ผู้ว่าฯ แบงก์ชาติ ย้ำบนเวทีสัมมนาภาคเหนือ แก้ปัญหา SME ไม่ใช่ภารกิจ ธปท. คนเดียว ชี้บางคนไม่ค่อยเข้าใจ
ผู้ว่าฯ แบงก์ชาติ ย้ำบนเวทีสัมมนาภาคเหนือ แก้ปัญหา SME ไม่ใช่ภารกิจ ธปท. คนเดียว ชี้บางคนไม่ค่อยเข้าใจ เข้ามา 1 ปีพบสินเชื่อติดลบต่อเนื่อง 15 ไตรมาส จัดทำโครงการสินเชื่อ SMEs Credit Boost ให้ผู้ประกอบการเข้าถึง 8 หมื่นล้านบาท ย้ำการแก้ปัญหาเอสเอ็มอี ต้องอาศัยความร่วมมือทุกหน่วยงาน ส่วนมาตรการ Buy Now Pay Later คุมก่อหนี้ในคนรุ่นใหม่ พบ 1 ใน 5 เป็นหนี้เสีย น่ากลัวมากสุด คาดว่าจะออกได้ใน 1-3 เดือน
นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวในงานธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคเหนือ (ธปท. สภน.) จัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการประจำปี 2569 หัวข้อ “อยู่ดี อยู่ได้ ใช้เงินเป็น…ร่วมสร้างความเป็นอยู่ทางการเงินที่ดีของคนเหนือ” ว่า ได้ปรับบทบาทของแบงก์ชาติให้เชื่อมโยงกับเศรษฐกิจมากขึ้น โดยได้ปรับ Strategic Direction ชัดเจน จากเดิมที่จะมุ่งเน้นเรื่องเสถียรภาพเศรษฐกิจมหภาคเป็นหลัก
โดยมุ่งดู 3 เรื่อง ทั้งเงินเฟ้อให้อยู่ในระดับต่ำแล้วก็เหมาะสม 2.ดูแลให้สถาบันการเงิน ระบบการเงินมีความเข้มแข็ง ไม่เกิดวิกฤตเหมือนปี 2540 และ 3. เรื่องระบบการชำระเงินทั้งหลาย ตั้งแต่ธนบัตร ระบบการโอนเงิน บัตร Net Payment, QR Payment ต่างๆ
“3 เรื่องนี้เป็นเรื่องของเสถียรภาพเศรษฐกิจมหภาคที่เราดูแล แต่แบงก์ชาติเองก็ให้ความสำคัญกับการดูแลเรื่องการเติบโตเศรษฐกิจมาตลอด แต่ช่วงนี้จะเป็นช่วงที่เราให้ความสำคัญมากขึ้น”
สำหรับการที่แบงก์ชาติให้ความสำคัญกับการดูแลเรื่องการเติบโตเศรษฐกิจมากขึ้น เนื่องจากอยู่ในภาวะที่เศรษฐกิจไม่ได้โตในระดับเดียวกับสมัยก่อน สมัยก่อนเศรษฐกิจไทยเติบโต 7% แล้วก็ลงมา 5% และ 4% ตอนนี้ 2% กว่า ซึ่งหากเศรษฐกิจเติบโต 5% แบงก์ชาติจะเน้นดูแลเสถียรภาพ แก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง 4 เรื่องที่เป็นภารกิจหลักในซึ่ง 4 เรื่องที่เกี่ยวกับด้านการเงิน 4 เรื่องที่เป็นตัวกดดันทำให้อัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจ (GDP ต่ำลง) และรายได้ครัวเรือนต่ำลงด้วย คือ หนี้ครัวเรือน เอสเอ็มอี (SME) เข้าไม่ถึงสินเชื่อ ต้นทุนการใช้บริการทางการเงินที่อาจจะแพงและไม่เป็นธรรมในบางส่วน และเงินเทาและคอร์รัปชันที่หมุนผ่านระบบการเงิน
ขณะเดียวกันได้เปลี่ยนบทบาทมาช่วย อย่าง SME โดยชี้ปัญหาว่า เมื่อ 1 ปีที่แล้ว สินเชื่อ SME ติดลบต่อเนื่อง 15 ไตรมาส เราต้องช่วยกัน เราต้องลงมือทำ แบงก์ชาติก็ออกโครงการยกตัวอย่างเช่น การค้ำประกันเครดิต บูสต์ (SMEs Credit Boost) ปล่อยสินเชื่อไป 80,000 ล้าน โดยที่ไม่ได้ใช้เงินงบประมาณเลย ซึ่งวงเงิน 80,000 ล้าน ปี ๆ หนึ่งสินเชื่อปล่อยประมาณ 500,000 ล้าน 80,000 ล้านถือว่าพอสมควร แต่มันก็ไม่พอ ก็ต้องทำตลอด
