คนจน เหยื่ออันโอชา ของพรรคการเมือง

คอลัมน์ สามัญสำนึก

โดย อิศรินทร์ หนูเมือง

นักการเมืองกำลังมุ่งสู่ฐานล่าง-คนด้อยโอกาส และผู้มีรายได้น้อยอีกครั้ง เพื่อขาย “หุ้น” พรรคการเมืองให้กับสมาชิกผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั่วประเทศ 66,188,503 คน

ในจำนวนนี้มีคนจนที่มาขึ้นทะเบียนและต้องการความช่วยเหลือเร่งด่วน 11.4 ล้านคน

คนเหล่านี้แร้นแค้น-ยากจนไปทุกด้าน ทั้งด้านสุขภาพ ความเป็นอยู่ การศึกษา รายได้ และการเข้าถึงบริการของรัฐ

ผู้บริหารนโยบายพรรคการเมืองคงอยากรู้ว่าคนจนอยู่ที่ไหน ต้องการให้รัฐบาลช่วยอะไร และจะพ้นจากความยากจนได้อย่างไร

แน่นอนว่าใครครอบครอง “big data” ชุดนี้ไว้ย่อมเข้าถึง “หุ้นส่วน-ฐานเสียง” ได้ก่อน

แต่ใครครอบครองชุดข้อมูลทั้งหมดไว้ ไม่สำคัญเท่ากับวิเคราะห์ข้อมูลชุดนั้นแม่นยำ

หากพรรคใดวิเคราะห์ข้อมูลคนจนแม่นยำ การชนะการเลือกตั้งก็อยู่ใกล้แค่เอื้อม

ปัจจุบันฐานข้อมูล-big data เข้าถึงได้ไม่ยาก รัฐบาล “พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา” เข้าถึงมาแล้วนับปี แต่ยังไม่มีการนำชุดข้อมูลนี้ไปแปลงออกมาเป็นนโยบาย และลงสู่ระดับการปฏิบัติเป็นรูปธรรม

big data ยังอยู่บนหิ้ง-หอคอยงาช้างอันสูงสุด

ชุดข้อมูลที่ค่อนข้างครบเครื่องภายใต้การพัฒนาระบบร่วมกัน ทั้งสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ซึ่งรวบรวมข้อมูลจากทั้งจักรวาลตัวเลขที่มี อาทิ ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน (จปฐ.) จากกรมการพัฒนาชุมชน, ข้อมูลผู้ลงทะเบียนสวัสดิการแห่งรัฐ จากกระทรวงการคลัง, ตัวเลขการใช้ไฟฟ้าจากการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค-นครหลวง, ตัวเลขการใช้สิทธิรักษาพยาบาล จาก สปสช. ตัวเลขการใช้โทรศัพท์มือถือจาก กสทช.

ถูกเก็บไว้ในระบบ “TPMAP” หรือ Thai Poverty Map and Analytics Platform ภายใต้คำสั่งของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ผ่านไปทางสภาพัฒน์ตั้งแต่ต้นปี 2561 ระบบ big data ชุดนี้สามารถนำไปเป็นเครื่องมือในการออกแบบนโยบาย ที่คาดว่าจะตรงจุดที่สุดเท่าที่เคยมีการรวบรวมมา

ระบบฐานข้อมูลโดย TPMAP จะชี้เป้าปัญหาความยากจนในระดับบุคคล ครัวเรือน ชุมชน ท้องถิ่น/ท้องที่ ทุกจังหวัดทั่วประเทศ พร้อมระบุปัญหาความยากจนรายประเด็น ซึ่งหากพรรคการเมืองใดมีนักสถิติ นักเศรษฐศาสตร์ และนักการเมือง และนักวิเคราะห์ที่ครบเครื่อง

ข้อมูลคนจนชุดนี้จะเป็นอาหารจานหลักอันโอชา สำหรับพรรคการเมืองในการเคี้ยว-เข้าถึงเสียงผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้ตรงจุด-ตรงใจ ตอบโจทย์ปัญหาและความต้องการฐานเสียงมากที่สุด

ตัวระบบ-ข้อมูล ออกแบบให้ใช้ง่าย เช่น หากต้องการทราบว่าพื้นที่ไหน จังหวัด อำเภอ ชุมชน ตำบลใด มีปัญหาและความต้องการอะไรมากที่สุด แค่กดชื่อจังหวัด อำเภอ ตำบลเข้าไป ชุดข้อมูลก็จะเด้งขึ้นมาโชว์ทันที

ตัวเลขล่าสุดคนจนมากที่สุด คือ แม่ฮ่องสอน 57,666 คน ลงทะเบียนคนจนกับกระทรวงการคลัง 22,783 คน

ในเวลานี้มีผู้ใช้งานระบบฐานข้อมูลของ TPMAP ได้ คือ ข้าราชการหน่วยงานในระดับนโยบายและท้องถิ่น

มีการประเมินผลและวิเคราะห์ข้อมูลคนจนจากหลายแหล่ง เพื่อใช้ข้อมูลคนจนที่ใกล้เคียงกับความจริงที่สุด ระบุกลุ่มที่ต้องช่วยเหลือเร่งด่วนได้รวดเร็วและชัดเจน

คณะรัฐมนตรีอนุมัติงบประมาณสำหรับ TPMAP ไว้แล้วถึง 1 พันล้าน

เลือกตั้งครั้งนี้พรรคพลังประชารัฐโดย “ทีมสมคิด” อาจเข้าถึงฐานข้อมูลมากที่สุด

ไม่ควรลืมว่าพรรคที่จัดเจนเรื่องใช้ “big data” ทำแคมเปญชนะเลือกตั้งมากที่สุด 4 รอบ คือ “พรรคทักษิณ”