คิดค้น “แถบทำความเย็น” ลดอุณหภูมิให้เส้นประสาท ฝังในร่างกายช่วยแก้ปวดรุนแรงหลังผ่าตัด

เวลาที่ได้รับบาดเจ็บหรือปวดระบมกล้ามเนื้อ เรามักใช้น้ำแข็งประคบเพื่อระงับปวด ซึ่งความเย็นสามารถจะช่วยให้รู้สึกชาและระงับความเจ็บปวดได้ดี โดยไม่ต้องกินยาแก้ปวดขนานต่าง ๆ ซึ่งหากได้รับเข้าร่างกายอย่างต่อเนื่องยาวนานอาจเป็นพิษต่ออวัยวะภายในหรือทำให้เสพติดได้ อย่างเช่นยากลุ่มโอปิออยด์ (opioids) ที่เป็นปัญหาทั่วโลกในขณะนี้

เพื่อให้วิธีระงับปวดโดยไม่ต้องใช้ยาดังกล่าวได้ผลดียิ่งขึ้น ทีมนักวิจัยทางการแพทย์ของมหาวิทยาลัยนอร์ทเวสเทิร์นในสหรัฐได้คิดค้นและพัฒนา “แถบทำความเย็น” สำหรับใช้พันหุ้มเส้นประสาทในร่างกาย ซึ่งจะช่วยลดอุณหภูมิของเส้นประสาทในบริเวณที่มีการบาดเจ็บ จาก 37 องศาเซลเซียสให้ลงมาเหลือเพียง 10 องศาเซลเซียสเท่านั้น

ผลการศึกษาข้างต้นซึ่งตีพิมพ์ลงในวารสาร Science ระบุว่าอุปกรณ์ฝังในร่างกายดังกล่าวจะยับยั้งการทำงานของเส้นประสาท ไม่ให้ส่งสัญญาณไฟฟ้าที่สื่อความรู้สึกเจ็บปวดไปยังสมอง โดยทีมผู้วิจัยมีจุดมุ่งหมายจะใช้กับผู้ป่วยที่ต้องเผชิญอาการเจ็บปวดเรื้อรัง หรือผู้ป่วยที่ต้องเข้ารับการผ่าตัดเพื่อรักษาอาการบาดเจ็บอยู่แล้ว

แถบทำความเย็นให้เส้นประสาทนี้ ผลิตจากวัสดุที่บางเฉียบและมีความยืดหยุ่นสูง ภายในจะมีช่องทางขนาดเล็กให้สารเคมีทำความเย็นผ่านเข้าไปได้ ซึ่งแพทย์จะผ่าตัดฝังแถบนี้ไว้ในร่างกายคนไข้ โดยให้ปลายข้างหนึ่งพันหุ้มเส้นประสาทที่สร้างความเจ็บปวด และปล่อยให้ปลายแถบอีกด้านหนึ่งโผล่ออกมานอกผิวหนัง

แพทย์จะฉีดสารเคมีที่เป็นส่วนผสมของก๊าซไนโตรเจนและสารเพอร์ฟลูออโรเพนเทน (PFP) ที่เป็นของเหลว เข้าไปในปลายแถบทำความเย็นด้านที่อยู่นอกร่างกาย โดยใช้เครื่องปั๊มขนาดเล็กเข้าช่วย

ความร้อนภายในร่างกายคนไข้จะทำให้สาร PFP ระเหย และลดอุณหภูมิของเส้นประสาทลง ก่อนจะไหลเวียนกลับออกมาและถูกทำให้เป็นของเหลวอีกครั้ง ซึ่งคล้ายกับหลักการทำงานของตู้เย็นนั่นเอง

อุปกรณ์นี้ยังมีตัวเซ็นเซอร์ตรวจวัดอุณหภูมิ ซึ่งทำให้แพทย์สามารถจับตาควบคุมการทำงานของมันได้ตลอดเวลา และเมื่อคนไข้หายจากอาการเจ็บปวดแล้วก็ไม่ต้องผ่าตัดเอาอุปกรณ์นี้ออก เพราะมันเป็นวัสดุชีวภาพที่จะสลายตัวและถูกดูดซึมเข้าร่างกายได้เองภายใน 6 เดือน โดยไม่เป็นอันตรายแต่อย่างใด

มีการทดสอบอุปกรณ์นี้กับหนูทดลอง 3 ตัว ซึ่งได้รับบาดเจ็บที่เท้า โดยทีมผู้วิจัยได้ใช้แถบทำความเย็นพันรอบเส้นประสาทไซอาติก (Sciatic nerve) ซึ่งเชื่อมต่อระหว่างกระดูกสันหลังส่วนเอวกับกล้ามเนื้อขา ผลปรากฏว่าใน 3 สัปดาห์ต่อมา หนูตอบสนองต่อความเจ็บปวดจากการถูกบีบที่เท้าน้อยลงมาก โดยต้องใช้แรงบีบหนักกว่าเดิมถึง 7 เท่า จึงทำให้หนูชักเท้าหนีได้ ซึ่งแสดงว่าแถบทำความเย็นทำให้หนูรู้สึกด้านชาและรับรู้ความเจ็บปวดน้อยลงมาก

อย่างไรก็ตาม ยังคงต้องมีการทดสอบอุปกรณ์ดังกล่าวกับสัตว์อื่นและกับมนุษย์ในขั้นต่อไป เพื่อให้แน่ใจว่าการใช้ความเย็นต่อเส้นประสาทเป็นเวลานาน จะไม่ทำให้เกิดอันตรายหรือกระทบต่อการทำงานของเส้นประสาทสำคัญที่อยู่ใกล้เคียงอื่น ๆ ซึ่งอาจส่งผลให้กล้ามเนื้ออ่อนแรงหรือยิ่งทวีความเจ็บปวดให้มากขึ้นในคนไข้บางรายได้

………….

ข่าว BBCไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ประชาชาติธุรกิจ เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว