“วิน-วิน” เกมจีน-ยุโรป

คอลัมน์ สามัญสำนึก
พิเชษฐ์ ณ นคร

ครองตำแหน่งมหาอำนาจเบอร์ 1 มาตลอด ถึงยุคนี้จีนใช้นโยบายเชิงรุกขยายอำนาจทางเศรษฐกิจ แผ่อิทธิพลทางการค้า การลงทุนไปทั่วโลก สหรัฐอเมริกานั่งไม่ติด จากนี้ไปศึกการค้า สงครามทางเทคโนโลยีจะยิ่งรุนแรง แม้สงครามชีวภาพจากโรคอุบัติใหม่ โควิด-19 ศัตรูของมนุษย์โลกจะมาขัดจังหวะ

แต่สองยักษ์ใหญ่ต่างกระโจนสู่สงครามทางจิตวิทยา ต่างฝ่ายต่างกล่าวหาตอบโต้กันไปมาว่า ต้นเหตุการแพร่ระบาดของโควิด-19 มาจากเชื้อไวรัสหลุดรอดจากห้องแล็บค้นคว้าวิจัยผลิตอาวุธเชื้อโรคของอีกฝ่าย เท็จจริงอย่างไรต้องฟังหูไว้หู

ที่นำมาเล่าสู่กันฟังในวันนี้ แม้เป็นเรื่องเกี่ยวกับประเทศจีน แต่ไม่ใช่ประเด็นฮอต โมเดลล็อกดาวน์ปิดเมืองอู่ฮั่น ที่จะถูกหยิบยกเป็นโมเดลต้นแบบสกัดโควิดในไทย ถ้าการแพร่ระบาดยังลามหยุดไม่อยู่ เบรกโควิดไว้ชั่วคราว มาอัพเดตความคืบหน้ารถไฟจีน-ยุโรป ภายใต้โครงการ Belt and Road Initiative เส้นทางสายไหมแห่งศตวรรษที่ 21 กันดีกว่า

ออกตัวล่วงหน้าว่า ทุกข้อมูล ทุกเรื่องราวอ่านบ้าง ฟังมาบ้างจากผู้รู้ และข่าวทางสื่อทั้งไทยเทศ น่าสนใจที่โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ การขยายอิทธิพลของจีนบนเวทีโลก ในยุคประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ตามแผนจะเชื่อมโยงเส้นทางคมนาคมขนส่งระหว่างจีนกับเอเชีย ยุโรป แอฟริกา กว่า 80 ประเทศทั่วโลก

นำร่องสายแรกด้วยการเปิดให้บริการรถไฟบรรทุกสินค้าจากจีนไปยุโรป จากเมืองฉงชิ่ง ตั้งแต่ต้นปี 2554 ตลอดเส้นทางวิ่งผ่านเมืองใหญ่เล็กในยุโรป รวมกว่า 160 เมือง ใน 22 ประเทศ หรือเกือบครึ่งหนึ่งของทวีป จากทั้งหมดประมาณ 50 ประเทศ

เป็นทางเลือกใหม่ในการขนส่งสินค้าทางรถไฟระหว่างจีนกับยุโรป ต้นทุนต่ำกว่าการขนส่งทางอากาศ และระยะเวลาในการขนส่งรวดเร็วกว่าการขนส่งทางเรือ พิจารณาด้านต้นทุน กับเวลา จึงคุ้มค่ากว่าการขนส่งทางเรือกับทางอากาศ

โครงการรถไฟจีน-ยุโรป ภายใต้ Belt and Road Initiative มี 2 เส้นทางหลัก ประกอบด้วย เส้นทางรถไฟทางตอนใต้ จากจีนตอนกลาง อาทิ เฉิงตู ฉงชิ่ง และเจิ้งโจว ผ่านคาซัคสถาน และรัสเซียตอนใต้ อีกเส้นทางหนึ่งเป็นเส้นทางจากปักกิ่ง ต้าเหลียน ซูโจว และเสิ่นหยาง ผ่านไซบีเรีย ถึงฮัมบูร์ก ในเยอรมนี และกรุงวอร์ซอ โปแลนด์

ล่าสุด สำนักข่าวซินหัวของจีนรายงานว่า ข้อมูลจากคณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติของจีนระบุว่า ณ เดือน พ.ค. 2564 ปริมาณการบรรทุกสินค้าจากจีนไปยุโรปสูงถึง 1,218 ขบวน เพิ่มขึ้น 24% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ปริมาณการบรรทุกสินค้ารวม 1.17 แสนตู้คอนเทนเนอร์ 20 ฟุต เพิ่มขึ้น 33% จากปีก่อน ทั้งนี้ 5 ปีที่ผ่านมา รถไฟบรรทุกสินค้าจากจีนไปยุโรป 3.8 หมื่นขบวน หรือ 3.4 ล้านตู้คอนเทนเนอร์

กลายเป็นเส้นทางหลักในการขนส่งสินค้าระหว่างจีนกับยุโรป อาทิ เสื้อผ้า สินค้าจำเป็นในชีวิตประจำวัน อุปกรณ์เครื่องจักกล อิเล็กทรอนิกส์ ผลิตภัณฑ์เคมี ไม้ เยื่อกระดาษ อาหารสด อุปกรณ์ทางการแพทย์ ฯลฯ

แน่นอนว่าโครงการนี้มีส่วนสำคัญต่อเศรษฐกิจจีน นอกเหนือจากการเร่งขยายการค้า การลงทุนทั้งในประเทศและทั่วโลก โดยเฉพาะการลงทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม

หลังแก้วิกฤตโควิด-19 อู่ฮั่นได้เบ็ดเสร็จในระยะเวลา 2-3 เดือน ก่อนเศรษฐกิจในภาพรวมค่อย ๆ ฟื้น ถึงไตรมาสแรกปีนี้ ผลิตภัณฑ์มวลรวม (GDP) ในประเทศของจีน โตพรวดถึง 18.3% เทียบกับช่วงเดียวกันของปี’63 หดตัว 6.8% สวนทางเศรษฐกิจโลกที่ยังไม่ฟื้น

ส่วนเศรษฐกิจไทย แม้แบงก์ชาติประมาณการว่า ปีนี้ GDP จะขยายตัว 1.8% แต่อยู่บนเงื่อนไขการจัดหาการกระจายวัคซีนโควิดต้องทั่วถึงอย่างน้อย 100 ล้านโดส ล่าสุด 18 ก.ค. ไทยกระจายฉีดวัคซีนแล้ว 14.13 ล้านโดส หรือ 10.1% ของประชากรทั้งประเทศ ยังห่างไกลเป้าหมาย แค่ประคองตัวไม่ให้ชาวบ้านร้านค้า ผู้ประกอบการรายเล็กรายย่อยเดือดร้อนกว่านี้ก็บุญโขแล้ว