เศรษฐา คิกออฟแก้หนี้นอกระบบ เลิกค้าทาสยุคใหม่ ไม่ต้องกลัวผู้มีอิทธิพล
เศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี คิกออฟแก้หนี้นอกระบบ ชวน ผู้ว่าฯ นายอำเภอ ฝ่ายปกครอง ตำรวจ ร่วมแรงแก้ค้าทาสยุคใหม่ ลั่นไม่ได้ทำเพื่อกระชับอำนาจ แต่ทำเพื่อคนไทยทุกคน ตั้ง KPI ประเมินผลงาน ด้านมหาดไทยคาดจบโครงการมีลูกหนี้เข้าร่วม 1 ล้านราย
วันที่ 8 ธันวาคม ที่ห้องรอยัลจูบิลี บอลรูม อาคารชาเลนเจอร์ ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี และ รมว.คลัง เป็นประธานการประชุมมอบนโยบายและแนวทางการแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบ โดยมีนายอนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.มหาดไทย นายชาดา ไทยเศรษฐ์ รมช.มหาดไทย นายกฤษฎา จีนะวิจารณะ รมช.คลัง
พร้อมด้วยผู้บริหารกระทรวงมหาดไทย ผู้บริหารสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัด ผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดทุกจังหวัด ผู้ว่าราชการทุกจังหวัด ปลัดกรุงเทพมหานคร ปลัดจังหวัดทุกจังหวัด นายอำเภอทุกอำเภอ ผู้อำนวยการเขตทุกเขต ผู้กำกับการสถานีตำรวจภูธร ผู้กำกับการสถานีตำรวจนครบาลทุกแห่ง รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบ
คาดมีลูกหนี้ร่วมโครงการ 1 ล้านราย
นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ปลัดกระทรวงมหาดไทยกล่าวว่า การลงทะเบียนแก้หนี้นอกระบบใน 77 จังหวัด มีผู้ที่ให้ความสนใจมาลงทะเบียนในระบบออนไลน์ และแจ้งด้วยตนเองเป็นจำนวนมาก จนถึงปัจจุบันมีสูงเกือบ 8 หมื่นราย นับตั้งแต่วันที่ 1-7 ธันวาคม มีมูลหนี้นอกระบบสูงเกือบ 4,000 ล้านบาท และคาดการณ์ว่าผู้ที่เป็นหนี้นอกระบบจะมาขอความช่วยเหลือจนถึง 31 มีนาคม 2567 ซึ่งเป็นวันสุดท้าย น่าจะเฉียด ๆ 1 ล้านราย
“การลงทะเบียนนี้ทางคณะทำงานได้ทำงานคู่ขนาน 1-31 มีนาคม รับลงทะเบียนวันที่ 15 ธันวาคม เชิญเจ้าหนี้นอกระบบมาพิสูจน์ความจริง และเดินเข้าสู่ขั้นตอนการไกล่เกลี่ย และมีบางที่ได้ดำเนินการแล้ว ซึ่งประสบความสำเร็จ มีความตื่นตัวเข้าร่วมสู่กระบวนการไกล่เกลี่ย งดการเก็บดอกเบี้ยที่เกินกำหนด” นายสุทธิพงษ์กล่าว
นายสุทธิพงษ์กล่าวว่า ส่วนสำคัญที่กระทรวงการคลังให้ธนาคารของรัฐดำเนินการเป็นเจ้าหนี้ที่ถูกกฎหมายแทนเจ้าหนี้นอกระบบ ยังอยู่ระหว่างการเตรียมการประชาสัมพันธ์ ชี้แจงให้ประชาชนรับทราบ และเข้ามารับความช่วยเหลือต่อไป ทั้งนี้ มั่นใจว่าสิ่งที่นายกฯ ตั้งใจช่วยเหลือปลดเปลื้องความทุกข์ยากของประชาชนเป็นที่ประทับใจและชื่นชอบของประชาชน ในฐานะลูกหนี้นอกระบบ จึงมาแสดงตนเป็นจำนวนมาก
