มีเงินแต่จ่ายไม่ได้ รัสเซียผิดนัดชำระหนี้ต่างประเทศ ครั้งแรกในรอบศตวรรษ

รัสเซียผิดนัดชำระหนี้เป็นครั้งแรกในรอบร้อยปี หลังจากพ้นเส้นตายกำหนดการจ่าย 100 ล้านดอลลาร์ หรือราว 3,550 ล้านบาท เมื่อวันอาทิตย์ที่ 26 มิ.ย. แม้ว่าจะมีเงินจ่ายก็ตาม

วันที่ 27 มิถุนายน 2565 บีบีซี รายงานว่า รัสเซียผิดนัดชำระหนี้ระหว่างประเทศรั้งแรกนับจากปี ค.ศ. 1918 (พ.ศ. 2461) ในยุคกบฏบอลเชวิกปฏิวัติ ตอนนั้นนายวลาดิมีร์ เลนิน ผู้นำคอมมิวนิสต์ปฏิเสธที่จะจ่ายหนี้ให้กับจักรวรรดิรัสเซีย

ส่วนการผิดนัดชำระหนี้ครั้งสุดท้าย เกิดขึ้นเมื่อปี 1998 (พ.ศ. 2541) ช่วงเกิดวิกฤตค่าเงินรูเบิล สมัยนายบอริส เยลต์ซิน เป็นผู้นำ ตอนนั้นรัฐบาลไม่สามารถจ่ายหนี้ในประเทศได้ แต่จัดการไม่ให้ผิดนัดชำระหนี้ต่างประเทศ

แม้รัสเซียพยายามจะไม่ผิดนัดชำระหนี้ เพราะไม่ต้องการให้กระทบชื่อเสียงเกียรติยศของประเทศ และตอนนี้รัสเซียมีเงินสำหรับจ่ายหนี้ แต่สถานการณ์ที่ถูกชาติตะวันตกแซงก์ชั่นทุกทิศทางจากสงครามยูเครน ทำให้ไม่อาจจ่ายเงินให้เจ้าหนี้ต่างประเทศได้ แม้รัสเซียระบุว่าต้องการจ่ายหนี้ทั้งหมดให้ทันเวลา

ก่อนหน้านี้รัสเซียส่งเงิน 100 ล้านดอลลาร์ไปยังธนาคารยูโรเคลียร์ ตั้งแต่วันที่ 27 พ.ค. ซึ่งปกติจะโอนจ่ายให้กับเจ้าหนี้ แต่ปรากฏว่าครั้งนี้ เงินไปติดค้างอยู่ที่ธนาคาร ไปไม่ถึงเจ้าหนี้ภายใน 30 วัน จึงถือว่าผิดนัดชำระหนี้ ส่วนทางธนาคารยูโรเคลียร์ไม่ระบุว่า ถูกขัดขวางหรือไม่ แจ้งเพียงว่าทำตามมาตรการแซงก์ชั่นทั้งหมด

นายแอนตอน ซิลูอานอฟ รมว.คลังรัสเซีย กล่าวยอมรับว่าเจ้าหนี้ต่างประเทศไม่อาจได้รับการจ่ายคืนหนี้ เพราะระบบธนาคารถูกห้ามให้เชื่อมต่อกับรัสเซีย และทางฝ่ายเจ้าหนี้ต่างประเทศต่างถูกกันไม่ให้รับเงิน ทั้งที่รัสเซียต้องการจ่าย

“ทุกคนรู้ดีว่านี่ไม่ใช่การผิดนัดชำระหนี้แต่อย่างใด แต่สถานการณ์ทั้งหมดเหมือนเป็นเรื่องตลกสิ้นดี” รมว.คลังรัสเซียกล่าว

นายซิลูอานอฟเคยพูดเมื่อเดือนเมษายนว่า รัสเซียทำรายได้จากการขายน้ำมันและถ่านหินได้วันละ 1,000 ล้านดอลลาร์ ดังนั้นรัฐบาลไม่เดือดร้อนที่ต้องกู้ยืมเงินอีก

คริส วีเฟอร์ ผู้บริหารบริษัทที่ปรึกษา Macro Advisory ในกรุงมอสโก กล่าวว่า รัสเซียไม่จำเป็นต้องระดมเงินจากนอกประเทศ เพราะทำเงินจากการขายน้ำมันในราคาสูงอยู่แล้ว เพียงแต่จะติดค้างหนี้ที่ต้องชำระ 40,000 ล้านดอลลาร์เป็นเงินดอลลาร์สหรัฐหรือยูโร ซึ่งครึ่งหนึ่งเป็นหนี้นอกประเทศ และรัสเซียต้องรีบจ่ายทันทีในจังหวะนี้ 20,000 ล้านดอลลาร์ เพราะหากติดค้างหนี้ตัวหนึ่ง ย่อมจะถูกทวงจากรายอื่นๆ

• ECB เครียดศึก รัสเซีย-ยูเครน สะเทือนยูโรโซน หวั่นสมาชิกผิดนัดชำระหนี้
• จะเกิดอะไรขึ้นหาก “รัสเซีย” ผิดนัดชำระหนี้ในอนาคต ?

• พิษสงครามรัสเซีย-ยูเครน เปลี่ยนโฉม “กลุ่มการค้า” โลก