ฟันคุดจำเป็นต้องผ่าไหม? คำตอบที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ

ฟันคุดเป็นปัญหาทางทันตกรรมที่พบได้บ่อยในช่วงวัยรุ่นและผู้ใหญ่ตอนต้น แต่หลายคนอาจยังสงสัยว่า “ฟันคุดจำเป็นต้องผ่าไหม?” ในบทความนี้ เราจะพาคุณไปทำความรู้จักกับฟันคุด พร้อมเผยสาเหตุที่อาจต้องผ่าฟันคุดออก และสิ่งที่ควรคำนึงถึงก่อนตัดสินใจรับการรักษา

ฟันคุดคืออะไร? 

ฟันคุด คือ (Wisdom Teeth) เป็นฟันกรามซี่ที่สามหรือซี่สุดท้ายในแต่ละด้านของขากรรไกร โดยปกติแล้วคนเรามักจะมีฟันคุดทั้งหมด 4 ซี่ โดยจะอยู่บริเวณมุมในสุดของขากรรไกรบนและล่าง ด้านละ 2 ซี่ แต่บางคนอาจมีมากกว่าหรือน้อยกว่านี้ก็ได้ สำหรับปัญหาฟันคุดมักจะขึ้นในช่วงอายุ 17-25 ปี ฟันเหล่านี้เรียกว่า “ฟันคุด” เพราะมักจะมีปัญหาในการขึ้น เนื่องจากพื้นที่ในปากไม่เพียงพอ ทำให้ฟันไม่สามารถขึ้นได้ตามปกติ บางครั้งอาจขึ้นมาแบบเอียง ขึ้นไม่เต็มซี่ หรือไม่สามารถขึ้นมาได้เลย ซึ่งอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพช่องปากต่าง ๆ

ทำไมฟันคุดถึงเป็นปัญหา?

ฟันคุดอาจก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพช่องปากหลายประการ ดังนี้

• การติดเชื้อ ฟันคุดที่ขึ้นบางส่วนอาจทำให้เกิดช่องว่างที่เป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรีย นำไปสู่การติดเชื้อและอักเสบของเหงือก
• ฟันผุ พื้นที่รอบ ๆ ฟันคุดเป็นบริเวณที่ทำความสะอาดได้ยาก ทำให้เสี่ยงต่อการเกิดฟันผุกับทั้งที่ฟันคุดเองและฟันข้างเคียง
• ปวดฟัน ฟันคุดที่กำลังพยายามขึ้นอาจทำให้เกิดอาการปวดและมีอาการรู้สึกไม่สบายในช่องปาก
• ฟันเก ฟันคุดที่พยายามขึ้นอาจดันฟันอื่น ๆ ทำให้ฟันที่เรียงตัวล้ม หรือฟันเกได้
• ทำลายกระดูกขากรรไกร ฟันคุดที่ไม่ได้รับการรักษา อาจทำลายกระดูกขากรรไกรในระยะยาวได้

เมื่อไหร่ที่ต้องผ่าฟันคุด?

การที่จะตัดสินใจว่าควรผ่าฟันคุดหรือไม่นั้นจะพิจารณาโดยทันตแพทย์เป็นกรณีไป โดยทันตแพทย์จะทำการประเมินจากปัจจัยหลาย ๆ อย่างร่วมกัน เพื่อให้ได้การรักษาที่เหมาะสมกับคนไข้มากที่สุด สำหรับปัจจัยที่นำมาพิจารณาในมีดังนี้

• เมื่อมีอาการปวดหรือไม่สบาย หากฟันคุดทำให้เกิดอาการปวดหรือไม่สบายอย่างต่อเนื่อง การผ่าออกอาจเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด
• การติดเชื้อ หากเกิดการติดเชื้อบริเวณฟันคุดบ่อยครั้ง ทันตแพทย์จะทำการพิจารณาผ่าออก เพื่อช่วยป้องกันปัญหาสุขภาพช่องปากที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต
• ฟันผุที่ไม่สามารถรักษาได้ เมื่อฟันคุดผุมากจนไม่สามารถรักษา ทันตแพทย์ก็จะทำการผ่าออก เพื่อป้องกันไม่ให้ฟันซี่อื่นที่อยู่รอบ ๆ ผุตามไปด้วย 
• ก่อนการจัดฟัน ในกรณีที่คุณมีปัญหาฟันช่องปากที่ต้องทำการแก้ไขโดยการจัดฟัน บางครั้งจำเป็นต้องผ่าฟันคุดออก เพราะเป็นส่วนหนึ่งของแผนการจัดฟัน เพื่อให้มีพื้นที่เพียงพอสำหรับการเคลื่อนฟัน

สรุป

ฟันคุดเป็นฟันกรามซี่สุดท้าย ที่อาจก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพช่องปากในอนาคต เช่น การติดเชื้อ ฟันผุ หรือดันฟันซี่อื่นให้เก ในกรณีที่ฟันคุดมีอาการปวด เกิดการติดเชื้อ หรือส่งผลกระทบต่อฟันข้างเคียง ทันตแพทย์มักจะแนะนำให้ทำการผ่า แต่ก็จะพิจารณาเป็นรายกรณี โดยคำนึงถึงความเสี่ยงจากการผ่าตัด ระยะเวลาฟื้นตัว และความจำเป็นทางการแพทย์ ทั้งนี้ควรปรึกษาทันตแพทย์เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสม