เวทีสัมมนาการเมือง “Talks for Thailand รัฐ ลวง ลึก” ศิโรตม์ คล้ามไพบูลย์ กังวลประเทศมีแต่ดีลลับ ไม่มีระบบ ชี้ สส.-สว.ข้างบิ๊กตู่โหวต “เศรษฐา” มากกว่าบิ๊กป้อม เป็นดีลที่หาสาเหตุไม่เจอ ศ.ดร.สุรชาติ หวังทหารเลิกรัฐประหาร ชี้การเมืองผันผวน ยังเป็นโจทย์ใหญ่ของรัฐบาล ด้านธงทองหวังกระบวนการยุติธรรม ยังมีพื้นที่ให้ปฏิรูป
วันที่ 23 สิงหาคม 2566 ที่ห้องอินฟินิตี้ 1-2 โรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ รางน้ำ หนังสือพิมพ์มติชน จัดงาน “Talks for Thailand รัฐ ลวง ลึก”
นายศิโรตม์ คล้ามไพบูลย์ นักวิชาการ กล่าวในหัวข้อ “การเมืองติดหล่ม” ว่า วันนี้การเมืองเราเป็นการเมืองที่สลับข้างกัน เป็นรัฐบาลผสมพันธุ์ข้ามขั้ว ที่ผ่านมาปะเทศเรามันติดหล่มนานกว่า 100 ปีแล้ว ประเทศเราก็จะติดอยู่ที่การจัดสรรอำนาจของคนในประเทศ
พูดถึงเมื่อวานนี้ที่นายทักษิณ ชินวัตร กลับประเทศไทย ก็มีคนตั้งข้อสงสัยว่ามีการดีลกันหรือไม่ และเมื่อวานที่มีการโหวตนายกฯ เหมือนมีการดีลระหว่างนายทักษิณกับ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เพราะคนของ พล.อ.ประยุทธ์ได้โหวตเห็นชอบให้นายเศรษฐา
ทั้งที่จะเป็นการดีลกันกับ พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ มากกว่า จนทำให้ พล.อ.ประวิตรไม่มาร่วมประชุมโหวตนายกฯ ณ วันนี้การเมืองไทยใครที่จะชนะคือคนที่จะต้องมาสร้างการเมืองที่ดี และมาทำให้คนมองไปข้างหน้าแล้วมีอนาคต ซึ่งโจทย์ใหญ่ 2 ข้อนี้ไม่มีทางเปลี่ยน
นายศิโรตม์กล่าวว่า พรรคการเมืองที่ได้รับการเลือกตั้งเป็นที่หนึ่งอย่างพรรคก้าวไกลนั้น ตอนนี้เขาคงมีสีหน้าที่มองว่าอนาคตการเมืองเขาจะเป็นอย่างไร และเรื่องการยุบพรรคหรือเกิดอะไรสักอย่าง ซึ่งต้องบอกว่าการเลือกตั้งไม่สามารถนำไปสู่การจัดตั้งรัฐบาลได้ ทุกวันนี้คนคิดว่าประเทศนี้มีดีลลับมากเกินไปแล้ว และเป็นดีลที่หาเหตุไม่เจอ และเป็นเช่นนี้ต้องกลับมาถามว่าประเทศนี้มีระบบหรือไม่ ซึ่งน่ากังวลถ้าเราไม่มีระบบ และคงเป็นอันตรายมาก
