Perpetual bond กับมาตรฐานบัญชีใหม่
สมาคมตลาดตราสารหนี้ไทย (ThaiBMA) รายงานว่า การออกหุ้นกู้ด้อยสิทธิคล้ายทุนไม่กำหนดอายุ หรือ perpetual bond ในช่วงที่ผ่านมาค่อนข้างคึกคัก และได้รับความสนใจจากนักลงทุน แต่จากการที่จะนำมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 32 เรื่อง การแสดงรายการเครื่องมือทางการเงิน (TAS 32) มาใช้ในปีหน้านี้ ทำให้มีการตีความในประเด็นของการจัดประเภทตราสารว่าเป็นสินทรัพย์ หนี้สิน หรือ ทุน กันใหม่ และอาจทำให้ Perpetual bond ซึ่งเดิมบันทึกบัญชีเป็น “ทุน” ของผู้ออก ถูกจัดเป็น “หนี้สิน” แทน ซึ่งทำให้ผู้ออกและนักลงทุนเกิดความกังวลเพราะจะมีผลให้อัตราส่วนหนี้สินต่อทุนของหลายบริษัทที่ออก Perpetual bond เพิ่มขึ้น จริงๆ แล้วน่ากังวลแบบนั้นไหม
TAS 32 ใหม่ระบุว่า ในกรณีที่การชำระคืนเงินต้นเกิดขึ้นจากเหตุการณ์ในอนาคตที่มีความไม่แน่นอน และอยู่นอกเหนือการควบคุมของผู้ออกตราสารนั้นจะต้องบันทึกบัญชีเป็น “หนี้สิน” กิจการจะบันทึกบัญชีเป็น “ทุน” ได้กรณีที่การชำระคืนเงินต้นเกิดจากการชำระบัญชีเพื่อเลิกกิจการของผู้ออกเท่านั้น ในขณะที่ Perpetual bond ที่ออกมาก่อนหน้านี้มีการระบุเงื่อนไขการชำระคืนเงินต้นให้รวมไปถึงกรณีที่ผู้ออกล้มละลาย เข้าสู่แผนฟื้นฟูกิจการ หรือถูกพิทักษ์ทรัพย์ เหตุการณ์เหล่านี้อาจถูกผู้สอบบัญชีมองว่าเป็นเหตุการณ์ที่อยู่นอกเหนือการควบคุม และจะทำให้ผู้ออกหุ้นกู้ประเภทนี้ต้องบันทึกบัญชีเป็น “หนี้สิน” จากเดิมที่บันทึกไว้เป็น “ทุน”
แต่จากการติดตามการออก Perpetual bond หลายรายที่กำลังเสนอขายในช่วงนี้ พบว่า ผู้ออกได้มีการเตรียมการรองรับมาตรฐานบัญชีใหม่นี้ไว้แล้วเช่น กำหนดเงื่อนไขชำระคืนเงินต้นให้สอดคล้องกับเงื่อนไขการบันทึกบัญชีเป็น “ทุน” ตามมาตรฐานการบัญชีใหม่ฉบับที่ 32 นี้ ดังนั้นจึงไม่มีประเด็นที่จะทำให้ต้องถูกจัดประเภทใหม่เป็น “หนี้สิน” แต่อย่างใด
สำหรับ Perpetual bond ที่มีการออกมาแล้วก่อนหน้านี้ สภาวิชาชีพบัญชีอยู่ระหว่างพิจารณามาตรการผ่อนผันการบังคับใช้ เพื่อให้มีเวลาในการแก้ไขข้อกำหนดสิทธิ หรือ ออกตราสารรุ่นใหม่ที่เป็นไปตามเกณฑ์บัญชีใหม่ ดังนั้น จึงไม่น่าจะเกิดผลกระทบที่ทำให้ ผู้ออก Perpetual bond รายก่อนๆ มีอัตราส่วนหนี้สินต่อทุนเพิ่มขึ้นในทันที
อย่างไรก็ดีการลงทุนใน Perpetual bond หรือ หุ้นกู้ไม่มีกำหนดอายุ หรือ หุ้นกู้ชั่วนิรันดร์ ก็ถือว่ามีความเสี่ยงและมีความซับซ้อนมากกว่าหุ้นกู้ทั่วไป ซึ่งนักลงทุนควรศึกษาทำความเข้าใจลักษณะและความเสี่ยงของ Perpetual bond ก่อนตัดสินใจลงทุน