BITE SIZE : แกะรายละเอียดนโยบายมาแรง “เงินดิจิทัล 10,000 บาท”

Prachachat BITE SIZE
โดย พฤฒินันท์ สุดประเสริฐ

หลังพรรคเพื่อไทย ได้เป็นแกนนำตั้งรัฐบาล และสามารถจัดตั้งรัฐบาล พร้อมได้รับเสียงสนับสนุนจากรัฐสภา ให้ นายเศรษฐา ทวีสิน เป็นนายกรัฐมนตรี คนที่ 30 ของประเทศไทย ทุกสายตาต่างจดจ้องและรอติดตามทั้งโฉมหน้าคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ และนโยบายต่าง ๆ โดยเฉพาะการแก้ปัญหาเศรษฐกิจที่มีผลงานเป็นที่ประจักษ์มาแล้ว

และหนึ่งในนโยบายที่เป็นที่รอคอยของใครหลายคน คือ นโยบาย “เงินดิจิทัล 10,000 บาท” ซึ่งเป็นนโยบายระดับเรือธงของพรรค ซึ่งพรรคเพื่อไทยเกริ่นไว้ตั้งแต่ช่วงหาเสียงว่า โดรงการนี้ จะเกิดขึ้นแน่นอน ถ้าได้เป็นรัฐบาล และได้แบบถ้วนหน้า ทุกคน ทุกวัย

Prachachat BITE SIZE สรุปเรื่องนโยบาย “เงินดิจิทัล 10,000 บาท” แบบเข้าใจง่ายขึ้นจากข้อมูลต่าง ๆ ของพรรคเพื่อไทย

เงินดิจิทัล 10,000 บาท ใครได้สิทธิ ?

นโยบายเงินดิจิทัล 10,000 บาท ของพรรคเพื่อไทย ผู้ที่จะได้รับสิทธิ คือ

• คนไทยอายุ 16 ปีขึ้นไป
• มีเลขบัตรประชาชน 13 หลัก
• ได้ทุกคน ไม่มีการกำหนดเงื่อนไข ข้อจำกัดอะไรเพิ่มเติม
• ผู้พิการ ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่ได้รับสวัสดิการจากภาครัฐอยู่แล้ว ได้เงินเต็มจำนวน

โดยการรับสิทธิเงินดิจิทัลนี้ ไม่ต้องลงทะเบียน ไม่ต้องกรอกอะไร จะใช้วิธีการโอนเข้ากระเป๋าดิจิทัลของประชาชนทุกคนซึ่งผูกกับเลขบัตรประชาชนของแต่ละคน และไปใช้จ่ายเงินส่วนนี้ได้เลย

เงินดิจิทัล 10,000 บาท ใช้ยังไง ?

สำหรับการใช้เงินดิจิทัล 10,000 บาท พรรคเพื่อไทยระบุว่า สามารถนำไปใช้จ่ายได้แทบทุกอย่าง ทั้งการซื้อข้าว ของกิน ของใช้ ยา น้ำดื่ม หรือเครื่องมือทำมาหากิน แต่มีข้อจำกัดการใช้ คือ

• ใช้เงินดิจิทัลกับการพนัน-อบายมุขไม่ได้
• ใช้เงินดิจิทัลซื้อผ่านแพลตฟอร์ม e-Commerce ไม่ได้
• เบิกออกมาเป็นเงินสดไม่ได้ด้วย
• ต้องใช้ให้หมดภายใน 6 เดือน นับจากวันที่ได้รับเงินดิจิทัลนี้ (ใช้ทีเดียวหรือทยอยใช้จนครบ 6 เดือนก็ได้)

โดยช่องทางการใช้ จะต้องไปใช้จ่ายกับร้านค้าชุมชนและบริการที่อยู่ในรัศมี 4 กิโลเมตร จากที่อยู่ตามทะเบียนบ้าน เพื่อเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจและกระจายรายได้สู่ชุมชน

ส่วนการใช้งาน สามารถใช้ได้ผ่านการสแกน QR Code ด้วยแอปพลิเคชั่นที่จะออกมาหลังจากเริ่มคิกออฟโครงการนี้ หรือใครที่ไม่สะดวกใช้สมาร์ทโฟน ก็สามารถใช้เลขบัตรประชาชนพร้อมโค้ดส่วนตัวได้เช่นกัน

ขณะที่ระบบที่จะใช้ในการแจกจ่ายเงินดิจิทัลนี้ พรรคเพื่อไทยระบุว่า กระเป๋าเงินดิจิทัลคือเหรียญ (คูปอง) หรือสิทธิการใช้เงิน ไม่ใช่เหรียญคริปโต และไม่ใช่เงินสกุลใหม่ และกระเป๋าเงินดิจิทัลใช้เทคโนโลยี Blockchain ซึ่งจะรู้เส้นทางการเงินทุกธุรกรรม รู้ผู้รับ รู้ผู้จ่าย เป็นระบบที่มีความโปร่งใสสูงสุด ตรวจสอบได้ทุกธุรกรรม และไม่มีการหักหัวคิวใด ๆ

ส่วนร้านค้าที่รับเงินดิจิทัลในโครงการนี้ สามารถนำเงินดิจิทัลนี้ ไปขึ้นเป็นเงินบาทจริงได้กับธนาคารที่เข้าร่วมโครงการนี้

เงินดิจิทัล 10,000 บาท ใช้เงินจากไหน ?

