เงาะตราด 1 แสนตันราคาทรุด ชาวสวนหวั่นร่วงเหลือ 5 บาท

“เงาะ” กลายเป็นผลไม้ที่ถูกมองข้ามจากทั้งภาครัฐและผู้ประกอบการ เนื่องจากไม่ใช่สินค้าส่งออกหลัก 5 อันดับของไทย อย่างทุเรียน มังคุด ลำไย มะม่วง และสับปะรด ซึ่งหลังเปิดฤดูกาลได้เพียง 1 เดือน เงาะภาคตะวันออกกลับเผชิญภาวะราคาตกต่ำสวนทางกับต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น

ภาคตะวันออกถือเป็นแหล่งผลิตสำคัญของประเทศ มีสัดส่วนผลผลิตกว่า 75% ของทั้งประเทศในปี 2569 จังหวัดตราดมีผลผลิตเงาะ รวม 106,906 ตัน เพิ่มขึ้น 5% จากปีก่อน หรือคิดเป็น 68% ของผลผลิตเงาะในภาคตะวันออก ที่มีผลผลิตรวม 156,901 ตัน และขณะนี้ผลผลิตออกสู่ตลาดแล้วเกือบ 50%

ปัจจุบันเงาะบริโภคภายในประเทศสูงถึง 92% ส่งออกเพียง 8% ตลาดส่งออกหลักได้แก่ เวียดนาม 60% มาเลเซีย 15% และจีน 10% ทำให้การแก้ไขปัญหามุ่งเน้นไปที่การเร่งระบายผลผลิตในประเทศ

เร่งรับซื้อ 100 ตันแก้ล้นตลาด

นางวรัญญา  ถนอมพันธุ์ พาณิชย์จังหวัดตราด กล่าวว่า  ช่วงต้นฤดูเงาะสีทองเคยมีราคาสูงถึง 60-70 บาท/กก. ก่อนทยอยปรับลงเหลือ 14-15 บาท/กก. (ราคา ณ วันที่ 27 พ.ค. 69) ขณะที่ต้นทุนการผลิตอยู่ที่ 13.86 บาท/กก. ส่วนเงาะโรงเรียนเคยมีราคาสูงถึง 33-36 บาท/กก. ก่อนปรับลงมาเหลือ 22-25 บาท/กก. (ราคา ณ วันที่ 27 พ.ค. 69)

คาดว่าในเดือนมิถุนายน ราคาเงาะสีทองยังมีแนวโน้มลดลงมากกว่า เนื่องจากปริมาณผลผลิตที่เพิ่มขึ้น ประกอบกับตลาดในประเทศนิยมบริโภคเงาะโรงเรียน ขณะที่เงาะสีทองส่วนใหญ่ใช้เพื่อการแปรรูปเข้าโรงงานผลไม้กระป๋อง ส่วนตลาดส่งออกยังมีแนวโน้มชะลอตัวจากสภาวะเศรษฐกิจ และมีผลไม้ชนิดอื่นออกสู่ตลาดจำนวนมากผู้บริโภคมีทางเลือกมากขึ้น นอกจากนี้ช่วงที่ผ่านมามีฝนตกต่อเนื่อง ส่งผลให้มีผลผลิตบางส่วนตกค้างในสวน ทำให้การระบายผลผลิตทำได้ยาก

ขณะเดียวกัน กรมการค้าภายใน สำนักงานพาณิชย์ สำนักงานเกษตรจังหวัด เร่งแก้ไขปัญหาเงาะราคาตกต่ำ เพื่อช่วยระบายผลผลิตและพยุงราคา ตั้งแต่วันที่ 23 พ.ค. 69 เป็นต้นไปจนกว่าราคาจะดีขึ้น เบื้องต้นตั้งเป้ารับซื้อ 100 ตัน ภายใน 1 สัปดาห์ เพื่อนำไปกระจายจำหน่ายผ่านช่องทางต่าง ๆ   อาทิ งานวิ่งเทรลของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย จ.ระยอง รวมถึงหน่วยงานภาครัฐและเอกชน เช่น กรมศุลกากร กองทัพบก คุรุสภา และห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัลสาขาต่าง ๆ ปั้นเกรดพรีเมี่ยมขายในประเทศ

ด้าน นายธนภัทร จาวินัจ ผู้จัดการฝ่ายตลาด สหกรณ์ส่งเสริมธุรกิจภาคเกษตรจังหวัดตราด จำกัด กล่าวว่า ตลาดเวียดนามเป็นตลาดส่งออกหลัก โดยเฉพาะเงาะก้านหรือเงาะช่อ สามารถขายได้ราคาสูงกว่าตลาดในประเทศ 10 บาท/กก. ในปี 2568 สามารถส่งออกมากถึง 90% อย่างไรก็ตามปีนี้ตลาดมีการแข่งขันสูง เงาะโรงเรียนเริ่มออกสู่ตลาดพร้อมกัน ทำให้การระบายสินค้าใช้เวลานานขึ้น

