เปิด 5 ทางเลือกของทรัมป์ หลังศาลสูงสุดตัดสินคว่ำภาษี

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐสามารถใช้กฎหมายทางเลือกอื่นเพื่อพยายามสร้างกำแพงภาษีขึ้นใหม่ หลังจากที่ศาลสูงสุดสหรัฐตัดสินว่าเขาไม่สามารถใช้กฎหมายฉุกเฉินปี 1977 หรือ IEEPA เพื่อเรียกเก็บภาษีนำเข้าได้ 

ผู้นำสหรัฐมีทางเลือกสำรองอย่างน้อย 5 ทางในการเรียกเก็บภาษีรูปแบบต่างๆ โดยทั่วไป ทางเลือกเหล่านี้มาพร้อมกับข้อจำกัด รวมถึงข้อจำกัดด้านขั้นตอนที่มากกว่า ซึ่งหมายความว่าทรัมป์มีช่องน้อยลงในการกำหนดภาษีศุลกากรได้ทันทีและกำหนดอัตราภาษีได้สูงตามที่เขาต้องการ

“ประชาชาติธุรกิจ” รายงานอ้างบลูมเบิร์ก สรุปทรัมป์มีทางเลือกอะไรบ้างนอกเหนือจาก IEEPA ดังนี้

มาตรา 232

มาตรา 232 แห่งพระราชบัญญัติขยายการค้าปี 1962

สิ่งที่อนุญาต : ให้อำนาจประธานาธิบดีในการใช้ภาษีศุลกากรเพื่อควบคุมการนำเข้าสินค้าโดยอ้างเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติ ไม่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับระดับของภาษีหรือระยะเวลา

ข้อจำกัด:

ภาษีเหล่านี้ไม่สามารถบังคับใช้ได้ทันที กล่าวคือ ประธานาธิบดีสามารถดำเนินการได้หลังจากที่กระทรวงพาณิชย์ทำการสอบสวนและพบว่าการนำเข้าสินค้าเหล่านี้คุกคามความมั่นคงแห่งชาติ หลังจากเริ่มการสอบสวนแล้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ต้องรายงานข้อสรุปต่อประธานาธิบดีภายใน 270 วัน

แตกต่างจากภาษีศุลกากรแบบยกเข่งที่ทรัมป์บังคับใช้โดยใช้ IEEPA เนื่องจากมาตรา 232 ออกแบบมาเพื่อใช้กับการนำเข้าในแต่ละเซกเตอร์ ไม่ใช่จากทั้งประเทศ

ประวัติการใช้ก่อนหน้านี้:

ทรัมป์ใช้มาตรา 232 ในการกำหนดภาษีนำเข้าเหล็กและอะลูมิเนียมในปี 2018 ระหว่างวาระแรกของการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี เขากลับมาให้ความสำคัญกับโลหะอุตสาหกรรมทั้งสองชนิดนี้อีกครั้งเมื่อกลับมาดำรงตำแหน่งในทำเนียบขาว โดยอ้างอิงจากผลการสอบสวนในปี 2018 เพื่อกำหนดภาษี 50% เขายังได้กำหนดภาษีนำเข้าสำหรับรถยนต์และชิ้นส่วนรถยนต์โดยอิงจากข้อสรุปของการสอบสวนตามมาตรา 232 ที่เสร็จสิ้นในปี 2019

สินค้าจากต่างประเทศอื่นๆ ที่ทรัมป์กำหนดภาษีตามมาตรา 232 ในวาระที่สองของเขารวมถึงผลิตภัณฑ์ทองแดงกึ่งสำเร็จรูปและผลิตภัณฑ์ทองแดงอนุพันธ์ เซกเตอร์อื่นๆ อาจเผชิญกับภาษีดังกล่าว เนื่องจากกระทรวงพาณิชย์มีการสอบสวนที่ยังไม่เสร็จสิ้นอีกหลายเรื่อง

มาตรา 201

มาตรา 201 แห่งพระราชบัญญัติการค้าปี 1974

สิ่งที่อนุญาต:

มาตรา 201 อนุญาตให้ประธานาธิบดีกำหนดภาษีได้หากการเพิ่มขึ้นของการนำเข้าก่อให้เกิดหรือคุกคามความเสียหายร้ายแรงต่อผู้ผลิตชาวอเมริกัน

ข้อจำกัด:

