอีโอ บริษัทผู้ให้บริการข่าวกรอง Mackenzie Intelligence Services ระบุว่า สภาพโคลนตมจะทำให้กองทัพยูเครนเสียเปรียบ เพราะจะเป็นอุปสรรคที่ทำให้พวกเขาไม่สามารถรุกคืบได้อย่างรวดเร็ว
“ฝ่ายยูเครนต้องการรบในฤดูหนาวรุนแรงที่พื้นดินจับตัวแข็ง เพื่อที่พวกเขาจะเคลื่อนพลได้อย่างรวดเร็วและเป็นต่อฝ่ายรัสเซีย” เขาอธิบาย
“อย่างไรก็ตาม กองทัพรัสเซียต้องการรบในฤดูหนาวที่อากาศอบอุ่นและเปียกแฉะซึ่งจะเป็นอุปสรรคต่อฝ่ายยูเครน”
ก่อนหน้านี้ปฏิบัติการของกองทัพยูเครนในภูมิภาคแคร์ซอนต้องเผชิญกับอุปสรรคจากฝนตกหนักมาแล้วในเดือน ต.ค.
ปัญหาใหญ่ของทั้งสองฝ่ายคือจะทำอย่างไรเพื่อให้กำลังพลมีเสบียงเพียงพอ
เบน แบร์รี นักวิจัยอาวุโสจากสถาบันเพื่อการศึกษายุทธศาสตร์ระหว่างประเทศ กล่าวว่า “กำลังพลต้องการอาหารเพิ่มขึ้นในฤดูหนาว และจำเป็นต้องมีเชื้อเพลิงมากขึ้นเพื่อสร้างความอบอุ่น”
“อย่างไรก็ตาม ทั้งสองฝ่ายต่างคุ้นชินกับสภาพอากาศหนาวเย็น และยุทโธปกรณ์ก็ถูกออกแบบมาเพื่อใช้งานในอากาศหนาวเย็น ดังนั้นฤดูหนาวจะไม่อาจหยุดยั้งการสู้รบของทหารทั้งสองฝ่ายได้ด้วยประการทั้งปวง”
ฤดูหนาวส่งผลต่อรูปแบบการรบอย่างไร
ผู้เชี่ยวชาญด้านการทหารหลายคนคิดว่าในฤดูหนาว ทั้งกองทัพรัสเซียและยูเครนจะมุ่งใช้การโจมตีด้วยปืนใหญ่ มากกว่าการสู้รบทางภาคพื้น
มารินา มีรอน นักวิจัยด้านกลาโหมจากคิงส์คอลเลจ มหาวิทยาลัยลอนดอน กล่าวว่า “ในฤดูหนาว การส่งเสบียงและยุทธภัณฑ์ทำได้ยากกว่า และกำลังพลก็มีความเสี่ยงเผชิญปัญหาขาดแคลนเสบียงมากขึ้น”
ดังนั้น “ทั้งสองฝ่ายน่าจะใช้ปืนใหญ่พิสัยไกล และโดรนเพื่อโจมตีเส้นทางลำเลียงเสบียง และคลังเสบียง เพื่อทำให้ศัตรูสูญเสียทรัพยากร” เธอบอก
อย่างไรก็ตาม หมอกและพายุหิมะจะส่งผลกระทบต่อความสามารถในการมองเห็นเป้าหมายปืนใหญ่ของแต่ละฝ่าย ยกเว้นพวกเขาจะใช้อุปกรณ์กล้องอินฟราเรด
รัสเซียและยูเครนต่างมีโดรนเป็นอุปกรณ์สำคัญในการรบครั้งนี้ และโดรนส่วนใหญ่ที่ใช้กันมักติดตั้งเพียงกล้องชนิดธรรมดา
ที่มาของภาพ, Getty Images
รัสเซียจะพุ่งเป้าต่อพลเรือนยูเครนในฤดูหนาวนี้หรือไม่
ช่วงที่ผ่านมา รัสเซียได้ระดมโจมตีย่านที่อยู่อาศัยของพลเรือน รวมทั้งสาธารณูปโภค เช่น โรงผลิตไฟฟ้าและน้ำประปา
โอริเซีย ลุตเซวิช หัวหน้าฝ่ายวิจัยเกี่ยวกับยูเครนจากสถาบันศึกษานโยบายต่างประเทศแชตธัม เฮาส์ (Chatham House) ในสหราชอาณาจักร ระบุว่า รัสเซียน่าจะดำเนินกลยุทธ์นี้ไปตลอดฤดูหนาว
เธอกล่าวว่า พลเรือนน่าจะตกเป็นเป้าหมาย โดยใช้การโจมตีระบบสาธารณูปโภค เพื่อให้พวกเขาขาดความอบอุ่น
“ตอนนี้ผู้คนพากันสำรองเชื้อเพลิงต่าง ๆ เช่น ไม้ฟืน รวมทั้งซื้อเตาผิงและเตาอั้งโล่ ส่วนสถานที่เช่น โรงพยาบาลได้ซื้อเครื่องปั่นไฟของตัวเอง”
กลยุทธ์ทำศึกในปัจจุบันของรัสเซียอยู่ภายใต้การควบคุมของ นายพลเซอร์เก ซูโรวิกิน ที่เพิ่งได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้บัญชาการรบคนใหม่ของกองทัพรัสเซียในยูเครน
เขาได้รับการขนานนามว่า “นายพล อาร์มาเก็ดดอน” เพราะมักใช้กลวิธีรุนแรงเกินกว่าเหตุในการบัญชาการรบในซีเรียและสมรภูมิอื่น
ที่มาของภาพ, Getty Images
มีรอน นักวิจัยด้านกลาโหมจากคิงส์คอลเลจ ชี้ว่า เป้าหมายของนายพลผู้นี้คือทำลายขวัญกำลังใจของชาวยูเครน
“รัสเซียคิดว่าถ้าประชาชนเผชิญความหนาวเหน็บและสิ้นหวัง พวกเขาอาจลูกขึ้นต่อต้านรัฐบาลของตัวเอง” เธอกล่าว
อย่างไรก็ตาม ลุตเซวิช หัวหน้าฝ่ายวิจัยเกี่ยวกับยูเครนจากแชตธัม เฮาส์ บอกว่ายูเครนเตรียมตัวสำหรับฤดูหนาวครั้งนี้ค่อนข้างดี
“คลังก๊าซสำรองมีก๊าซอยู่เต็ม อีกทั้งมีเชื้อเพลิงสำรองปริมาณมาก เช่น น้ำมันดีเซล” เธอกล่าว
“ผู้คนตระหนักว่ารัสเซียจะไม่ชนะในสงครามนี้ และหากพวกเขาสามารถผ่านหน้าหนาวนี้ไปได้ พวกเขาก็มีโอกาสมีชัยเหนือรัสเซียในฤดูใบไม้ผลิปีนี้”
……
ข่าว บีบีซี ไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ประชาชาติธุรกิจ เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว