ทำไมน้ำท่วมหนักพื้นที่ เชียงราย-น่าน หลังพบปริมาณฝน 24 ชม. ทะลุเกิน 200 มม.ขึ้นไปทั้งหมด

ฝนที่ตกหนักถึงหนักมากในภาคเหนือตอนบน ทำให้เกิดน้ำท่วมเป็นบริเวณกว้างในพื้นที่ลุ่ม 2 ฝั่ง แม่น้ำยมและแม่น้ำน่าน โดยกรมชลประทานกำลังตัดยอดน้ำเพื่อป้องกัน เมืองสุโขทัย ให้ได้รับผลกระทบน้อยที่สุด

วันที่ 22 สิงหาคม 2567 จากพยากรณ์อากาศในช่วง 24 ชม.ข้างหน้า ภาคเหนือตอนบนยังคงมีฝนตกอย่างต่อเนื่องในหลายพื้นที่ โดยจะมีฝนตกหนักถึงหนักมากบางแห่ง เป็นผลมาจากร่องมรสุมพาดผ่านตอนบนของภาคเหนือ-สปป.ลาวตอนบน

ลักษณะอากาศเช่นนี้ ทำให้เกิดฝนตกหนักถึงหนักมากบริเวณจังหวัดเชียงราย-น่าน-พะเยา และเกิดน้ำท่วมเป็นบริเวณกว้างจากภาพถ่ายดาวเทียม Sentinel-1A ของ GISDA ล่าสุด มีพื้นที่น้ำท่วมบริเวณอุดรธานี-เชียงราย-เพชรบูรณ์-หนองคาย-น่าน-พะเยา ไปแล้วถึง 121,099 ไร่

ด้าน นายชวลิต จันทรรัตน์ กรรมการและผู้เชี่ยวชาญเรื่องน้ำ บริษัท ทีม คอนซัลติ้ง เอนจิเนียริ่ง แอนด์ แมเนจเมนท์ จำกัด (มหาชน) หรือ TEAM GROUP ชี้ว่าในช่วง 1-2 วันที่ผ่านมานี้ได้เกิดในตกหนักถึงหนักมากในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนไหลลงสู่แม่น้ำน่านและแม่น้ำยม ยกตัวอย่าง

วันที่ 21 สิงหาคม ปริมาณฝนย้อนหลังในช่วง 24 ชม.ที่ผ่านมา ที่สถานีหนองปลา อ.เชียงกลาง จ.น่าน วัดปริมาณฝนได้ 269.5 มม., สถานีภูลังกา อ.ปง จ.พะเยา 262.6 มม., สถานีบ้านน้ำลาว อ.เชียงคำ พะเยา 244.5 มม., สถานีบ้านปางมะโอ อ.ปง พะเยา 233 มม.

สถานีหน่วยศึกษาพัฒนาและอนุรักษ์ต้นน้ำน้ำคาง (ดอยวาว) อ.ท่าวังผา น่าน 226 มม., สถานีที่ทำการอุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกิน อ.สองแคว น่าน 222.2 มม., สถานีบ้านปางพริก อ.ปง พะเยา 206 มม. และสถานีที่ทำการอำเภอทุ่งช้าง น่าน 202 มม.

ทั้งนี้ปริมาณฝนที่ตกลงมามาก ทำให้เกิดน้ำป่าไหลหลากผ่านลำน้ำลงสู่ที่ลุ่มจนเกินกว่าความจุลำน้ำจะรับได้ ประกอบกับตกหนักในพื้นที่ทำให้เกิดน้ำท่วมเป็นวงกว้างขึ้น

ทั้งนี้ กรมอุตุนิยมวิทยา เคยคาดหมายลักษณะอากาศช่วงฤดูฝนของประเทศไทยปี 2567 ในพื้นที่ภาคเหนือ ระหว่างเดือนกรกฏาคม-ตุลาคม ปริมาณฝนรวมจะใกล้เคียงกับค่าปกติ (ค่าปกติ 190-117 มม.ตามลำดับ) ส่วนในเดือนสิงหาคม ปริมาณฝนรวมจะ “มากกว่า” ค่าปกติประมาณร้อยละ 5 (ค่าปกติ 238 มม.)

สำหรับแนวโน้มสถานการณ์น้ำท่าในลำน้ำหลัก ณ วันที่ 22 สิงหาคม ปรากฏ มีน้ำมากหรือ “สูงกว่า” 81% ของความจุลำน้ำไปแล้ว

การบริหารจัดการน้ำในแม่น้ำยม-น่าน ทางกรมชลประทานจะบริหารจัดการ “น้ำหลาก” ในพื้นที่ตอนบนของแม่น้ำยม เริ่มตั้งแต่สถานี Y1C อ.เมือง จ.แพร่ ปริมาณน้ำจะไหลลงมาสู่สถานี Y 14 อ.ศรีสัชนาลัย จ.สุโขทัย จะมีการ “ตัดยอดน้ำ” ก่อนน้ำจะไหลเข้าสู่ตัวเมืองสุโขทัย (Y4)

ด้วยการผันน้ำออกทาง คลองน้ำโจน คลองยมน่าน ก่อนไหลเข้า ประตูระบายน้ำหาดสะพานจันทร์และตัวเมืองสุโขทัยต่อไป เพื่อลดปริมาณน้ำหลากให้น้อยที่สุด “จุดควบคุมสำคัญที่สุดจะอยู่ที่ สถานี Y4 อ.เมืองสุโขทัย จะต้องไม่ให้ปริมาณน้ำไหลผ่านเกิน 460 ลบ.ม./วินาที”