สำหรับโครงการเงินดิจิทัล 10,000 บาทนี้ คาดการณ์ว่ามีผู้ได้รับสิทธินี้ อย่างน้อย 50 ล้านคน ใช้งบประมาณ 5.6 แสนล้านบาท โดยที่มาของเงินนี้ มาจาก 4 ส่วน คือ

1. ประมาณการรายได้รัฐที่เพิ่มขึ้นในปี 2567 จำนวน 2.6 แสนล้านบาท
2. ภาษีที่ได้มาจากผลคูณต่อเศรษฐกิจจากนโยบาย 1 แสนล้านบาท
3. การบริหารจัดการงบประมาณ 1.3 แสนล้านบาท
4. การบริหารงบประมาณด้านสวัสดิการที่ซ้ำซ้อน 9 หมื่นล้านบาท

ทั้งนี้ มีการประเมินว่า โครงการนี้ จะก่อเกิดการหมุนเวียนทางเศรษฐกิจมหภาค 6 เท่า ก่อให้เกิดการหมุนเวียนในระบบ 3 ล้านล้านบาท

ขณะที่นายเฉลิมพล เพ็ญสูตร ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ ระบุว่า ต้องหารือกับ 4 หน่วยงาน คือ กระทรวงการคลัง สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์) ธนาคารแห่งประเทศไทย (แบงก์ชาติ) และสำนักงบประมาณ ในการปรับลดหรือเพิ่มวงเงินงบประมาณ เพื่อให้รับกับการผลักดันนโยบายนี้

แต่ก็ยังมีหลาย ๆ ข้อสังเกต ที่ยังต้องติดเครื่องหมายคำถามไว้ เช่น รูปแบบ-รายละเอียดของโครงการ การออกแบบระบบตามโครงการนี้ หรือการใช้งานจริง

พงศ์นคร โภชากรณ์ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านเศรษฐกิจมหภาค (เศรษฐกรเชี่ยวชาญ) สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ระบุไว้ในคอลัมน์ เช้านี้ที่ซอยอารีย์ ระบุว่า โครงการเงินดิจิทัล 10,000 บาท มีหลายประเด็นต้องพิจารณา ได้แก่

1.แพลตฟอร์มรองรับ : จะใช้แพลตฟอร์มอะไรรองรับคนจำนวน 50 ล้านคน ใครเป็นคนบริหารจัดการ ระบบจะรองรับการยืนยันตัวตนระดับหลายสิบล้านคนได้ไหม รองรับปริมาณการซื้อขายในแต่ละชั่วโมงได้อย่างไร ใหญ่สุดตอนนี้น่าจะเป็นแอปพลิเคชั่นเป๋าตังที่มีคนใช้ประมาณ 40 ล้านคน ฉะนั้น จำนวนคนที่มากกว่านี้จึงท้าทาย (เสี่ยง) พอสมควร ใครจะเป็น call center ในเชิงพื้นที่หน่วยงานไหนดูแล

2.กลุ่มเป้าหมายทั้งคนและสินค้า : ใครบ้างที่ควรได้รับเงินจากโครงการนี้ ถ้าดูมิติอาชีพ นักการเมือง ข้าราชการ พระสงฆ์ ผู้ต้องขัง ควรได้ด้วยหรือไม่ ถ้าดูมิติรายได้ คนรวยควรได้ด้วยหรือไม่ เป็นต้น สินค้าที่ซื้อขายได้ควรเป็นประเภทใด เบียร์ สุรา ยาสูบ สินค้าฟุ่มเฟือยต่าง ๆ นับรวมไหม โอนจ่ายใช้หนี้ไม่ได้ใช่หรือไม่ ป้องกันอย่างไร บริการสาธารณะที่จำเป็น เช่น รถไฟฟ้า รถเมล์ สองแถว มอเตอร์ไซค์รับจ้างใช้ได้ไหม