ร่วมแรงแก้ค้าทาสยุคใหม่
ด้านนายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี และ รมว.คลัง กล่าวว่า ขอบคุณทุกฝ่ายที่ร่วมกันแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบอย่างจริงจัง ตนไม่ได้เชิญทุกท่านมากระชับอำนาจให้กับตน แต่ขอแรงให้ทำประโยชน์ให้กับคนไทยทุกคน มาช่วยกันทำการค้าทาสในยุคใหม่ให้หมดไปจากประเทศไทยไปด้วยกัน
พี่น้องร่วมชาติเรามีความทุกข์ ถูกพรากอิสรภาพในการใช้ชีวิต เพราะมีหนี้สินจองจำพวกเขาอยู่ ในฐานะข้าราชการในพื้นที่ บำบัดทุกข์ บำรุงสุข และผู้พิทักษ์สันติราษฎร์ ตนเชื่อมั่นว่าพวกท่านสามารถช่วยประชาชนให้มีอิสรภาพต่อชีวิต สร้างขวัญและกำลังใจให้กับพวกเขาได้
“ผมในฐานะนายกฯ จำเป็นต้องขอพึ่งพาความรู้ความสามารถจากพวกท่านทุกคน ช่วยพี่น้องประชาชนของเราเป็นอิสระ หลุดพ้นพันธนาการจากหนี้นอกระบบนี้ รัฐบาลกำหนดให้การแก้ไขหนี้นอกระบบเป็นวาระแห่งชาติ
พวกเราต้องร่วมแรงร่วมใจกันแก้ไขปัญหาหนี้ให้กับประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนจากการเรียกเก็บดอกเบี้ยที่สูงเกินความเป็นธรรม การทวงหนี้ที่มีลักษณะคุกคาม ข่มขู่ หรือใช้กำลังประทุษร้าย ส่งผลต่อการใช้ชีวิตและความสงบเรียบร้อยของสังคม” นายเศรษฐากล่าว
ชวนลงทะเบียน ไม่ต้องกลัวผู้มีอิทธิพล
นายเศรษฐากล่าวว่า การแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบเป็นวาระสำคัญของชาติจริง ๆ ไม่ใช่การแก้ปัญหาเพื่อภาพลักษณ์ของรัฐบาล ของตน หรือของหน่วยงานของพวกท่าน แต่นี่คือการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนให้กับประชาชน ให้พลิกฟื้นกลับมาใช้ชีวิตได้โดยไม่ต้องหวาดระแวง และคืนรอยยิ้มบนใบหน้าของพี่น้องประชาชนทุกคน
สำหรับกระบวนการการร้องเรียน การลงทะเบียนที่เป็นจุดเริ่มต้นทั้งหมด วันนี้เราทำต่างจากที่เคยทำมาในอดีต เราได้บูรณาการช่องทางหลากหลาย เพื่อให้ประชาชนเลือกเข้าไปในช่องทางที่เขาสะดวกและปลอดภัย ช่องทางแรกคือ การลงทะเบียนผ่านศูนย์ดำรงธรรมในระดับจังหวัดและระดับอำเภอ รวมถึงเบอร์ติดต่อ 1567 ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม ถึงวันนี้มีลูกหนี้มาลงทะเบียนแล้วกว่า 7 หมื่นราย รวมยอดหนี้นอกระบบเกือบ 4,000 ล้านบาท
