CPF
คอลัมน์ ชั้น 5 ประชาชาติ กษมา ประชาชาติ
การทำข่าวองค์กรภาคธุรกิจขนาดใหญ่ เปรียบเสมือนห้องเรียนชั้นดีสำหรับนักข่าว ที่จะอาศัยจังหวะนี้ในการเรียนลัด
เก็บเกี่ยว “วัตถุดิบชั้นดี” นั่นคือหลักคิดของผู้บริหารองค์กรธุรกิจชั้นนำ
และยิ่งในช่วงวิกฤตโควิดอย่างนี้ หลักคิดสำคัญของการนำองค์กรฝ่าพายุ มีให้เรียนรู้ไม่เว้นแต่ละวัน
ในธุรกิจอาหาร ซึ่งเป็นธุรกิจที่ประเทศไทยมีศักยภาพ เราจะคุ้นชื่อกับองค์กรธุรกิจแบรนด์ชั้นนำของไทยที่เติบโตระดับโลกอยู่หลาย ๆ แบรนด์ ที่มีความโดดเด่น คงปฏิเสธไม่ได้สำหรับชื่อ เครือเจริญโภคภัณฑ์อาหาร หรือซีพีเอฟ
เมื่อเร็ว ๆ นี้ “ประชาชาติธุรกิจ” จัดสัมมนา Thailand 2022 Unlock Value ก้าวสู่เส้นทางใหม่ไร้ขีดจำกัด โดยได้เชิญซีอีโอ ซีพีเอฟ “ประสิทธิ์ บุญดวงประเสริฐ” มาถ่ายทอดบทเรียนที่ได้เรียนรู้จากการต่อสู้กับวิกฤตโควิด รวมถึงหลักคิดในการทำงาน
ทุกคนมองว่าซีพีเอฟเป็นองค์กรใหญ่ที่มีความได้เปรียบทางธุรกิจ เพราะเป็นผู้ผลิตสินค้าอาหารครบวงจร ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ
ในขณะที่คุณประสิทธิ์มองว่าซีพีเอฟก็มีจุดอ่อนที่ต้องแก้เหมือนกัน นั่นคือความใหญ่ขององค์กร ทำให้ซีพีเอฟมีลักษณะเหมือนปลาใหญ่ที่อุ้ยอ้ายเคลื่อนไหวช้า ท่ามกลางกระแสความเปลี่ยนแปลงทางด้านเทคโนโลยีต่าง ๆ ที่เข้ามาดิสรัปต์ธุรกิจ
โจทย์ที่ซีพีเอฟต้องปรับคือ จะทำอย่างไรให้ปลาใหญ่เคลื่อนที่ได้เร็ว
เขาชี้ว่า ในยุคดิจิทัล และยิ่งเป็นยุคที่มีวิกฤตโควิดด้วยแล้ว “สปีด” เป็นเรื่องสำคัญที่สุด คือสปีดในการปรับตัวในยุคดิจิทัล และสปีดในการบริหารจัดการความเสี่ยงเพื่อฝ่าวิกฤตโควิด
ยกตัวอย่างการใช้สปีดเพื่อนำไปสู่การตัดสินใจ decision making
คุณประสิทธิ์อธิบายว่า เมื่อเกิดวิกฤตขึ้น หลักคิดของเขาคือ ทุกคนจะต้องมีสมมุติฐาน (assumption) ก่อน ซึ่งสมมุติฐานนั้นจะต้องอยู่บนพื้นฐานข้อมูลสมมุติฐานของแต่ละคนก็อาจจะแตกต่างกัน นำไปสู่การ make a choice สร้างทางเลือกให้ตัวเอง ซึ่งไม่มีใครรู้ว่าจะถูกหรือจะผิด แต่ต้องทำ
“เมื่อเกิดโควิดขึ้นแต่ไม่รู้ว่าจะนำไปสู่อะไร ในตอนนั้นสถานการณ์ความพร้อมของทางภาครัฐเราไม่รู้ว่าพร้อม 100% หรือไม่ แต่เรารู้ว่าการจัดหาวัคซีนเป็นสิ่งที่จำเป็นที่สุด เราจึงไม่หวังพึ่งรัฐบาล 100% พยายามหาวัคซีนด้วยตัวเอง อย่างน้อยขอสักครึ่งหนึ่งแต่เราก็หามาได้ประมาณหนึ่งในสามหรือ 28,000 โดส จากพนักงาน 70,000 คน
นั่นเป็นเพราะเราคำนวณจากสมมุติฐานออกมาแล้วว่า ค่าใช้จ่ายในการฉีดวัคซีนให้กับพนักงาน 2 เข็มเฉลี่ยอยู่ที่ 3,000 บาทต่อคนต่อ 6 เดือน หมายถึงระยะเวลาที่วัคซีนมีผล เทียบกับค่าใช้จ่ายในการทำ bubble and seal ซึ่งจะอยู่ที่ 15,000 บาทต่อคนต่อเดือน ต้นทุนห่างกัน 10 ถึง 20 เท่า
