ศึก Mobile app ข้ามขั้น สู่การแข่งขันด้วย Super app

คอลัมน์ : มองข้ามชอต
ผู้เขียน : ดร.กมลมาลย์ แจ้งล้อม 
ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ (SCB EIC)

ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา แอปพลิเคชั่นบนมือถือ (Mobile application) เข้ามาเป็นเครื่องมือสำคัญในการดำเนินชีวิตประจำวันของคนส่วนใหญ่อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะ Mobile app ด้านความบันเทิง บริการทางการเงิน และการช็อปปิ้งที่กลายเป็นการใช้งานกระแสหลักด้วยความสะดวกรวดเร็วในการเข้าถึงสินค้าและบริการแค่เพียงปลายนิ้ว จึงไม่น่าแปลกใจที่ผู้พัฒนาแพลตฟอร์มออนไลน์หลายรายต่างพยายามพัฒนา Mobile app ออกสู่ตลาดเป็นจำนวนมาก

ดังนั้นการพัฒนา Mobile app ให้โดดเด่นดึงดูดจำนวนผู้ใช้งานและส่งเสริมให้มีการใช้งานต่อเนื่อง จึงถือเป็นความท้าทายอย่างมากของผู้พัฒนาแพลตฟอร์มออนไลน์ในปัจจุบัน

Super app ซึ่งถูกพัฒนาขึ้นโดยการรวบรวม Mobile app ย่อยหลาย ๆ อันเข้าด้วยกันเป็นเทรนด์ใหม่มาแรงที่เข้ามาตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ของผู้บริโภคและจะเป็นโอกาสทางธุรกิจในระยะข้างหน้า เนื่องจากจะช่วยให้บริการผ่าน Mobile app มีความหลากหลาย น่าสนใจ และครอบคลุมครบจบในแอปเดียว แล้ว Super app ยังช่วยให้ธุรกิจสามารถเติบโตได้มากขึ้นจากการขยายฐานลูกค้าและต่อยอดธุรกิจจากการนำเสนอสินค้า/บริการใหม่ที่เชื่อมโยงกับสินค้า/บริการเดิม

อีกทั้งจากรายงานเทรนด์เทคโนโลยีเกิดใหม่ที่มีความน่าสนใจในปี 2023 ของการ์ทเนอร์พบว่า Super app เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีที่น่าจับตามอง และคาดว่าภายในปี 2027 ผู้คนทั่วโลกมากกว่าครึ่งจะหันมาใช้งาน Super app ในชีวิตประจำวัน

โดย Super app ที่ถูกพูดถึงอย่างมากและมีผู้ใช้งานค่อนข้างสูงแอปหนึ่งของโลกก็คือ WeChat ของจีน ที่มีผู้ใช้งานทั่วโลกราว 1.3 พันล้านคน (ข้อมูล Q1/2022) และมีรายได้มากกว่า 1.7 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2021 ซึ่งนอกจากจะเป็นแพลตฟอร์มการส่งข้อความที่รู้จักกันเป็นอย่างดีแล้ว WeChat ยังรวมการให้บริการต่าง ๆ อย่างบริการทางการเงิน อีคอมเมิร์ซ เกม ข่าว และบริการจากรัฐเข้าไว้ด้วยกันในแอปเดียว

ด้วยความสำเร็จในระดับสูงของ WeChat จึงทำให้บริษัทเทคทั่วโลกรวมถึงในซิลิกอนวัลเลย์อย่างไมโครซอฟท์ เฟซบุ๊ก และทวิตเตอร์ ต่างให้ความสนใจและเริ่มพัฒนา Super app เพื่อเตรียมปล่อยออกสู่ตลาดเร็ว ๆ นี้

สำหรับไทย ผู้พัฒนาแพลตฟอร์มออนไลน์หลายรายเห็นโอกาสการเติบโตของ Super app โดย Mobile app หลายอันได้ออกมาประกาศตัวเป็น Super app อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะแพลตฟอร์มดีลิเวอรี่ที่มีฐานผู้ใช้งานที่ค่อนข้างสูงอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็น Grab, Line และ Robinhood จึงทำให้การต่อยอดสู่การเป็น Super app ทำได้ไม่ยากมากนัก และมีแนวโน้มที่ Mobile app เดิมในตลาดจะผันตัวเป็น Super app มากขึ้น รวมถึงแอปใหม่ที่หวังแจ้งเกิดอีกหลายอันในอนาคต