หวังทหารเลิกคิดรัฐประหาร
ดร.สุรชาติ บำรุงสุข นักวิชาการรัฐศาสตร์ กล่าวในชื่อว่า “ความมั่นคงหลงทิศ” ตอนหนึ่งถึงปัญหาอะไรบ้างที่รัฐบาลใหม่เผชิญความมั่นคง โดยเฉพาะรัฐบาลใหม่ที่เป็นขั้วผสมว่า เวลาเป็นรัฐบาลไม่มีอะไรสิ่งที่ก่อน มีแต่ปัญหาใหญ่ ๆ มากองที่หน้าประตูทำเนียบ ไทยจะมีบทบาทอย่างไรในเวทีโลกและเวทีภูมิภาค ราคาน้ำมันดูดีต้นปี ราคาน้ำมันเริ่มผันผวน แต่ฤดูหนาวที่แล้วไม่หนาวจัด รัสเซียซึ่งหวังว่ายุโรปจะหนาวแต่ไม่หนาว ราคาจึงไม่สูงมาก กลางปีนี้เราจะเริ่มเห็นโจทย์เศรษฐกิจโจทย์ใหญ่ โควิด-19 ไม่ฟื้น
ปัญหาความมั่นคงของมนุษย์ ตกลงคนตกงานหลังโควิด-19 มีตัวเลขหรือไม่ เราวันนี้ยังไม่รู้เลยเมื่อโควิด-19 เริ่มระบาดในปี 2020 คำถามคือหลังจากนั้นชีวิตของพี่น้องตกงานเท่าไหร่ ปัญหาของความมั่นคงของมนุษย์ปัญหาใหญ่ แต่ใหญ่ที่สุดคือปัญหาความมั่นคงทางการเมือง
จากนี้ไป 20 ปีข้างหน้า ไทยจะเจอรัฐประหารโดยทหารอีกหรือเปล่า ศ.ดร.สุรชาติกล่าวว่า ตนสอนหนังสือในโรงเรียนทหารมานาน ก็ยังมีความหวัง เพราะฝ่ายขวายกเลิกแนวคิดรัฐประหารและเล่นการเมืองในระบบ ทิ้งชุดความคิดเรื่องรถถัง
การเมืองในระบบรัฐสภาเดินได้จริง ๆ ไม่ถูกสะดุด คนไทยต้องเลิกคิดเรื่องมีวิกฤตแล้วการเมืองถึงทางตัน หรือกองทัพจะมาเป็นผู้ล้างท่อ แต่กองทัพไม่ใช่เทศบาล และกองทัพต้องเลิกการเมืองแบบพันธุ์ทาง อาศัยรัฐประหารเข้ามา และอยู่ต่อ
“ผมเชื่อว่าทหารรุ่นใหม่หลายส่วนไม่อยากอยู่การเมือง เพราะเป็นภาระ เพราะเขาอยู่ในสังคมออนไลน์เหมือนเรา ในอดีต ยุคโบราณเวลาเขาตั้งค่ายทหาร ตั้งแบบยุโรป ไม่ตั้งอยู่ในเมืองเพราะเขาเห็นว่าเป็นเชื้อโรค ภัยคุกคามรุนแรง ไม่ใหญ่ จนไปล้มระบบการเมือง เปิดการจัดความสัมพันธ์การเมืองทหาร” ศ.ดร.สุรชาติ กล่าว
ธงทองชวนดีไซน์ สสร.