นอกจากนี้ สำนำงานตำรวจแห่งชาติ (สตช.) ที่มีศูนย์ป้องกันการปราบปรามการกระทำผิดเกี่ยวกับหนี้นอกระบบ สายด่วน 1599 และประชาชนสามารถเข้าถึงสถานีตำรวจใกล้บ้านเพื่อแจ้งเหตุ ส่วนสำนักนายกรัฐมนตรี มีศูนย์รับเรื่องราวร้องทุกข์ สายด่วน 1111 ที่ประชาชนสามารถร้องเรียนปัญหาหนี้นอกระบบได้
เมื่อรับเรื่องร้องเรียนแล้ว จะมีการเชื่อมโยงฐานข้อมูลทุกช่องทางเข้ามาด้วยกัน เพื่อไม่ให้เกิดความซ้ำซ้อน ได้รับการดูแลไม่ตกหล่น และเป็นข้อมูลที่ถูกต้อง ไม่มีการบิดเบือน ประชาชนที่ลงทะเบียนจะได้รับเลขลงทะเบียนเพื่อตรวจสอบความถูกต้อง และติดตามความคืบหน้าจากเว็บไซต์ภาครัฐได้ตลอดเวลา
“ซึ่งประชาชนสามารถเลือกช่องทางที่ตนเองรู้สึกปลอดภัย ไม่ต้องกลัวผู้มีอิทธิพล รวมถึงสามารถร้องเรียนข้ามเขต ข้ามอำเภอได้” นายเศรษฐากล่าว
องค์ประกอบครบจับกุมทันที
นายกฯ กล่าวว่า ขอให้ทุกท่านร่วมเป็นกระบอกเสียง เชื้อเชิญให้ผู้เดือดร้อนเข้ามาลงทะเบียน ไม่ว่าจะเป็นการทวงหนี้จากแก๊งหมวกกันน็อก เว็บไซต์ให้กู้เงินออนไลน์ หรือ เจ้าหนี้นอกระบบในรูปแบบอื่น ๆ ทั้งนี้ หลังจากเรื่องร้องเรียนเข้าสู่ระบบแล้ว ส่วนกลางจะวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อจัดประเภทเรื่องร้องเรียน เพื่อส่งไปให้แต่ละพื้นที่ดำเนินการต่อ
“ถ้าพบว่ากรณีที่องค์ประกอบความผิดครบ ทางเจ้าหน้าที่ตำรวจ และเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองที่มีอำนาจสามารถดำเนินการจับกุมและดำเนินการได้ทันที ไม่มีการละเว้นการปฏิบัติหน้าที่แต่อย่างใด”
ติดตามไกล่เกลี่ยทุกกรณี
นายเศรษฐากล่าวว่า แต่เชื่อว่าหลาย ๆ ครั้งเจ้าหนี้กับลูกหนี้ยังพร้อมประนีประนอมได้ ขอให้เข้ามาไกล่เกลี่ย หาทางออกที่สันติวิธีและถูกต้องตามกฎหมาย จัดทำเป็นสัญญาประนีประนอมต่อกันตามฟอร์มที่กระทรวงมหาดไทยได้จัดเตรียมไว้ และกำหนดอัตราดอกเบี้ย ระยะเวลา และงวดผ่อนชำระหนี้ที่เหมาะสมกับศักยภาพของการชำระหนี้ของลูกหนี้แต่ละราย เชื่อว่าเป็นทางออกที่ดีสำหรับลูกหนี้และเจ้าหนี้ทุกคน
รัฐบาลจะติดตามผลโดยสำนักนายกรัฐมนตรี เพื่อดูว่าเจ้าหนี้และลูกหนี้สามารถดำเนินการตามข้อตกลงที่ทำไว้ได้หรือไม่ และหากยังพบปัญหาไม่สามารถดำเนินการตามสัญญาใหม่ได้ ก็จะเชิญเจ้าหนี้และลูกหนี้เข้ามาร่วมแก้ไขข้อตกลงให้เหมาะสมกันอีกครั้ง
หรือภายหลังพบว่ามีการข่มขู่ หรือเจ้าหนี้ไม่ยอมปฏิบัติตามสัญญาไกล่เกลี่ย จนเป็นเหตุให้ลูกหนี้เดือดร้อน พนักงานฝ่ายปกครองและเจ้าหน้าที่ตำรวจต้องร่วมกันบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัดต่อไป ประชาชนสามารถดำเนินการติดตามผลการดำเนินการไกล่เกลี่ยได้ทุกช่องทาง ตั้งแต่ศูนย์ดำรงธรรม สายด่วนสำนักนายกรัฐมนตรี สายด่วนสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