ภาษีตามมาตรา 201 ไม่สามารถนำมาใช้ได้ทันที คณะกรรมการการค้าระหว่างประเทศของสหรัฐฯ (ITC) ต้องดำเนินการสอบสวนก่อน และมีเวลา 180 วันหลังจากยื่นคำร้องเพื่อส่งรายงานต่อประธานาธิบดี แตกต่างจากการสอบสวนตามมาตรา 232 โดยคณะกรรมาธิการการค้าระหว่างประเทศสหรัฐ (U.S. International Trade Commission: USITC) ต้องจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นจากสาธารณะและขอความคิดเห็นจากสาธารณชน นอกจากนี้ มาตรา 201 ยังมุ่งเน้นไปที่ระดับอุตสาหกรรมมากกว่าการเก็บภาษีแบบกว้างๆ กับสินค้านำเข้าทั้งหมดจากคู่ค้า

ภาษีมีเพดานสูงสุดที่ 50% สูงกว่าอัตราภาษีที่มีอยู่เดิม สามารถเรียกเก็บได้ในระยะเวลาเริ่มต้นสี่ปีและขยายได้สูงสุดแปดปี หากมีการเรียกเก็บภาษีนานกว่าหนึ่งปี จะต้องลดอัตราภาษีลงเป็นระยะๆ

ประวัติการใช้งานในอดีต:

ทรัมป์ใช้มาตรา 201 เพื่อเรียกเก็บภาษีนำเข้าเซลล์และโมดูลพลังงานแสงอาทิตย์ รวมถึงเครื่องซักผ้าในครัวเรือนในปี 2018 ภาษีพลังงานแสงอาทิตย์ดังกล่าวได้รับการขยายและแก้ไขโดยประธานาธิบดีโจ ไบเดน มาตรการภาษีสำหรับเครื่องซักผ้าหมดอายุลงในปี 2023

มาตรา 301

มาตรา 301 แห่งพระราชบัญญัติการค้าปี 1974

สิ่งที่อนุญาต: มาตรา 301 อนุญาตให้สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) ภายใต้การกำกับดูแลของประธานาธิบดี สามารถเรียกเก็บภาษีเพื่อตอบโต้มาตรการทางการค้าของประเทศอื่น ๆ ที่ USTR พิจารณาว่าเป็นการเลือกปฏิบัติต่อธุรกิจอเมริกัน หรือละเมิดสิทธิของสหรัฐฯ ภายใต้ข้อตกลงการค้าระหว่างประเทศ โดยไม่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับอัตราภาษีที่สามารถนำมาใช้ได้

ข้อจำกัด:

ช่องทางนี้ไม่ได้ทำให้สามารถบังคับใช้ภาษีได้ทันที เนื่องจาก USTR ต้องดำเนินการสอบสวนก่อน โดยทั่วไปแล้วหน่วยงานจะต้องขอคำปรึกษาหารือกับรัฐบาลต่างประเทศที่มีการตรวจสอบแนวทางการค้า และขอความคิดเห็นจากสาธารณะ ซึ่งอาจส่งผลให้มีการจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ

ภาษีจะสิ้นสุดลงโดยอัตโนมัติหลังจากสี่ปี เว้นแต่ USTR จะได้รับคำขอต่ออายุ ซึ่งในกรณีนี้สามารถขยายระยะเวลาการเรียกเก็บภาษีได้

การสอบสวนตามมาตรา 301 มุ่งเน้นไปที่ประเทศเดียว แต่ USTR สามารถดำเนินการตรวจสอบคู่ขนานในประเด็นเดียวกันที่เกี่ยวข้องกับหลายประเทศได้ เช่นเดียวกับที่เคยเกิดขึ้นในสมัยแรกของทรัมป์ โดยตรวจสอบภาษีบริการดิจิทัลของ 11 ประเทศ รวมถึงฝรั่งเศสและสหราชอาณาจักร

ประวัติการใช้งานก่อนหน้านี้:

รัฐบาลทรัมป์ชุดแรกใช้มาตรา 301 เพื่อเรียกเก็บภาษีนำเข้าจากจีนมูลค่าหลายแสนล้านดอลลาร์ในปี 2018 หลังจากการสอบสวนนโยบายของจีนเกี่ยวกับการถ่ายโอนเทคโนโลยี ทรัพย์สินทางปัญญา และนวัตกรรม ไบเดนได้เพิ่มภาษีตามมาตรา 301 สำหรับสินค้าบางประเภทจากจีน รวมถึงรถยนต์ไฟฟ้า ในระหว่างดำรงตำแหน่ง

