พัฒนาที่ดินเขต 5 สุดเจ๋ง พลิกชีวิตเกษตรกรขอนแก่น สร้างมูลค่าพื้นที่ดินเค็มฯ
เมื่อเร็ว ๆ นี้ นายอนุวัชร โพธินาม รองอธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน ด้านปฏิบัติการ พร้อมด้วย นางปราณี สีหบัณฑ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านวางระบบการพัฒนาที่ดิน สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 5 พร้อมนักวิชาการ และผู้เกี่ยวข้อง ได้ลงพื้นที่อำเภอบ้านไผ่ และอำเภอโนนศิลา จังหวัดขอนแก่น เพื่อติดตาม ตรวจเยี่ยมแปลงเกษตรกร พร้อมให้คำปรึกษา แนะนำ มอบแนวทางในการขับเคลื่อนงานด้านการปรับปรุงพื้นที่ดินเค็ม พร้อมมอบบ่อน้ำตื้นระบบโซล่าเซลล์ จำนวน 15 บ่อให้กับเกษตรกร ที่ได้รับการสนับสนุนตามโครงการการใช้ประโยชน์แหล่งน้ำใต้ดิน หรือ บ่อน้ำตื้น ในพื้นที่ดินเค็มด้วยระบบโซล่าเซลล์
นายอนุวัชร โพธินาม รองอธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน ด้านปฏิบัติการ กล่าวว่า พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรือ ภาคอีสาน มีพื้นที่ดินเค็มถึง 17.8 ล้านไร่ ได้สร้างกระทบต่อการประกอบอาชีพด้านการเกษตรของเกษตรกรเป็นอย่างมาก ด้วยดินเค็มส่งผลทำให้ผลผลิตการเกษตรตกต่ำ ดังนั้น กรมพัฒนาที่ดิน จึงได้มอบหมายให้สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 5 ซึ่งมีพื้นที่รับผิดชอบในพื้นที่ 8 จังหวัดภาคอีสานตอนบน ดำเนินการจัดทำโครงการต่าง ๆ เพื่อแก้ไขพัฒนาพื้นดินเค็มให้สามารถใช้ประโยชน์ทางการเกษตรได้ โดยหนึ่งในการดำเนินการที่สำคัญ ได้แก่ การใช้ประโยชน์แหล่งน้ำใต้ดิน หรือ บ่อน้ำตื้นระบบโซล่าเซลล์ ในพื้นที่ดินเค็มด้วยระบบโซล่าเซลล์ ซึ่งประสบความสำเร็จ ได้รับการตอบรับจากเกษตรกรในพื้นที่ดำเนินการเป็นอย่างดี
“ การใช้ประโยชน์แหล่งน้ำใต้ดิน หรือ บ่อน้ำตื้น ในพื้นที่ดินเค็มด้วยระบบโซล่าเซลล์ เป็นการนำน้ำใต้ดินที่เป็นน้ำจืดมาใช้ประโยชน์ จากการขุดเจาะบ่อน้ำตื้น เพื่อนำมาใช้อุปโภค บริโภค รวมถึงการทำเกษตร เช่น การปลูกพืชชนิดต่าง ๆ ซึ่งการนำน้ำจากพื้นที่ดินเค็มน้อย และพื้นที่ที่มีศักยภาพการแพร่กระจายดินเค็มมาใช้มีผลทำให้ระดับน้ำใต้ดินในพื้นที่ลุ่ม ซึ่งใช้เป็นพื้นที่เพาะปลูกข้าว มีปริมาณลดลง ส่งผลให้ระดับความเค็มของดินลดลงด้วยเช่นกัน”
รองอธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน ด้านปฏิบัติการ กล่าวต่อไปว่า ทั้งนี้ จากการศึกษาวิจัยของกรมพัฒนาที่ดินพบว่า หากมีการขุดดินลึกลงไปที่ระดับ 20-40 เมตร จะพบน้ำตื้น ซึ่งนับได้ว่า โครงการใช้ประโยชน์แหล่งน้ำใต้ดิน หรือ บ่อน้ำตื้น ในพื้นที่ดินเค็มด้วยระบบโซล่าเซลล์ ที่ได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปีงบประมาณ 2563 เป็นการช่วยแก้ไขปัญหาดินเค็ม และเสริมสร้างความเข้มแข็ง และการเพิ่มรายได้ให้กับเกษตรกรตามนโยบายของรัฐบาล และกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้อย่างเห็นผล ซึ่งสามารถช่วยให้เกษตรกรมีน้ำใช้อย่างเพียงพอ อีกทั้งยังสามารถขยายกิจกรรมการทำเกษตรได้เพิ่มขึ้นจากเดิมที่เคยทำนาปลูกข้าวได้เพียงอย่างเดียว เช่น การปลูกผักเพื่อเสริมรายได้ ส่งผลให้มีรายได้เพิ่มขึ้น และมีคุณภาพชีวิตดีขึ้นด้วย
ด้าน นางเตือนใจ อารีวงษ์ เกษตรกรในพื้นที่ดินเค็ม จังหวัดขอนแก่น กล่าวว่า จากที่ สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 5 ได้เข้ามาช่วยสนับสนุนบ่อน้ำตื้นระบบโซล่าเซลล์ ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2563 ทำให้ได้รับประโยชน์มาก โดยสามารถนำน้ำมาใช้ประโยชน์กับการประกอบอาชีพ จากเดิมที่ทำนาน้ำฝนได้เพียงอย่างเดียว มาสู่การเพิ่มรายได้ด้วยการปลูกผักสวนครัว และปลูกหญ้าอาหารสัตว์ นำไปใช้เป็นอาหารให้กับโคเนื้อที่เลี้ยง ส่งผลทำให้มีรายได้เพิ่มมากขึ้น
ขณะที่ นางติ๋ว ตะกิมนอก เกษตรกรในพื้นที่ดินเค็ม จังหวัดขอนแก่น กล่าวเพิ่มเติมว่า ต้องขอบคุณสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 5 และกรมพัฒนาที่ดิน ที่ได้เข้ามาส่งเสริม สนับสนุน และช่วยเหลือในการพัฒนา จนสร้างจุดเปลี่ยน ทำให้ชีวิตเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้น ทั้งแนวคิด แนวทางการแก้ปัญหาดินเค็ม ทำให้สามารถใช้ประโยชน์ที่ดินในการปลูกพืชผักสวนครัวจำหน่าย
“ตลอดเวลาที่ผ่านมา ได้รับการสนับสนุนช่วยเหลือเป็นอย่างดี มีการนำเทคโนโลยีต่าง ๆ เข้ามาสนับสนุนต่อเนื่อง เช่น บ่อน้ำตื้นระบบโซล่าเซลล์ ที่ช่วยสร้างประโยชน์อย่างมาก เพราะทำให้มีน้ำใช้อย่างเพียงพอ ไม่ต้องเพียงแต่น้ำฝนอย่างเดียว ส่งผลให้สามารถปลูกผักจำหน่ายได้ในทุกฤดูกาล และมีผลผลิตดียิ่งขึ้น ทำให้มีรายได้ต่อเนื่อง ครอบครัวมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น” นางติ๋ว กล่าว