ศ.ธงทอง จันทรางสุ กล่าวในหัวข้อ “ยุติ-ธรรม” ว่า เมื่อไหร่ก็ตามที่ความเป็นธรรม ยุติแล้วเป็นเรื่องใหญ่โตมาก เพราะตัวกฎหมาย ความเป็นธรรมไม่ใช่ของง่ายนักที่จะพิสูจน์ว่าเป็นธรรมหรือไม่เป็นธรรม หนึ่ง ประชาชนควรมีส่วนร่วมในการจัดทำกฎหมาย หนทางหนึ่งคือให้ประชาชนเห็นชอบในการเลือกนโยบายนั้น ๆ พรรคเพื่อไทย พรรคก้าวไกล เขียนคล้ายกันมาก เช่น การเกณฑ์ทหาร ให้สมัครใจ หวังว่ารัฐบาลเริ่มต้นขึ้นแล้วก็ควรจะทำเรื่องเหล่านี้
รัฐธรรมนูญปัจจุบัน กระบวนการได้มาคือฉ้อฉน สภาร่างรัฐธรรมนูญ ฝากประเด็นไว้ว่า การทำรัฐธรรมนูญในฉบับใหม่ที่เราวาดความฝันไว้ เป็นโจทย์ใหญ่ ไม่ควรจะทำงานในสภาร่างรัฐธรรมนูญเท่านั้น ควรมีกระบวนการที่ให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม
วันนี้อยากให้มี (สภาร่างรัฐธรรมนูญ) สสร.มาจากการเลือกตั้งของประชาชนทั้งประเทศ ฟังแล้วไพเราะมาก แต่จะได้อะไรต่างจาก สส. เพราะพรรคการเมืองก็โยงใยไปสู่สภาที่ว่านั้นอยู่ดี จึงควรคิดกระบวนการให้รอบคอบ อยากให้มีความชัดเจนมากขึ้นกว่านี้ เนื้อหาต้องเป็นเนื้อหาที่ประชาชนคาดหวังได้ว่าเป็นประโยชน์ของเขา และความเร็ว ความช้า กฎหมายดี แต่ 10 ปีเสร็จไม่ต้องพูดก็ได้
ยกเครื่องกระบวนการยุติธรรม
กระบวนการบังคับใช้กฎหมาย เรามีกระบวนการที่มีตัวละครอยู่ในกระบวนการนี้มาก เช่น กระบวนการยุติธรรมทางอาญา ตำรวจ อัยการ ศาล ราชทัณฑ์ บังคับคดี สิ่งเหล่านี้ภาษาไพเราะ เรายังมีพื้นที่ที่พัฒนาได้อีกมาก แต่ภาษาหยาบคายคือเรายังห่วยอยู่ เช่น ตำรวจ บิ๊กเบิ้มมาก ทุกคนอยากวิ่งหาอำนาจส่วนกลาง แต่คิดว่าเราไม่ควรมีตำรวจประเทศอย่างเดียว ควรจะมีตำรวจที่บังคับใช้กฎหมายท้องถิ่น
“คนมีสตางค์ได้เปรียบ คนที่มีปัญญาจ้างทนายที่ฝีมือได้ก็ต้องเป็นคนที่มีสตางค์ เรื่องของประกันตัว คนมีสตางค์ได้เปรียบ และคนธรรมดาไม่รู้ว่าตัวเองจะพิทักษ์สิทธิของตัวเองได้แค่ไหน”
บุคลากรในองค์กรอิสระทั้งหลาย เป็นอิสระจากความยุติธรรมมาก ตนไม่คิดว่าสิ่งที่เห็นในทุกวันนี้ มั่นใจได้ว่าบุคลากรในกระบวนการยุติธรรม หรือคนในองค์กรอิสระทั้งหลายเที่ยงธรรม และรับประกันเรื่องความปราศจากอคติได้ การเข้าสู่ตำแหน่งต่าง ๆ มีปัญหา เพราะเราไปยึดโยงกับวุฒิสภา และวุฒิสภาก็มีปัญหาในตัวเอง ตนต้องคิดว่าทบทวนกันใหม่
ส่วนการบ้านที่จะฝากรัฐบาลใหม่ ถ้าเราปฏิรูปกองทัพ ปฏิรูปการศึกษาได้ ต้องปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม ซึ่งต้องเป็นการบูรณาการข้ามกระทรวง อย่างน้อย กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงยุติธรรม ข้ามไปถึงองค์กรตามรัฐธรรมนูญ รวมถึงศาล อัยการที่อยู่ใต้ฝ่ายบริหาร แต่สิ่งเหล่านี้ไม่เคยอยู่บนโต๊ะเดียวกันเลย เราเคยยอมรับหรือไม่ ว่ากระบวนการยุติธรรมยังมีพื้นที่ต้องพัฒนาอีกมาก