เปิดประวัติ รถไฟฟ้าบีทีเอส BTS 25 ปี รถไฟฟ้าสายแรกของเมืองไทย

เปิดประวัติ รถไฟฟ้าบีทีเอส (BTS) รถไฟฟ้าสายแรกของประเทศไทย เปิดให้บริการครบ 25 ปี 

ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2542 รถไฟฟ้าบีทีเอส (BTS) รถไฟฟ้าสายแรกของประเทศไทย เปิดให้บริการเป็นวันแรก จนถึงวันนี้ 25 ปีผ่านไป รถไฟฟ้าบีทีเอส ยังคงให้บริการอย่างต่อเนื่อง จนขยายการเดินทางครอบคลุม 3 จังหวัด

ประชาชาติธุรกิจ ชวนย้อนเรื่องราวการเริ่มต้นของรถไฟฟ้าสายแรก สายนี้กัน

จุดเริ่มต้น รถไฟฟ้าสายแรก

รถไฟฟ้าบีทีเอส เริ่มต้นแนวคิดในสมัยพลตรีจำลอง ศรีเมือง ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ในขณะนั้น มีแนวคิดสร้างรถไฟฟ้าขึ้นมา เพื่อปัญหาด้านการจราจรติดขัด จึงได้เปิดประมูลสัมปทานในการสร้างและบริหารจัดการรถไฟฟ้าสายแรก โดยผู้ชนะการประมูล คือ กลุ่มธนายง ของตระกูลกาญจนพาสน์ และมีบริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (BTSC) ลงนามในสัญญาสัมปทานดังกล่าว

จากนั้นจึงได้เริ่มการก่อสร้าง จนกระทั่งก่อสร้างเสร็จและเริ่มเปิดให้บริการ เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2542 ภายใต้สัมปทานความร่วมมือระหว่างภาครัฐบาลและภาคเอกชนในรูปแบบ PPP net cost ระยะเวลา 30 ปี (2542-2572) โดยสายหลักประกอบไปด้วยสายสุขุมวิท (หมอชิต-อ่อนนุช ระยะทาง 17 กิโลเมตร) และสายสีลม (สนามกีฬาแห่งชาติ-สะพานตากสิน ระยะทาง 6.5 กิโลเมตร) ระยะทางรวม 23.5 กิโลเมตร 24 สถานี

ขยายเส้นทาง

จากนั้น ตั้งแต่ปี 2552 เป็นต้นมา รถไฟฟ้าสายสีเขียว ได้ขยายการให้บริการมากขึ้น ดังนี้

โครงการรถไฟฟ้าส่วนต่อขยายสายสีเขียว 1

โครงการรถไฟฟ้าส่วนต่อขยายจากระบบรถไฟฟ้าสีเขียวสายหลัก ระยะทาง 12.75 กิโลเมตร เริ่มเปิดให้บริการในปี 2552 ประกอบไปด้วยส่วนต่อขยาย 2 เส้นทางคือ ส่วนต่อขยายสายสีลม (สะพานตากสิน-บางหว้า ระยะทาง 7.45 กิโลเมตร 6 สถานี) และส่วนต่อขยายสายสุขุมวิท (อ่อนนุช-แบริ่ง ระยะทาง 5.3 กิโลเมตร 5 สถานี)

ต่อมาในปี 2555 บีทีเอสซีได้ลงนามในสัญญากับ กรุงเทพธนาคม (KT) ในการให้บริการเดินรถและซ่อมบำรุงส่วนต่อขยายดังกล่าวเป็นเวลา 30 ปี (2555-2585) ทั้งนี้ สัญญาการให้บริการเดินรถและซ่อมบำรุงนี้ จะครอบคลุมถึงงานรับจ้างเดินรถและซ่อมบำรุงระบบโครงการรถไฟฟ้าสีเขียวสายหลัก ระยะทาง 23.5 กิโลเมตร ภายหลังครบกำหนดอายุสัญญาสัมปทานในเดือนธันวาคม 2572

โครงการรถไฟฟ้าส่วนต่อขยายสายสีเขียว 2

เดือนมีนาคม 2560 บีทีเอสซีได้ลงนามในสัญญาการให้บริการเดินรถและซ่อมบำรุงโครงการรถไฟฟ้าส่วนต่อขยาย ครอบคลุมระยะเวลา 25 ปี (2560-2585) ระยะทางรวม 32.0 กิโลเมตร ประกอบด้วย 2 เส้นทาง ได้แก่ ส่วนต่อขยายสายสีเขียวใต้ (แบริ่ง-เคหะฯ ระยะทาง 13.0 กิโลเมตร) และส่วนต่อขยายสายสีเขียวเหนือ (หมอชิต-คูคต ระยะทาง 19.0 กิโลเมตร)

และเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2564 ได้เปิดทดลองให้บริการในสายสีลม คือ สถานีเซนต์หลุยส์ ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างสถานีช่องนนทรี กับสถานีสุรศักดิ์

ทำให้รถไฟฟ้าบีทีเอสมีสถานีที่เปิดให้บริการในสายสีลม และสายสุขุมวิท รวมทั้งสิ้น 60 สถานี

ตัวเลขผู้ใช้ BTS ปัจจุบัน

ข้อมูลจากกองทุน BTSGIF ระบุว่า เมื่อไตรมาสที่ 2/2567 มีจำนวนผู้โดยสารรวม 52.5 ลำนเที่ยวคน เพิ่มขึ้มขึ้น 5.7% เมื่อเทียบกับไตรมาสเดียวกันของปีก่อน และเพิ่มขึ้น 9.8% จากไตรมาสก่อน รายได้ค่าโดยสาร เพิ่มขึ้น 2.9% จากไตรมาสเดียวกันของปีก่อน และเพิ่มขึ้น 8.9% จากไตรมาสก่อน เป็น 1,745.5 ล้านบาท

อัตราค่าโดยสารเฉลี่ย สำหรับไตรมาส 2 ปี’67/68 เท่ากับ 33.2 บาทต่อเที่ยวการเดินทาง ลดลง 2.6% จากไตรมาสเดียวกันของปีก่อน และลดลง 0.9% จากไตรมาสก่อน

ขณะที่ช่วงครึ่งปี 2567/2568 (เมษายน-กันยายน 2567) จำนวนผู้โดยสารรวม 100.3 ล้านเที่ยวคน เพิ่มขึ้น 6.2% จากงวดเดียวกันของปีก่อน รายได้ค่าโดยสาร สำหรับครึ่งแรกปี’67/68 เพิ่มขึ้น 3.7% จากงวดเดียวกันของปีก่อน อยู่ที่ 3,349.1 ล้านบาท

อัตราค่าโดยสารเฉลี่ย เท่ากับ 33.4 บาทต่อเที่ยวการเดินทาง ลดลง 2.4% จากงวดเดียวกันของปีก่อน

ข้อมูลจาก บริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน), บริษัท บีทีเอส กรุ๊ป โฮลดิ้งส์ จำกัด (มหาชน), กองทุน BTSGIF