ในเดือนกรกฎาคม 2025 สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) เริ่มการสอบสวนตามมาตรา 301 เกี่ยวกับบราซิล โดยพิจารณานโยบายการค้าและทรัพย์สินทางปัญญา การปฏิบัติเกี่ยวกับการตัดไม้ทำลายป่า และการเข้าถึงตลาดเอทานอลของประเทศ

มาตรา 122

มาตรา 122 แห่งพระราชบัญญัติการค้าปี 1974

ในการแถลงข่าวเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ หลังจากที่ศาลสูงสุดยกเลิกมาตรการภาษี ทรัมป์ใช้มาตรานี้เก็บภาษีสินค้าจากทั่วโลกอีก 10 % มีผลในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ (อ่านต่อ ทรัมป์แถลงครั้งแรก ศาลสูงสุดคว่ำภาษี “น่าผิดหวังอย่างยิ่ง” งัดม.122 เก็บภาษีทั่วโลก 10 % )

สิ่งที่อนุญาต:

มาตรา 122 ให้อำนาจประธานาธิบดีในการเรียกเก็บภาษีเพื่อแก้ไข “ปัญหาการชำระเงินระหว่างประเทศขั้นพื้นฐาน” เขาไม่จำเป็นต้องรอให้หน่วยงานของรัฐบาลกลางทำการสอบสวนก่อนจึงจะสามารถบังคับใช้ภาษีได้

ข้อจำกัด:

เงื่อนไขสำหรับการใช้อำนาจตามมาตรา 122 คือ เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดดุลการชำระเงินของสหรัฐ ที่ “มากและร้ายแรง” เพื่อช่วยแก้ไขความไม่สมดุลของการชำระเงินระหว่างประเทศ หรือเพื่อป้องกันการอ่อนค่าของดอลลาร์ที่ใกล้จะเกิดขึ้นและมีนัยสำคัญ

อัตราภาษีศุลกากรถูกจำกัดไว้ที่ 15% และเก็บได้ไม่เกิน 150 วัน ทั้งนี้ จำเป็นต้องผ่านรัฐสภาสำหรับการคงภาษีไว้นานกว่านั้น

ประวัติการใช้งานก่อนหน้านี้:

มาตรา 122 ไม่เคยถูกใช้มาก่อน ซึ่งในครั้งที่ศาลการค้าระหว่างประเทศของสหรัฐ ชี้แจงในเดือนพฤษภาคมปีที่แล้วว่า หากทรัมป์ต้องการเรียกเก็บภาษีศุลกากรเพื่อแก้ไขปัญหาการขาดดุลการค้านั้น จะอยู่ภายใต้ขอบเขตของมาตรา 122 ไม่ใช่ IEEPA

มาตรา 338

มาตรา 338 แห่งพระราชบัญญัติภาษีศุลกากรสมูท-ฮอว์ลีย์ ปี 1930

สิ่งที่อนุญาต: บทบัญญัติในยุคเศรษฐกิจตกต่ำนี้ให้อำนาจประธานาธิบดีในการเรียกเก็บภาษีศุลกากรนำเข้าจากประเทศต่างๆ “เมื่อใดก็ตามที่เขาพบว่าเป็นข้อเท็จจริง” ว่าประเทศเหล่านั้นเรียกเก็บค่าธรรมเนียมหรือข้อจำกัดที่ไม่สมเหตุสมผล หรือมีพฤติกรรมเลือกปฏิบัติทางการค้าต่อสหรัฐฯ

ไม่มีข้อกำหนดใดๆ ที่หน่วยงานของรัฐบาลกลางจะต้องทำการสอบสวนก่อนที่ประธานาธิบดีจะสามารถเรียกเก็บภาษีศุลกากรได้

ข้อจำกัด:

ภาษีตามมาตรา 338 มีเพดานสูงสุดที่ 50%

ประวัติการใช้งานก่อนหน้านี้:

มาตรา 338 ไม่เคยถูกนำมาใช้เพื่อเรียกเก็บภาษีมาก่อน หากทรัมป์จะใช้บทบัญญัตินี้ การกระทำที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนนี้อาจนำไปสู่การฟ้องร้องทางกฎหมาย ความเป็นไปได้ที่ทรัมป์จะใช้มาตรา 338 ทำให้สมาชิกพรรคเดโมแครตบางคนในสภาผู้แทนราษฎรวิตกกังวล โดยมีสมาชิกสภา 5 คนเสนอญัตติในเดือนมีนาคม 2025 เพื่อยกเลิกมาตรานี้ของกฎหมายปี 1930