เฝ้าระวังฉกแบรนด์ไทย

บทบรรณาธิการ

กรมทรัพย์สินทางปัญญาเดินหน้าโครงการ Trademark Monitor เฝ้าระวังต่างชาติฉวยโอกาสนำเครื่องหมายการค้าของคนไทยไปจดทะเบียนในต่างประเทศ เริ่มนำร่องตรวจสอบการประกาศโฆษณาของหน่วยงานทรัพย์สินทางปัญญาในกลุ่มประเทศอาเซียนและจีน ซึ่งเป็นคู่ค้าสำคัญของไทย โครงการดังกล่าวดำเนินการมาตั้งแต่มีนาคม 2568 มีผู้ประกอบการไทยเข้าร่วมโครงการมากกว่า 100 ราย โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย

ทั้งนี้ เมื่อตรวจสอบพบการนำเครื่องหมายการค้าที่เหมือนหรือคล้ายกับของผู้ประกอบการไทยไปจดทะเบียนในประเทศเหล่านี้ก็จะแจ้งเตือนไปยังเจ้าของเครื่องหมายการค้าของไทยให้พิจารณายื่นคัดค้านการจดทะเบียนในต่างประเทศดังกล่าว พร้อมให้ทีมผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายให้คำปรึกษาและแนะนำขั้นตอนการคัดค้านการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าดังกล่าว

จากการดำเนินการในช่วง 7 เดือนที่ผ่านมา (มีนาคม-กันยายน 2568) สามารถคัดค้านการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของไทยในต่างประเทศได้ทันเวลาหลายรายการ อาทิ เครื่องหมายการค้า “Moo Deng” (หมูเด้ง) ขององค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทยที่ตรวจพบในประเทศจีน เครื่องหมายการค้า “Hongthai Brand” ของบริษัท สมุนไพรไทย หงส์ไทย จำกัด ที่ตรวจพบในประเทศจีนและเวียดนาม เครื่องหมายการค้า “IRPC” ของบริษัท ไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน) ที่ตรวจพบในประเทศจีน เป็นต้น

นับเป็นการปกป้องสิทธิผู้ประกอบการไทยและช่วยระงับความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นได้ทันท่วงที ซึ่งในกรณี Moo Deng (หมูเด้ง) หากเจ้าของเครื่องหมายการค้าไม่ทราบว่าถูกละเมิด และยื่นคัดค้านไม่ทัน จะทำให้สูญเสียโอกาสทางการค้าในตลาดจีนสูงกว่า 300 ล้านบาท

โครงการนี้ไม่เพียงช่วยลดความเสี่ยงที่จะถูกละเมิดเครื่องหมายการค้าในต่างประเทศ แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการเสริมพลังให้ภาคธุรกิจไทยสามารถขยายตลาดสู่ประเทศต่าง ๆ ได้อย่างมั่นใจ ซึ่งกรมจะดำเนินโครงการนี้อย่างต่อเนื่องในปีงบประมาณ 2569 โดยเจ้าของเครื่องหมายการค้าของไทยที่มีแผนส่งออกสินค้าไปยังอาเซียน หรือจีน สมัครเข้าร่วมโครงการได้ ทั้งนี้ กรมเตรียมเปิดรับผู้สมัครที่สนใจเข้าร่วมโครงการในเดือนพฤศจิกายน 2568 และจะคัดเลือกผู้ผ่านเกณฑ์ 100 ราย เข้าสู่การติดตามเฝ้าระวังการละเมิดเครื่องหมายการค้าโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

ถือเป็นโครงการที่ดี ในยุคที่การค้าระหว่างประเทศมีการแข่งขันรุนแรง บางครั้งไม่เคารพต่อสิทธิของผู้เป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้า สินค้าของไทยถือว่ามีชื่อเสียง เป็นที่นิยมในต่างประเทศ ในอดีตที่ผ่านมา มีการนำเอาเครื่องหมายการค้าของสินค้าไทยไปผลิตเป็นสินค้าของบางประเทศมาแล้ว ปัญหาไม่ใช่เพียงถูกลอกเลียน แย่งตลาดเท่านั้น แต่ยังทำให้สินค้าไทยเจ้าของเครื่องหมายการค้า มีปัญหาในการส่งสินค้าไปจำหน่ายในต่างประเทศ เป็นอุปสรรคอีกอย่างหนึ่งของการแข่งขันทางการค้าในปัจจุบัน