ธุรกิจ PCR จีนระส่ำ ผ่อนคลายโควิดทำยอดหด
คอลัมน์ : Market Move
ขณะที่การผ่อนคลายมาตรการ โควิดเป็น 0 หรือซีโร่โควิดของรัฐบาลจีน เป็นผลบวกต่อเกือบทุกธุรกิจทั้งในและนอกแดนมังกร
แต่สำหรับธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับโควิดอย่างผู้ผลิตชุดตรวจ ATK และผู้ให้บริการตรวจโควิดนั้น ความเปลี่ยนแปลงนี้อาจกลายเป็นเค้าลางของจุดจบของความรุ่งเรืองที่ดำเนินมานานเกือบ 3 ปี
โดยนับตั้งแต่เริ่มการล็อกดาวน์และบังคับตรวจโควิดในจีนบรรดาบริษัทที่เดิมให้บริการตรวจโรคต่าง ๆ เกือบทุกแห่งได้ต่อยอดโนว์ฮาวของตนหันมาเปิดให้บริการตรวจโควิดทั้งแบบ ATK และ PCR จนทำรายได้กำไรเป็นกอบเป็นกำ สร้างการเติบโตแบบก้าวกระโดด
จากการวิจัยของ สำนักข่าว นิกเคอิ เอเชีย พบว่า เพียงช่วงเวลา 9 เดือนแรกของปี 2565 บริษัทผู้ให้บริการตรวจโควิดในจีนต่างมีกำไรสุทธิเพิ่มขึ้นแบบก้าวกระโดดระดับหลายเท่าตัว หนึ่งในนั้นทำกำไรเพิ่มได้มากถึง 31 เท่า เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า
ทำให้ไม่เพียงหลายบริษัทจะพ้นจากภาวะขาดทุน เช่น Wu Han Easy Diagnosis ที่ขาดทุนต่อเนื่องช่วงปี 2560-2562 แต่ปี 2563 กำไรที่ผู้ถือหุ้นได้รับกลับเพิ่มขึ้น 1,000% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า แต่ยังมีถึง 3 บริษัทที่การเติบโตของรายได้มากพอจะสามารถพาตนเองเข้าระดมทุนในตลาดหลักทรัพย์ได้
หนึ่งในนั้นคือ Beijing Wantai Biological ที่เปิดขายหุ้นไอพีโอไปเมื่อปี 2020 ซึ่งในรายงานประจำปีของบริษัทประเมินว่า อุตสาหกรรมเกี่ยวกับการตรวจโควิด-19 อาจเติบโตต่อเนื่องปีละ 15% จนมีมูลค่าถึง 1.95 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 6.77 ล้านล้านบาท) ในปี 2570
ปัจจัยหลักของการเติบโตนี้มาจากการตรวจ PCR (polymerase chain reaction) ที่นอกจากจะมีสัดส่วนกำไรต่อครั้งสูงมากแล้ว ยังมีความถี่การตรวจที่สูงมากด้วยเช่นกัน โดยภายใต้กฎเกณฑ์ของนโยบายซีโร่โควิด ชาวจีนจำนวนมากอาจจำเป็นต้องเข้ารับการตรวจด้วยวิธีนี้ทุก 24 ชั่วโมง เพื่อให้สามารถออกมาทำกิจกรรมต่าง ๆ นอกที่พักได้
บริษัท Daan Gene เป็น 1 ใน 7 บริษัทแรกที่ได้รับการรับรองจากรัฐบาลจีนให้เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายชุดตรวจโควิดแก่ประชาชนด้วยวิธี PCR ตั้งแต่ช่วงต้นปี 2563 ระบุในรายงานผลประกอบการปี 2564 ว่า สัดส่วนกำไรขั้นต้นของชุดตรวจ PCR เพิ่มขึ้น 7.96 จุด จากปีก่อนหน้า เป็น 88.65%