การสร้างอีโคซิสเต็มบนแพลตฟอร์มที่ส่งเสริมให้การดำเนินชีวิตง่ายขึ้นและความน่าเชื่อถือในบริการทางการเงินออนไลน์เป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้ Super app ได้รับความนิยมและถูกใช้งานอย่างแพร่หลาย จากต้นแบบความสำเร็จของ WeChat ทำให้การพัฒนา Super app ที่จะสามารถครองใจผู้ใช้งานให้ได้นั้นเป็นโจทย์สำคัญของผู้พัฒนาแพลตฟอร์มออนไลน์ท่ามกลางการแข่งขันที่สูง

ซึ่ง ecosystem ที่ดีตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ของผู้ใช้งานได้อย่างแท้จริงและสามารถใช้งานเสมือนเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันได้ ถือเป็นหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ดึงดูดให้เกิดการใช้งานอย่างต่อเนื่อง

ดังนั้นการเลือกแอปย่อยเพื่อใส่ใน Super app จึงจำเป็นต้องสนับสนุนการใช้งานระหว่างกันและสามารถเพิ่มความสะดวกรวดเร็วให้กับผู้ใช้งานได้เป็นอย่างดี เช่น Grab ที่เน้นการให้บริการด้านการขนส่งแบบครบวงจรโดยรวบรวมแอปย่อยอย่างการบริการส่งอาหาร (GrabFood) บริการซื้อของ (GrabMart) บริการส่งพัสดุ (GrabExpress) บริการการเดินทาง (GrabTaxi) และบริการด้านการเงิน (GrabPay) ไว้ด้วยกัน ส่งผลให้ในเอเชียตะวันออกฉียงใต้มีผู้ใช้งานมากกว่า 2 บริการเพิ่มขึ้นกว่า 5 เท่าในช่วงปี 2018-2020 โดยราว 80% ใช้งานมากกว่า 3 บริการ

นอกจากนี้ การสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ใช้งานในการใช้จ่ายออนไลน์ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดการใช้งาน Super app มากขึ้น เพราะการใช้จ่ายออนไลน์ถือเป็นเงื่อนไขสำคัญ และทำให้ WeChat ประสบความสำเร็จเนื่องจากชาวจีนราว 64% ใช้จ่ายผ่านมือถือเป็นหลักซึ่งแตกต่างจากหลายประเทศอย่างสหรัฐ ที่ชาวอเมริกันส่วนใหญ่ยังไม่คุ้นชินกับการจ่ายเงินผ่านมือถือจึงทำให้บริษัทเทคในสหรัฐ ประเมินว่า Super app ที่จะออกมาอาจไม่ได้รับความนิยมมากนักในระยะแรก

อย่างไรก็ดี ด้วยไทยเป็นประเทศที่ใช้บริการทางการเงินออนไลน์สูงเป็นอันดับต้น ๆ ของภูมิภาค จึงทำให้การพัฒนา Super app ให้เกิดการใช้งานอาจไม่ยากมากนัก แต่การวางแนวทางป้องกันภัยทางการเงินที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อถือเป็นความท้าทายสำคัญของผู้พัฒนาแพลตฟอร์มออนไลน์ที่ต้องวางแผนรับมือให้รัดกุม ซึ่งการแสดงให้ผู้ใช้งานเห็นถึงความปลอดภัยจะช่วยสร้างความมั่นใจและลดความกังวลที่จะเกิดความเสียหายในการใช้งานได้

ทั้งนี้ การพัฒนา Super app ให้ชนะใจผู้บริโภคและก้าวเป็นผู้นำตลาดนั้น จุดขายหลักหนีไม่พ้นความสะดวกสบายและความปลอดภัย ดังนั้น Super app ที่ถูกพัฒนาขึ้นจะต้องช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ใช้งานจึงจะสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันและประสบความสำเร็จได้