ไม่ตัดสิทธิใช้กฎหมายอื่น
ทั้งหมดนี้ไม่ได้ตัดสิทธิลูกหนี้หรือเจ้าหนี้ในการใช้สิทธิอื่น ๆ ตามกฎหมายอื่น ๆ หรือกระบวนการยุติธรรมอื่น ๆ แต่ขอย้ำว่ากระบวนการที่เจ้าหนี้และลูกหนี้สมัครใจเข้ามาหาทางออกร่วมกัน โดยทางรัฐยินดีให้ความช่วยเหลือ ทั้งการไกล่เกลี่ย การให้คำแนะนำ และการให้ความช่วยเหลือจากสถาบันการเงินของรัฐ
ผมเข้าใจดีว่าหลายครั้งลูกหนี้ตั้งใจฟื้นฟูศักยภาพ และต้องการแหล่งเงินอื่น ๆ กระทรวงการคลังและสถาบันการเงินของรัฐก็จะเข้ามามีส่วนร่วมในการช่วยเหลือลูกหนี้ตามโครงการที่จัดเตรียมไว้
ใช้ศาสตร์-ศิลป์ไกล่เกลี่ยหนี้
นายเศรษฐากล่าวถึงการไกล่เกลี่ย ประนีประนอมข้อพิพาทว่า ขั้นตอนนี้เป็นทั้งศาสตร์ของการคำนวณ การคิดดอกเบี้ย หนี้สิน และเป็นทั้งศิลปะที่เกี่ยวข้องกับการเจรจาระหว่างเจ้าหนี้กับลูกหนี้ที่เกี่ยวข้องกับการเจรจาระหว่างเจ้าหนี้กับลูกหนี้
ปัญหาที่ท่านอาจจะพบ คือการที่เจ้าหนี้หรือลูกหนี้ไม่ยอมเข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ย ท่านอาจจะต้องออกไปพบ ไปพูดคุย เชิญชวน ซึ่งเป็นมาตรการที่ผมเรียกว่าไม้อ่อนเพื่อให้พวกเขาสมัครใจเข้ามาสู่กระบวนการ และในหลาย ๆ ครั้ง ท่านอาจจะต้องเป็นผู้ใช้อำนาจตามกฎหมายในการบังคับ ซึ่งเป็นไม้แข็งในการนำเจ้าหนี้หรือลูกหนี้เข้าสู่ระบบ
“ขอให้ทุกท่านไม่ยอมแพ้ ไม่ท้อถอย ไม่หยุดช่วยเหลือประชาชน โดยเฉพาะในกรณีที่พวกเขาไม่ยอมสมัครใจเข้าสู่กระบวนการ ซึ่งขอมุ่งเป้าไปที่กลุ่มเจ้าหนี้หรือลูกหนี้ที่มีพฤติการณ์กระทำผิดกฎหมาย สร้างความเดือดร้อนนานาชนิด ต้องแก้ปัญหาให้ได้ อย่าปล่อยผ่าน ท่านต้องนำความรู้ด้านการทำสัญญาประนีประนอม ที่ต้องระบุรายละเอียดเจ้าหนี้และลูกหนี้ให้ชัดเจน กำหนดมูลหนี้ การคิดอัตราดอกเบี้ย การยกเลิกเพิกถอนสัญญาที่ไม่เป็นธรรม และเงื่อนไขอื่น ๆ ในการบังคับคดี หรือสิทธิในทางศาลได้โดยถูกต้องตามกฎหมาย ผมขอฝากให้ท่านใช้ศาสตร์และศิลป์อย่างตรงไปตรงมาในการดำเนินงานนี้ ”นายเศรษฐากล่าว
ตั้ง KPI แก้หนี้
นายเศรษฐากล่าวว่า เรื่องถัดไปที่สำคัญคือการทำงานเราจะต้องมีเป้าหมาย ขอประกาศเป้าหมายว่า หนี้นอกระบบจะต้องได้รับการโดยเด็ดขาด ทั้งฝ่ายปกครองและสำนักงานตำรวจแห่งชาติ จะต้องมีการกำหนดตัวชี้วัด (KPI) ที่เหมาะสม และกรอบเวลาที่ชัดเจน ซึ่งขอหลักการกว้าง ๆ ให้ท่านดังนี้