หากเราปล่อยให้พนักงานติดโควิดแล้วต้องหยุดการผลิตมันจะไม่คุ้ม ถ้าเทียบกับการลงทุนฉีดวัคซีน เราก็จะต้องดูแลพนักงานทั้งหมดและครอบครัวของเขาซึ่งจะต้องทำอย่างไรก็ได้ให้พนักงานรู้สึกว่าการมาทำงานปลอดภัยเสียยิ่งกว่าการอยู่ที่บ้าน”
นั่นเพื่อไม่ให้พนักงานรู้สึกว่าโรงงานเป็นแหล่งแพร่เชื้อ
รอดจากโควิดแต่ก็ใช่ว่าจะรอดจากสังเวียนการแข่งขัน…หลังเวที พี่หนุ่มเมืองจันท์ ถอดหลักคิดในการสู้ในสังเวียนต่าง ๆ ของซีพีเอฟ
ซึ่งสิ่งสำคัญคือธุรกิจจะต้องหาจุดยืนของตัวเอง (positioning) บนเวทีแข่งขันให้เจอ ยกตัวอย่าง
ถ้าคุณเป็นผู้ผลิตสินค้าหนึ่งที่ไม่ต้องการแข่งขันเรื่องราคา และเลือกที่จะอยู่ในตลาดพรีเมี่ยมก็จะต้องมุ่งผลิตสินค้าที่มีคุณภาพสูงและให้บริการ เพื่อให้ลูกค้ายอมจ่ายและมีความสุขที่ได้ใช้สินค้า
และต้องยืนหยัด อยู่ในจุดยืนที่ตัวเองเลือก อย่าพรีเมี่ยมปลอม
แต่ก่อนที่จะเลือกจุดยืน ก่อนที่จะสู้ก็ต้องรู้ด้วยว่าเวทีที่สู้นั้นมีใครที่จะแข่งขันบ้าง
ถ้าซีพีเอฟจะใช้คำว่าไปสู่เวทีโลก คู่แข่งในเวทีโลกที่ต้องมองคือใคร เช่น อาจจะเป็น อายิโนะโมะโต๊ะ เนสท์เล่ เจเนรอลมิล ไทยสันต์ ซึ่งเป็นผู้เล่นเจ้าใหญ่ในตลาด เราก็ต้องวางโพซิชั่นของเราอีกแบบเพื่อรักษาจุดแข็ง เพิ่มประสิทธิภาพให้ตัวเอง
และรู้จักยกระดับสินทรัพย์ที่มีให้เกิดมูลค่าเพิ่ม (asset value) เป็นสิ่งที่สำคัญมาก เพราะหากเราหาจุดแข็งของตัวเองไม่เจอ เราก็ต้อง exit จากธุรกิจนั้น
แน่นอนว่าจุดแข็งของแต่ละคนแตกต่างกัน เพราะถูกหล่อหลอมขึ้นมาจากจุดเริ่มต้นที่แตกต่างกัน
อย่างคุณประสิทธิ์เอง เป็นผู้ที่มีความเชี่ยวชาญในเรื่องของการให้คำปรึกษาธุรกิจจากพื้นฐานการทำงานด้านที่ปรึกษามาก่อน ผ่านงานยากที่ต้องตั้งสมมุติฐาน มองจุดอ่อนจุดแข็ง เพื่อวางโซลูชั่นที่ดีที่สุดให้ตอบโจทย์ลูกค้ามานักต่อนัก
ในวันนี้โซลูชั่นของธุรกิจอาหาร มองข้ามชอตไปถึงอาหารอนาคต (future food) จากการพัฒนาส่วนผสมของอาหาร หรือ nutrition การต่อยอดสินค้าโปรตีนทางเลือก โปรตีนจากพืช หรือ plant based หรือการใช้แบคทีเรียชนิดดีอย่าง probiotic เข้ามาช่วยเสริมความแข็งแกร่งให้สินค้า มีการออกผลิตภัณฑ์ชนิดใหม่มาสู่ตลาด ไม่ว่าจะเป็น ไก่เบญจา ซึ่งเป็นไก่ที่เลี้ยงจากธัญพืช, หมูชีวา นวัตกรรมเนื้อหมูที่มีโอเมก้า 3 หรือโปรตีนจากพืชแบรนด์ Meat Zero
นั่นเป็นตัวอย่างการวางสมมุติฐาน เพื่อตอบโจทย์พฤติกรรมของผู้บริโภคยุคใหม่ที่ห่วงใยสุขภาพมากขึ้น ยอมจ่ายแพงขึ้น เพื่อจะใช้ชีวิตยืนยาวอย่างมีความสุข
การรอดจากวิกฤตโควิด และการครองท่านผู้นำในธุรกิจอาหาร อาจเป็นเพราะหลักคิดแบบนี้ก็ได้ แต่สิ่งสำคัญที่สุดยิ่งกว่าการเผชิญปัญหาก็คือ ต้องกล้าที่จะตั้งสมมุติฐาน กล้าที่จะทดลองทำ ลองล้มเหลวก่อนที่จะสำเร็จ นี่คือดีเอ็นเอของคน ซี.พี.