ลดความเหลื่อมล้ำ ต้องกระจายอำนาจ

บทบรรณาธิการ

แม้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จะสั่งการให้สำนักงาน กกต.ทุกจังหวัดเตรียมความพร้อมในการจัดการเลือกตั้งขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ทั่วประเทศ แต่ยังต้องรอความชัดเจนจากรัฐบาลว่าจะกำหนดให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาและผู้บริหารท้องถิ่นเมื่อใด

เพราะขณะนี้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง อาทิ พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 พ.ร.บ.สภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2562 พ.ร.บ.เทศบาล พ.ศ. 2562 พ.ร.บ.องค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. 2562 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2562 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการเมืองพัทยา พ.ศ. 2562 ทยอยประกาศบังคับใช้ครบถ้วนทุกฉบับแล้ว

ขณะที่ กกต.ได้ออกคู่มือการเลือกตั้งท้องถิ่นทั้ง กทม. เมืองพัทยา องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) เตรียมแจกจ่ายพร้อมนำเสนอสาระน่ารู้ประชาสัมพันธ์ให้คนในท้องถิ่นตื่นตัวรับการเลือกตั้งที่ใกล้จะมาถึง

หากการเลือกตั้ง อปท.เกิดขึ้นเร็ว ประชาธิปไตยในระดับฐานราก การกระจายอำนาจ ความรับผิดชอบ และเพิ่มบทบาทการปกครองของ อปท.ตามนโยบายของรัฐบาลข้อ 11.8 ที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี แถลงต่อรัฐสภาเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2562 ก็จะเป็นจริงเร็วขึ้นตามไปด้วย

อย่างไรก็ตาม การปฏิวัติระบบการจัดทำงบประมาณท้องถิ่น ตามกฎเหล็กใหม่ พ.ร.บ.วิธีการงบประมาณ 2561 ที่ให้ อปท.ยื่นคำของบประมาณอุดหนุนปีละ 2-3 แสนล้านบาทจากสำนักงบประมาณโดยตรง โดยผ่านกระทรวงมหาดไทยปีนี้เป็นปีแรกกับ อบจ. 76 แห่ง รวมทั้ง กทม. ก่อนใช้กับเทศบาล และ อบต.ในปี 2564-2566 น่าจะสวนทางกับการกระจายอำนาจ กระจายงบฯ ให้ อปท.บริหารจัดการตนเองตามนโยบายที่ให้คำมั่นไว้

เพราะนอกจากจะเพิ่มขั้นตอนจากที่ อปท.ทั่วประเทศกว่า 7,852 แห่ง ต้องเข้าชี้แจงงบประมาณต่อคณะกรรมาธิการวิสามัญฯ ทำให้กระบวนการพิจารณางบฯล่าช้าแล้ว การยื่นของบฯอุดหนุนในส่วนของงบฯเฉพาะกิจ ซึ่งปกติจะนำไปใช้พัฒนาท้องถิ่น อาจถูกนำปรับเปลี่ยนสนองนโยบายรัฐบาล ซึ่งไม่ตรงกับความต้องการของคนในท้องถิ่น

ที่สำคัญการนำแนวปฏิบัติใหม่มาใช้แม้อ้างเหตุผลเรื่องความรวดเร็วในการโอนเงินให้ถึงมือท้องถิ่น ประสิทธิภาพในการใช้จ่ายงบฯ ป้องกันการทุจริตคอร์รัปชั่น แต่การกระจายอำนาจกระจายเงินให้ท้องถิ่น
บริหารจัดการด้วยตนเอง โดยให้คนในท้องถิ่นคอยตรวจสอบดูแล น่าจะตอบโจทย์ความต้องการ ช่วยแก้ปัญหาเศรษฐกิจ ลดความเหลื่อมล้ำของคนระดับฐานรากในระยะยาวได้มากกว่า