ท่านจะต้องไม่ตั้งเป้าหมายที่ง่ายเกินไปจนไม่สามารถวัดผลอะไรได้ และไม่ ยากเกินไปจนเป็นเหตุให้ผู้ปฏิบัติงานรู้สึกไม่อยากเริ่มทำ ทางสำนักงานตำรวจ ท่านควรจะต้องกำหนดระยะเวลาดำเนินการในการจับกุมเพื่อดำเนินการให้เร็วที่สุด และระยะเวลาการทำสำนวนการสอบสวน
ทางกระทรวงมหาดไทย ฝ่ายปกครอง ก็ควรกำหนดสัดส่วนเรื่องที่เข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ย และเรื่องที่เจ้าหนี้ลูกหนี้ร่วมกันทำสัญญาประนีประนอมได้สำเร็จ กำหนดระยะเวลาในการดำเนินการแต่ละขั้นตอน ทั้งในชั้นรับเรื่องร้องเรียนถึงการเข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ย และชั้นการทำสัญญาประนีประนอมไว้ให้ชัด และไม่นานจนเกินไปอย่างที่กล่าวไป กรอบข้างต้นเป็นกรอบกว้าง ๆ ที่ผู้บริหารจะต้องช่วยกันนำไปย่อยเป็นเป้าเล็ก ๆ ให้เป็นความสำเร็จ
มั่นใจว่าทุก ๆ ท่านในที่นี้มีความสามารถในการปฏิบัติตามได้อย่างไม่มีปัญหา แต่ในส่วนที่สำคัญที่ตนได้พูดรายละเอียดไป ขอให้คอยปรับปรุงการทำงานให้ดีขึ้นเรื่อย ๆ และปัญหาหนี้นอกระบบจะลดน้อยลงไปทันที
สุดท้ายนี้ตนขอขอบคุณทุกหน่วยงานที่จะร่วมกันขับเคลื่อนนโยบายสำคัญของรัฐบาล เรื่องการแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบให้เป็นผลชัดเจนมากกว่าในครั้งใด ๆ ที่ผ่านมา ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างที่ประชาชนเฝ้ารอ ว่าหน่วยงานจะสามารถแก้ไขหนี้สินให้คลี่คลายลงไปได้
ขอย้ำให้ทุกท่านให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาของประชาชนในเรื่องนี้ ตนเข้าใจว่าพวกท่านมีงานหลายด้านหลายมิติ อยากให้ท่านรักษาเกียรติและศักดิ์ศรีของท่านด้วยการทำให้ประชาชนและรับใช้ประชาชนมากขึ้น
“ผมตระหนักดีว่าภารกิจครั้งนี้แม้จะเป็นเรื่องที่หนักและเหนื่อยในบางเหตุการณ์ อาจจะต้องมีการเสี่ยงภัย เกิดอันตรายขึ้นได้กับทั้งผู้ปฏิบัติงาน หรือผู้ได้รับความผิด แต่หากทุกท่านได้เข้าช่วยเหลือประชาชนแม้เพียงคนเดียวได้ ให้เขาได้พ้นจากทุกข์ มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน รวมทั้งญาติลูกหลานของเขาให้หลุดพ้นจากพันธนาการหนี้สินที่ไม่มีวันสิ้นสุดนี้ได้
ท่านควรจะมีความสุข เป็นการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดี สร้างความสุข สร้างรอยยิ้มให้กับประชาชน สำหรับตนนั้นคือความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ สมเกียรติ และศักดิ์ศรีของท่านในฐานะข้าราชการ ผู้บำบัดทุกข์บำรุงสุข และผู้พิทักษ์สันติราษฎร์” นายเศรษฐากล่าว