นายมูเต เอเกเด นายกรัฐมนตรีกรีนแลนด์เร่งผลักดันเอกราชจากเดนมาร์กในถ้อยแถลงโอกาสวันปีใหม่
รอยเตอร์ (Reuters) รายงานเมื่อ 3 มกราคม 2025 ตามเวลาท้องถิ่น ว่านายมูเต เอเกเด นายกรัฐมนตรีของกรีนแลนด์ (Greenland) เขตปกครองตนเองของเดนมาร์กเน้นย้ำความประสงค์ของตนที่จะหาหนทางเป็นเอกราชจากเดนมาร์ก อดีตเจ้าอาณานิคม ในถ้อยแถลงโอกาสปีใหม่ นับเป็นการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในวาทกรรมเกี่ยวกับอนาคตของเกาะขนาดใหญ่ที่สุดในโลกแห่งนี้
ถ้อยแถลงปีใหม่ของนายกรัฐมนตรีกรีนแลนด์เกิดขึ้นหลังจากโดนัลด์ ทรัมป์ ว่าที่ประธานาธิบดีสหรัฐแสดงความต้องการเป็นเจ้าของและควบคุมกรีนแลนด์ และจากถ้อยแถลงยังแสดงความต้องการที่จะกระชับความสัมพันธ์ระหว่างกรีนแลนด์กับประเทศอื่น ๆ ด้วย
“ถึงเวลาแล้วที่พวกเราเองจะต้องก้าวไปข้างหน้าและกำหนดอนาคตของเราเอง โดยคำนึงถึงผู้ที่เราจะให้ความร่วมมืออย่างใกล้ชิด และหุ้นส่วนการค้าของเรา” นายกรัฐมนตรีกรีนแลนด์กล่าว และระบุอีกว่าประวัติศาสตร์และสภาพปัจจุบันแสดงให้เห็นว่าความร่วมมือของเรากับราชอาณาจักรเดนมาร์กไม่ประสบความสำเร็จในการสร้างความเท่าเทียมกันอย่างสมบูรณ์
“ถึงเวลาแล้วที่ประเทศของเราจะต้องก้าวต่อไป เช่นเดียวกับประเทศอื่น ๆ ในโลก เราต้องทำงานเพื่อขจัดอุปสรรคต่อความร่วมมือ ซึ่งเรียกได้ว่าคือโซ่ตรวนของลัทธิล่าอาณานิคม และก้าวไปข้างหน้า” เขากล่าว และบอกอีกว่า ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับประชาชนกรีนแลนด์ที่จะตัดสินใจเกี่ยวกับเอกราช แต่ไม่ได้บอกว่า จะจัดการโหวตเมื่อไร
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ขบวนการเรียกร้องเอกราชได้รับความสนใจในกรีนแลนด์ ส่วนหนึ่งเนื่องมาจากการเปิดเผยพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมของทางการเดนมาร์กในศตวรรษที่ 20 รวมถึงการรณรงค์คุมกำเนิดโดยไม่สมัครใจที่เริ่มต้นขึ้นในทศวรรษ 1960
ทั้งนี้ กรีนแลนด์เป็นอาณานิคมของเดนมาร์กจนถึงปี 1953 แต่ปัจจุบันเป็นดินแดนปกครองตนเองของเดนมาร์ก และในปี 2009 ได้รับสิทธิในการเรียกร้องเอกราชโดยวิธีจัดการลงคะแนนเสียง
ในปี 2023 รัฐบาลกรีนแลนด์ได้เสนอร่างรัฐธรรมนูญฉบับแรก ซึ่งแม้ว่าประชากรส่วนใหญ่ของกรีนแลนด์จากทั้งหมดจำนวน 57,000 คนจะสนับสนุนเอกราช แต่ก็มีความเห็นต่างเกี่ยวกับระยะเวลาที่เหมาะสม และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อมาตรฐานการครองชีพ
เศรษฐกิจของกรีนแลนด์ยังคงเปราะบาง แม้จะมีทรัพยากรแร่ น้ำมัน และก๊าซธรรมชาติมากมาย โดยพึ่งพาการประมงและเงินช่วยเหลือประจำปีจากเดนมาร์กเป็นอย่างมาก ทั้งนี้ กรีนแลนด์มีกำหนดจัดการเลือกตั้งสมาชิกรัฐสภาก่อนวันที่ 6 เมษายนนี้
ที่ผ่านมา รัฐบาลกรีนแลนด์ปฏิเสธข้อเสนอของทรัมป์ในการซื้อเกาะนี้สองครั้ง โดยครั้งแรกในปี 2019 และอีกครั้งในปี 2024 โดยเอเกเดยืนกรานว่า “กรีนแลนด์เป็นของเรา เราไม่ได้มีไว้ขาย และจะไม่มีวันขาย”
ในสุนทรพจน์ดังกล่าวไม่ได้กล่าวถึงทรัมป์หรือสหรัฐ ทั้งนี้ เมืองนุก เมืองเอกของกรีนแลนด์ ซึ่งตั้งอยู่ในเขตอาร์กติกของขั้วโลกเหนือ อยู่ใกล้กับนครนิวยอร์กของสหรัฐมากกว่ากรุงโคเปนเฮเกน เมืองหลวงเดนมาร์ก
กรีนแลนด์ยังมีทำเลที่ตั้งเชิงยุทธศาสตร์ที่ทอดตัวขวางมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือและอาร์กติก ซึ่งเป็นภูมิภาคที่มีแร่ธาตุสำคัญและเชื้อเพลิงฟอสซิลจำนวนมาก ที่มหาอำนาจอย่างสหรัฐ รัสเซีย และจีนต้องการ นอกจากนี้ กรีนแลนด์เป็นที่ตั้งของฐานทัพอากาศทางเหนือสุดและสถานีเรดาร์ที่ใช้ตรวจจับภัยคุกคามจากขีปนาวุธและเฝ้าติดตามอวกาศของสหรัฐด้วย