ต้นฤดูปี 2569 ตลาดเวียดนามยังมีความต้องการสูง เพราะมีปริมาณน้อย ทำให้ราคาในช่วง 2-3 วันแรกสูงถึง 140 บาท/กก.  ก่อนลดลงเหลือ 70-80 บาท และ 40-50 บาท  ล่าสุดราคาเงาะสีทองลงเหลือ  10-15 บาท/กก.  ส่วนเงาะโรงเรียนเหลือ 25 บาท/กก.  เนื่องจากผลผลิตทั้งเงาะสีทองและเงาะโรงเรียนออกสู่ตลาดกว่า 300 ตัน/วัน

ขณะที่ตลาดภายในประเทศ กรมส่งเสริมสหกรณ์ กรมการค้าภายใน และห้างโมเดิร์นเทรด ร่วมมือกันทำเงาะเกรดพรีเมี่ยม แบรนด์จังหวัดตราดโดยเน้นมาตรฐานความปลอดภัย และระบบตรวจสอบย้อนกลับ พร้อมปรับแพ็กเกจจิ้ง จำหน่ายที่ห้างสรรพสินค้าท็อปส์ ซูเปอร์มาร์เก็ต จะช่วยเพิ่มมูลค่าได้สูงกว่าราคาตลาดทั่วไป 5 บาท/กก.

พ่อค้าแห่ทิ้งมัดจำหวั่นขาดทุน

นายเสกสรรค์ คำปลิว ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรบ่อไร่ จำกัด จ.ตราด กล่าวว่า ขณะนี้ตลาดปลายทางอยู่ในภาวะชะลอตัว กำลังซื้อไม่ดี และตลาดกัมพูชาไม่สามารถระบายสินค้าได้ หากเร่งเก็บผลผลิตตอนนี้จำเป็นต้องลดราคาเพื่อเร่งระบายสินค้าและกลับมารับซื้อรอบใหม่ ปัจจุบันราคาหน้าสวน 8-10 บาท/กก. หากชาวสวนเก็บเอง 15 บาท/กก. ต่างจากช่วงต้นเดือน พ.ค. ที่ราคาเหมาหน้าสวนอยู่ที่ 30-32 บาท/กก. 

ขณะเดียวกันเมื่อระบายสินค้าไม่ทัน ทำให้พ่อค้าหลายรายยอมทิ้งเงินมัดจำ 50,000-100,000 บาท ถ้าฝืนทำต่อจะขาดทุนมากกว่านี้  เพราะตลาดเงาะยังไม่มีประเทศรองรับขนาดใหญ่เหมือนทุเรียนหรือมังคุด ส่งผลให้ราคามีแนวโน้มตกต่ำเป็นเวลานาน

แม้สหกรณ์การเกษตรบ่อไร่ ร่วมกับสำนักงานพาณิชย์จังหวัดตราด รับซื้อเงาะสีทองจากสมาชิกจำนวน 2,000 กก. ราคา 18 บาท/กก. (ราคาตลาด 15-16 บาท/กก.) ส่วนกระบวนการคัดแยกและแพ็กสินค้ายังต้องใช้แรงงานสูง เนื่องจากต้องแยกคุณภาพและน้ำหนัก โดยเงาะคัดหรือเงาะคุณภาพต่ำไม่สามารถบรรจุปนกับสินค้าหลักได้ ทำให้ต้องแยกจำหน่ายในราคาที่ต่ำกว่า

ต้นทุนพุ่งราคารับซื้อต่ำ

ทางด้าน นายอนุชิต วิจิตรพงศ์ ชาวสวนบ้านคลองแอ่ง อ.บ่อไร่  กล่าวว่า เกษตรกรยังเผชิญกับต้นทุนการผลิตที่เพิ่มสูงขึ้นเฉลี่ย 13-18 บาท/กก. ทั้งค่าแรง ค่าปุ๋ย ค่าน้ำมัน ค่าดูแลสวนตลอดทั้งปี อีกทั้งสภาพอากาศแปรปรวน โดยเฉพาะฝนทำให้คุณภาพเงาะลดลง ทำให้ขาดทุนกันถ้วนหน้า ปัจจุบันสวนยังมีผลผลิตเหลืออีก 50% และหลายสวนยังรอเก็บเกี่ยว หากราคาเงาะต่ำกว่า 5 บาท/กก. อาจไม่มีเงินชำระหนี้หรือใช้ลงทุนในฤดูกาลถัดไป