สงกรานต์ภาคอีสาน

คอลัมน์ : SD Talk
ผู้เขียน : อารีรัตน์ มนตรีปรีชาชัย ผู้อำนวยการ 
สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน) ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน) หรือ Thailand Convention & Exhibition Bureau (TCEB) เป็นหน่วยงานที่เน้นสร้างและเสริมเศรษฐกิจไทย ด้วยงานเทศกาล (Festival Economy)

จากกระแสความนิยมการท่องเที่ยวเชิงกิจกรรม อย่างงานเทศกาลต่าง ๆ ของประเทศไทยนั้น ถือเป็นตัวอย่างที่ดี และกำลังเป็นที่สนใจของนักท่องเที่ยวทั่วโลก ซึ่งมีแนวโน้มจะเติบโตเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

งานเทศกาลจึงถูกใช้เป็น “กลยุทธ์” ฟื้นฟูภาพรวมเศรษฐกิจ และสามารถนำมาใช้ในการกระตุ้นเศรษฐกิจเป็นแผนระยะสั้นได้ดี ซึ่งให้ผลอย่างรวดเร็ว

นับเป็นโอกาสที่สำคัญของไทย โดยเฉพาะ “จังหวัดขอนแก่น” ที่มีทุนวัฒนธรรมอัตลักษณ์ที่โดดเด่น

งานเทศกาลสงกรานต์ “ถนนข้าวเหนียว” จึงโด่งดังไปทั่วโลก

โดยการสร้างและนำจุดแข็งมาต่อยอด เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจผ่านการจัดงานเทศกาล (Festival Economy)

ตลอดจนการแสดงศักยภาพของเมืองขอนแก่น ที่เป็น 1 ใน 10 ของ MICE City ของประเทศไทย อันมีความพร้อมเป็นจุดหมายของการจัดงานเทศกาลระดับโลก

งานเทศกาลสงกรานต์จังหวัดขอนแก่น จึงเป็นหนึ่งในงานมหาสงกรานต์ของไทยที่มีชื่อเสียง ผู้คนจดจำประสบการณ์ที่มีเสน่ห์เป็นลักษณะเฉพาะ เป็น Unique Experience ของมหาสงกรานต์เลยทีเดียว

“ถนนข้าวเหนียว” สามารถดึงดูดนักเดินทางจากทั่วประเทศและทั่วโลกมาร่วมสนุก ครื้นเครงในจุดเดียว

ปฏิเสธไม่ได้ว่า “ความเป็นไทยอีสาน” (Thainess/Isan Style) คือ มนต์เสน่ห์ที่ดึงดูดให้ทุกคนอยากเดินทางมาสัมผัสด้วยตัวเอง ด้วยการผสมผสานอารมณ์ความรู้สึกร่วมที่มีแต่ความบันเทิงรอบด้าน เข้ากันได้แบบลงตัวกับเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของภาคอีสานบ้านเฮา

แน่นอนว่า เทศกาลนี้เทศกาลเดียวสามารถสร้างเม็ดเงินให้สะพัดในพื้นที่ถนนข้าวเหนียวได้ไม่ต่ำกว่า 1,200 ล้านบาท

เฉพาะวันสุดท้ายของการจัดงานเมื่อปี 2567 สถิติข้อมูลของสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวขอนแก่นระบุไว้ว่า มีคนเข้าร่วมงานมากถึง 160,000 คน ถือเป็น “คลื่นมนุษย์” ที่น่าทึ่งมาก

อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญของเทศกาลสงกรานต์ เราทุกคนต้องคำนึงถึงสิ่งแวดล้อมด้วยในหลาย ๆ มิติ ควบคู่ไปกับการเฉลิมฉลอง เช่นเดียวกับเทศกาลปีใหม่ เทศกาลลอยกระทง ฯลฯ เพื่อตอบโจทย์สังคมโลก และความต้องการของนักเดินทางในยุคปัจจุบันที่มีจิตใจรักษ์โลก รักความสะอาด เน้นการมีวินัย มีระบบและระเบียบ เคารพสิทธิผู้คนและให้เกียรติสถานที่เป็นหลักสำคัญ

เทศกาลสงกรานต์ถนนข้าวเหนียวจึงตระหนักถึงเรื่อง “มรดกทางวัฒนธรรม” ที่ยูเนสโก ประกาศว่า ประเพณีสงกรานต์ปีใหม่ไทย เป็น “มรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้” เมื่อปี ค.ศ. 2023 ซึ่งเน้นย้ำการอนุรักษ์วัฒนธรรม ผ่านกิจกรรมต่าง ๆ อาทิ รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ สรงน้ำพระ เล่นเกมพื้นบ้าน หรือเลี้ยงสังสรรค์ภายในครอบครัว ความมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อตอบโจทย์เรื่องของความยั่งยืนด้านสังคม

การอนุรักษ์ หรือใช้น้ำอย่างเหมาะสมในเทศกาลดังกล่าวก็มีความน่าสนใจ และควรตอกย้ำบอกกล่าวให้ทุกคนที่เข้ามาร่วมสนุกบนถนนสายนี้ รู้ถึงวิธีการจัดการตามมาตรการการใช้น้ำและประหยัดน้ำ

เช่น ใช้ปืนฉีดน้ำขนาดเล็กในการเล่นสงกรานต์เพื่อประหยัดน้ำแทนการใช้ถังน้ำ หลีกเลี่ยงการเปิดก๊อกน้ำหรือสายยางทิ้งไว้

งานเทศกาลควรมีแนวทางปฏิบัติที่เป็นมิตรต่อคนและสิ่งแวดล้อม ไม่เล่นสาดน้ำด้วยความรุนแรง ไม่ละเมิดต่อกายใจผู้อื่น โดยเฉพาะเพศตรงข้าม

ทุกภาคส่วนต้องช่วยกันดูแลและรับผิดชอบ ทั้งในเรื่องการกำจัดขยะ การรีไซเคิล การลดปริมาณการใช้นํ้า

พร้อมรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงาม ภายใต้เป้าหมายและความมุ่งมั่นที่ชัดเจนในเรื่องความยั่งยืน

เพื่อผลักดันให้ “เทศกาลสงกรานต์ ถนนข้าวเหนียว ขอนแก่น” ต่อยอดสู่การเป็น “Festival Tourism” ได้อย่างสร้างสรรค์ และงดงาม