จนต่อมาในปี 2564 รายได้ 63% ของบริษัท Daan Gene มาจากการผลิตชุดตรวจ PCR จำนวนกว่า 1 ล้านชุดต่อวัน โดยรายได้ช่วง 9 เดือนแรกเติบโตจากช่วงเดียวกันของปีก่อนถึง 65.61% ในขณะที่กำไรของผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้น 94.52% เป็น 700 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 2.43 หมื่นล้านบาท) และราคาหุ้นของบริษัทในตลาดหุ้นเซี่ยงไฮ้นับตั้งแต่ 2563 เพิ่มขึ้นไปแล้วเกือบ 4 เท่า
แต่หลังรัฐบาลจีนประกาศผ่อนคลายมาตรการซีโร่โควิด ราคาหุ้นของ Daan Gene ในเดือน ธ.ค. 65 ลดลงเกือบ 7%
“เทอเรนซ์ หู” นักเศรษฐศาสตร์จากหน่วยงานวิจัยและวิเคราะห์ของดิ อีโคโนมิสต์ กรุ๊ป สื่อยักษ์สัญชาติอังกฤษ ให้ความเห็นว่า หลังรัฐบาลจีนผ่อนคลายมาตรการโควิด-19 ตลาดชุดตรวจ PCR จะหดตัวอย่างรุนแรงและต่อเนื่อง
เพราะโอกาสที่รัฐบาลจีนจะกลับลำไปใช้มาตรการเข้มงวดอีกครั้งนั้นต่ำมาก จนไม่น่าเกิดขึ้น
สอดคล้องกับความเห็นของนักวิเคราะห์อีกรายที่กล่าวว่า อุตสาหกรรมผลิตชุดตรวจ PCR จบสิ้นแล้วโดยสมบูรณ์
เพราะนอกจากการเปลี่ยนทิศนโยบายแล้ว ปัจจัยด้านงบประมาณของภาครัฐเป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่ทำให้นักวิเคราะห์เชื่อว่าจะไม่มีการใช้มาตรการเข้มงวดอีก สะท้อนจากสถานการณ์ของกุ้ยหยาง เมืองหลวงของมณฑลกุ้ยโจวที่อยู่ทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ของจีนนั้น
ที่ผ่านมาภาครัฐเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายสำหรับการตรวจประชาชนประมาณ 6 ล้านคน ทุก 3-5 วัน ซึ่งการตรวจ PCR แต่ละครั้งจะมีต้นทุน 5-16 หยวน หรือเท่ากับต้องใช้งบฯอย่างน้อย 30 ล้านหยวนทุกสัปดาห์
แต่หลังการผ่อนคลาย ชาวจีนส่วนใหญ่หันไปพึ่งการตรวจด้วยชุดตรวจ ATK แทน ซึ่งขณะนี้รัฐบาลจีนให้การรับรองผู้ผลิตชุดตรวจ ATK เพิ่มอีก 42 ราย
“แกรี่ เหงียน” นักเศรษฐศาสตร์อีกรายกล่าวว่า ภาระด้านงบประมาณทำให้จีนต้องลดการพึ่งพาการตรวจ PCR ลงอย่างไม่อาจเลี่ยงได้ และแม้หลังจากนี้ดีมานด์ชุดตรวจ ATK จะเพิ่มขึ้นมาแทนที่และสร้างกำไรให้บรรดาผู้ผลิตเช่นเดียวกับที่ชุดตรวจ PCR เคยทำไว้ แต่ดีมานด์นี้น่าจะอยู่เพียงระยะสั้น ๆ เท่านั้น เพราะแม้แต่ขณะนี้เอง จำนวนสถานที่ที่กำหนดให้ต้องแสดงผลตรวจก่อนใช้บริการเริ่มลดลงอย่างต่อเนื่องแล้ว
ต้องจับตาดูกันว่า บรรดาบริษัทผู้ผลิตชุดตรวจจะปรับตัวอย่างไร เพื่อให้รอดจากขาลงของธุรกิจในครั้งนี้