“เพราะฉะนั้นการแก้ปัญหา SME ไม่ใช่ภารกิจที่แบงก์ชาติทำคนเดียว และไม่ใช่ภารกิจหลักของเรา เราปรับภารกิจมาช่วย SME บางคนไม่ค่อยเข้าใจครับ ก็ขออธิบายให้ฟัง”
สำหรับปัญหาเรื่องหนี้ โดยพบว่า 50% ของเด็กที่อายุต่ำกว่า 20-35 ปี แล้วใน 50% ของคนที่เป็นหนี้นั้น 1 ใน 5 เป็นหนี้เสีย น่ากลัวมาก ซึ่งจากการมีโครงการในเรื่องซื้อก่อนผ่อนทีหลัง Buy Now Pay Later (BNPL) ก็เป็นอีกตัวอย่าง ที่ต้องส่งเสริมความรู้ทางการเงิน และให้ความสำคัญ ไม่ใช่เรื่องแค่ส่งเสริมให้ออม ส่งเสริมให้มีเงินพอยามเกษียณ แต่เราต้องส่งเสริมเรื่องการใช้เงิน ที่ต้องสอนให้คนใช้เงินเป็น
ซึ่งในอดีตการซื้อสินค้าทำได้ยากกว่า แต่ปัจจุบันมีความสะดวกในการช้อปปิ้งออนไลน์ผ่านโปรโมชัน 9/9 หรือ 10/10 หรือ 11/11 เป็นต้น ซึ่งแม้จะสร้างความสะดวกสบายแต่ส่งผลเสียต่อวินัยทางการเงินอย่างรุนแรง
สำหรับการให้บริการแบบ Buy Now Pay Later (BNPL) นั้น แม้ไม่ใช่สิ่งผิดแต่เข้าถึงการกู้ง่าย ซึ่งภายใน 1-3 เดือน ธปท. กำลังจะออกเกณฑ์กำกับดูแลให้มีผลบังคับใช้ โดยกระบวนการออกประกาศต้องผ่าน Public Hearing 2 ครั้ง ครั้งละ 30 วัน และใช้เวลาปรับปรุงแก้ไขรวมเพิ่มอีกประมาณ 4 เดือนเพื่อความรอบคอบ
“ในรุ่นก่อน การขอบัตรเครดิตต้องผ่านการทำงาน มีอาชีพแน่นอน และมีอายุมากกว่า 22 ปีขึ้นไป แต่ในปัจจุบันเมื่อมีการช็อปปิ้งบนแพลตฟอร์มออนไลน์สม่ำเสมอ ผู้ใช้จะได้รับวงเงินทันที เช่น 1 ใน 5 ของยอดซื้อสูงสุด ทำให้การให้ความรู้ทางการเงิน (Financial Literacy) กลายเป็นอีกหนึ่งภารกิจหลักของ ธปท. ร่วมกับสถาบันการเงินรัฐอื่นๆ แม้จะเป็นภารกิจที่วัดผลเป็นตัวเงินได้ยากแต่จำเป็นต้องทำอย่างต่อเนื่อง”
อย่างไรก็ตาม ธปท. ได้จัดตั้งหน่วยงานภายในเพื่อรับผิดชอบด้านการให้ความรู้ทางการเงิน (Financial Literacy) พร้อมทั้งขยายบทบาทสร้างทักษะทางการเงินในระบบการศึกษา ร่วมมือกับโรงเรียนและมหาวิทยาลัยประมาณ 80 แห่ง มีการพัฒนา “ครูสตางค์” มากกว่า 1,100 คน และมีหลักสูตร Financial Literacy ใน 9 มหาวิทยาลัย
นายวิทัยกล่าวต่อว่า การช่วยเหลือ SME นั้น ธปท. ทุ่มเทเต็มที่และจะมีโครงการใหม่ออกมาอีกมากในปีหน้า 2570 แต่การปัญหาเชิงโครงสร้างไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยโครงการเดียวหรือหน่วยงานเดียว แต่ทุกหน่วยงานต้องร่วมมือกันลงมือทำ
รายงานข่าวแจ้งว่า ก่อนหน้านี้ ดร.สมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการ ธปท. ได้ออกมาระบุถึงอุปสรรคในการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องของ ธปท. ว่าไม่คืบหน้า และ แสดงความผิดหวังต่อการแก้ปัญหาสินเชื่อเอสเอ็มอี ต่อมา นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าฯ แบงก์ชาติ โพสต์เฟซบุ๊กชี้แจง ผลงาน 1 ปี ลดดอกเบี้ย 2 ครั้ง 18 โครงการแก้ปัญหาโครงสร้างทางการเงินใน 4 เรื่อง รวมถึงเรื่องปัญหาสินเชื่อเอสเอ็มอีติดลบ ซึ่งในวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 เวลา 14.00-15.00 น. ผู้ว่าแบงก์ชาติ จะออกมาให้รายละเอียดอย่างเป็นทางการ