‘ผ้าไหมแดงสมเด็จ’ ชุดเนเน่ รอยัล จากชุมชนบ้านครัว แหล่งทอไหมแห่งสุดท้ายกลางกรุง

เปิดเบื้องหลังผ้าไหมสุดงดงาม ‘ผ้าไหมแดงสมเด็จ’ ชุดเนเน่ รอยัล ที่สวมใส่บนเวที AGT 2026 จากชุมชนบ้านครัว แหล่งทอผ้าไหมแห่งสุดท้ายและแห่งเดียวใจกลางกรุงเทพมหานคร ที่เคยสร้างชื่อระดับโลก ที่เคยทำให้ ปุ๋ย-ภรณ์ทิพย์ คว้าชุดแต่งกายประจำชาติยอดเยี่ยมมาแล้ว บนเวทีมิสยูนิเวิร์ส 1988

กลายเป็นอีกหนึ่งความภาคภูมิใจของคนไทยทั้งประเทศ เมื่อ “เนเน่ รอยัล” ร็อกเกอร์สาวชาวภูเก็ตวัย 16 ปี ปรากฏกายด้วยชุดผ้าไหมไทยสุดตระการตาในรอบชิงชนะเลิศบนเวทีระดับโลก America’s Got Talent 2026 (AGT 2026)

เรื่องราวนี้ถูกเปิดเผยผ่านทางเฟซบุ๊กของ ต๊อบ-วุฒินันท์ นาฮิม โดย นิพนธ์ มนูทัศน์ (ลุงอิ๊ฟ) เจ้าของร้านผ้าไหมบ้านครัว ชุมชนมุสลิมเชื้อสายแขกจาม ริมคลองแสนแสบ เขตราชเทวี ได้เล่าด้วยความตกใจและภาคภูมิใจว่า ตอนแรกตนไม่ทราบเลยว่าชุดที่น้องเนเน่สวมใส่มาจากร้านตน เนื่องจากวันที่ทีมงานมาติดต่อซื้อผ้าไหมประมาณ 5-6 หลา ตนติดภารกิจนำผ้าไปออกบูธที่พิพิธภัณฑ์บ้านจิม ทอมป์สัน จนกระทั่งมาเห็นโพสต์ของน้องเนเน่ในภายหลัง สร้างความปลาบปลื้มใจให้กับช่างทอผ้าในชุมชนเป็นอย่างมาก

ตำนานแดงสมเด็จ

ครอบครัวของลุงอิ๊ฟทำอาชีพทอผ้าไหมมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 และมีความผูกพันกับการทอผ้าถวายงานในราชสำนักมาโดยตลอด โดยในอดีต สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เคยโปรดให้คุณจิม ทอมป์สัน ตัดและทอผ้าไหมเพื่อถวายสำหรับใช้ในวโรกาสเสด็จประพาสยุโรป

ด้วยเหตุนี้ ช่างทอในชุมชนจึงได้พัฒนาผ้าออกมาเป็น 2 สีหลัก คือสีแดงและสีม่วง พร้อมตั้งชื่อเพื่อเทิดพระเกียรติและรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ กลายมาเป็นที่มาของชื่อ “แดงสมเด็จ” และ “ม่วงสมเด็จ” ที่มีความพิเศษทั้งในเรื่องสูตรการย้อมสีอันพิถีพิถัน และความหมายลึกซึ้งที่เชื่อมโยงอัตลักษณ์ไทยเข้ากับเวทีสากล

ซึ่งผ้าไหมจากชุมชนบ้านครัวแห่งนี้ เคยสร้างชื่อเสียงระดับโลกมาแล้ว ในชุดที่ “ปุ๋ย-ภรณ์ทิพย์ นาคหิรัญกนก” สวมใส่คว้าตำแหน่งชุดแต่งกายประจำชาติยอดเยี่ยม บนเวทีมิสยูนิเวิร์ส 1988 จนคว้ามงกุฎนางงามจักรวาลคนที่ ของประเทศไทยมาครอง

เป็นความประณีตที่ส่งต่อด้วยกี่กระตุกโบราณ เนื่องจากการทอผ้าไหม 1 หลาของที่นี่ ใช้ภูมิปัญญาการทอโบราณด้วยกี่กระตุก หากเป็นผ้าสีพื้นจะใช้เวลาประมาณ 45 นาทีต่อ 1 หลา หรือเฉลี่ยวันหนึ่งจะได้ประมาณ 6-7 หลาเท่านั้น เนื่องจากเป็นงานทอที่มีความละเอียดสูงและต้องอาศัยความประณีตขั้นสุดจากช่างทอผ้าไหมรุ่นเก๋า

เบื้องหลังชุดสวยบนเวที AGT 2026 จึงเป็นทั้งความงดงามที่สะกดสายตาชาวโลก และเป็นการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าของไทยให้คงอยู่สืบไป

ข้อมูลจาก: ต๊อบ-วุฒินันท์ นาฮิม วิทยากรศูนย์เรียนรู้ประวัติศาสตร์บ้านครัว มัสยิดยามีอุลค็อยรียะห์ (สุเหร่ากองอาสาจาม) และ โต๊ะป้าศรี CH Table