คอลัมน์ : นั่งคุยกับห้องค้า ผู้เขียน : ดร.กอบสิทธิ์ ศิลปชัย, จงรัก ก้องกำชัย ธนาคารกสิกรไทย
คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) ในการประชุมเดือนสิงหาคมมีมติ ปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายลงอีก 0.25% ซึ่งนับเป็นการลดครั้งที่ 3 ของปีนี้ ทำให้ตั้งแต่ต้นปีมีการลดดอกเบี้ยรวมแล้ว 0.75% และมีแนวโน้มจะลดอีกอย่างน้อย 1 ครั้งในช่วงที่เหลือของปี รวมเป็น 4 ครั้งตลอดปี ซึ่งถือว่ามากกว่าที่ตลาดเคยคาดไว้ช่วงปลายปีก่อนอย่างมีนัยสำคัญ ในตอนนั้น ความเห็นส่วนใหญ่เชื่อว่าปี 2025 จะมีการลดดอกเบี้ยเพียง 1-2 ครั้งเท่านั้น
การลดดอกเบี้ยที่ถี่และต่อเนื่องสะท้อนให้เห็นว่า วงจรการผ่อนคลายนโยบายการเงินครั้งนี้มีความชัดเจนขึ้น และเน้นการพยุงเศรษฐกิจที่ชะลอตัวจากทั้งปัจจัยภายในและภายนอก อย่างไรก็ตาม คำถามสำคัญ คือ ดอกเบี้ยนโยบายจะลดลงไปหยุดอยู่ที่จุดใด ? และจะต่ำกว่า 1% หรือไม่
หากมองย้อนอดีต ในรอบการลดดอกเบี้ยอื่น ๆ ที่ไม่รวมช่วงโควิด แม้จะผ่อนคลายมากเพียงใด อัตราดอกเบี้ยก็ลดลงไปได้แค่ระดับ 1.25% ก่อนจะหยุดวงจรการลดดอกเบี้ย เช่น ในวิกฤตการเงินโลกปี 2007-2008 หรือรอบการชะลอตัวในปี 2012-2014
แต่มีเพียงครั้งเดียวเท่านั้นที่อัตราดอกเบี้ยนโยบายของไทยเคยต่ำกว่า 1% คือ ในช่วงวิกฤตโควิด-19 ที่ กนง.ลดดอกเบี้ยลงไปอยู่ราว 0.50% ในปี 2020
สำหรับรอบปัจจุบัน เรามองว่ามีความเป็นไปได้ที่ดอกเบี้ยจะลงไปต่ำกว่าระดับปกติในอดีต คือ ต่ำกว่า 1.25% ได้ แต่โอกาสที่จะต่ำกว่า 1% ยังไม่มาก เนื่องจากแม้เศรษฐกิจไทยในปีนี้จะเปราะบาง การเติบโตชะลอลง และแรงส่งจากภาคส่งออกและการบริโภคภายในอ่อนแอ แต่ยังไม่อยู่ในภาวะวิกฤตแบบที่เคยเกิดในปี 2020 ที่จีดีพีไทยหดตัวแรง อีกทั้ง การลดดอกเบี้ยล่าสุดยังไม่สามารถแก้ปัญหาเงินบาทแข็งค่าที่กดดันภาคส่งออกได้ ซึ่งอาจสะท้อนว่าการลดดอกเบี้ยเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอในการพลิกฟื้นเศรษฐกิจ
ดังนั้น หากดอกเบี้ยถูกปรับลดลงจนใกล้ระดับต่ำสุดในประวัติศาสตร์แล้ว แต่เศรษฐกิจยังต้องการแรงกระตุ้นเพิ่มเติม เราประเมินว่า ธปท.จะเลือกใช้นโยบายการเงินเชิงเป้าหมายที่ช่วยเหลือเฉพาะกลุ่ม แทนการลดดอกเบี้ยลงใกล้ศูนย์ เพราะเมื่อดอกเบี้ยอยู่ในระดับต่ำมาก ประสิทธิภาพของการส่งผ่านนโยบายการเงินแบบทั่วถึงมักลดลง การใช้มาตรการตรงจุดเพื่อแก้ไขปัญหาเฉพาะกลุ่มหรือภาคธุรกิจที่ได้รับผลกระทบหนัก อาจให้ผลลัพธ์ดีกว่า
โดยสรุป รอบการลดดอกเบี้ยปี 2025 ของไทยน่าจะเป็นหนึ่งในรอบที่แรงกว่าที่คาด แต่จุดต่ำสุดที่แท้จริงอาจหยุดอยู่เหนือระดับ 1% เว้นแต่เศรษฐกิจจะเผชิญแรงกระแทกขนาดใหญ่ที่เปลี่ยนภาพรวมอย่างสิ้นเชิง