3.การเปลี่ยนคูปองเสมือนเป็นเงินสด : ผมคิดว่าตรงนี้สำคัญมากสำหรับพ่อค้าแม่ค้า เขาคงอยากถอนได้เป็นเงินสดมากกว่าเป็นคูปองไว้ใช้จ่ายในฐานะผู้บริโภค หรือคูปองไว้ซื้อวัตถุดิบต่อในฐานะร้านค้า ถ้าเอาเงินสดออกมาไม่ได้ การนับตัวคูณในทางเศรษฐศาสตร์ 2 เท่า 3 เท่าก็วัดไม่ได้ วัดภาษีมูลค่าเพิ่มอย่างไร เข้าไปอยู่ใน GDP หรือไม่ ถ้าเอาออกมาเป็นเงินสดระหว่างทางได้น่าจะดีกว่าหรือไม่ หรือเอาออกได้เฉพาะร้านค้าปลายทาง ซึ่งอาจจะเป็นร้านค้าใหญ่ ๆ เท่านั้นหรือไม่

4.การกำหนดรัศมีการใช้จ่าย : โดยการปักหมุดยึดที่อยู่บนบัตรประชาชนเป็นแกน แล้วขีดวงรัศมีการใช้จ่ายออกไปกี่กิโลเมตรก็ตามแต่ จุดประสงค์เปรียบเสมือนการปูพรมหย่อนระเบิดเพื่อให้เกิดแรงกระเพื่อมของการใช้จ่าย แต่ประเด็นคือ ในทางเทคนิคจะทำอย่างไร ละติจูด ลองจิจูดจะคลาดเคลื่อนหรือไม่ คนต่างจังหวัดที่ไปทำงานต่างถิ่นจะใช้เงินอย่างไร ในรัศมีของแต่ละคนมีร้านค้าที่เข้าโครงการไหม เช่น ประชาชนชายขอบชายแดน เป็นต้น

อย่างไรก็ดี เรื่องนี้ต้องรอรายละเอียดเพิ่มเติมอีกครั้งหลังจากตั้งคณะรัฐมนตรีเสร็จสิ้นแล้ว และมีการแถลงนโยบายอย่างเป็นทางการ

ปักหมุดคิกออฟ เงินดิจิทัล 10,000 บาท ปี 2567

อีกคำถามสำคัญเกี่ยวกับนโยบายนี้ คือ เงินดิจิทัล 10,000 บาท จะได้ใช้กันเมื่อไร ?

นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี ระบุว่า ตอนนี้เป็นช่วงการรวบรวมข้อมูล หากมีการจัดตั้งคณะรัฐมนตรี (ครม.) เรียบร้อยแล้วก็จะเริ่มดำเนินการทันที

ขณะที่ น.ส.ตรีชฎา ศรีธาดา รองโฆษกพรรคเพื่อไทย ออกมายืนยันอีกครั้งว่า กำลังอยู่ระหว่างการรวบรวมข้อมูล และคาดว่าจะได้ใช้ภายในครึ้งแรกของปี 2567

พร้อมยืนยันว่า แอปที่ให้ลงทะเบียนหรือข้อความที่ส่งไปให้ลงทะเบียนรับเงินดิจิทัล 10,000 บาท ที่มีอยู่ในตอนนี้ไม่ใช่ของจริง และไม่ได้มาจากพรรคเพื่อไทย อย่าหลงเชื่อและอย่ากดลิงก์ อย่าให้ข้อมูลกับแอปเหล่านี้เด็ดขาด พร้อมทั้งขอให้รอฟังการประกาศอย่างเป็นทางการจากพรรคเพื่อไทย และรัฐบาลเท่านั้น

ถ้าโครงการเงินดิจิทัล 10,000 บาท มีรายละเอียดออกมาเป็นทางการเมื่อไร Prachachat BITE SIZE จะมาเล่าและสรุปให้ฟังอีกครั้ง

ชมรายการ Prachachat BITE SIZE EP.17 ได้ที่ https://youtu.be/wf8PzyOBu5I

• แจกเงินดิจิทัล 10,000 บาท นโยบาย “เพื่อไทย” ใครเข้าข่ายได้รับบ้าง ?
• คอลัมน์ เช้านี้ที่ซอยอารีย์ : กระเป๋าเงินดิจิทัล 10,000 บาท
• เปิดเอกสารคำชี้แจง นโยบายเพื่อไทยแจกเงินดิจิทัล 10,000 บาท
• สำนักงบฯชง เศรษฐา ทำงบฯขาดดุลเพิ่ม 5 หมื่นล้าน สนองแจกเงินดิจิทัล 1 หมื่น
• ทำความเข้าใจ เงินดิจิทัลวอลเล็ต บนเทคโนโลยีบล็อกเชน
• แอปแจกเงินดิจิทัล 10,000 บาท ระวังมิจฉาชีพหลอก-ห้ามกดโหลด
• เพื่อไทย แจง 4 ข้อ เงินดิจิทัล ใครมีสิทธิได้ เป็นรัฐบาลทำด่วน
• รัฐบาลเพื่อไทย เผยไทม์ไลน์แจกเงินดิจิทัล 10,000 บาท วิธีลงทะเบียน และการใช้