ต้องควบคุมโรงงานพลุดอกไม้ไฟ
คอลัมน์ : บทบรรณาธิการ
เหตุการณ์โรงงานพลุระเบิดที่ ตำบลศาลาขาว อ.เมือง จังหวัดสุพรรณบุรี เมื่อวันที่ 17 มกราคม 2567 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตถึง 23 คน นับเป็นโศกนาฏกรรมร้ายแรงที่เกิดขึ้นหลังเริ่มต้นปี 2567 มาได้ไม่กี่วัน ความสูญเสียที่เกิดขึ้นได้สร้างความตระหนกตกใจให้กับประชาชน
พร้อมกับมีคำถามตามมาถึงการควบคุมดูแลความปลอดภัยในสถานที่ผลิตพลุดอกไม้เพลิง ซึ่งทุกวันนี้ก็ยังไม่มีใครทราบแน่ชัด ว่าประเทศไทยมีสถานที่ประกอบการผลิตพลุดอกไม้เพลิงอยู่ที่ไหนและมากน้อยเพียงใด
โดยมีเหตุอันเนื่องมาจากไม่มีความชัดเจน ที่ว่าหน่วยงานใดหรือใครเป็นผู้ควบคุมดูแลสถานที่ประกอบการเหล่านี้
ยกตัวอย่าง โรงงานพลุระเบิดที่จังหวัดสุพรรณบุรี ล่าสุดทางกรมโรงงานอุตสาหกรรมแจ้งว่า สถานที่เกิดระเบิดไม่ใช่โรงงานอุตสาหกรรม เนื่องจากไม่มีเครื่องจักรและมีคนงานไม่ถึง 50 คน ส่วนสารเคมีที่พบในที่เกิดเหตุเป็น “โพแทสเซียมไนเตรต” ที่ใช้ในการผลิตพลุก็เป็นสารที่ใช้เป็นวัตถุระเบิดอยู่ภายใต้การควบคุมตาม พ.ร.บ.ควบคุมยุทธภัณฑ์ ของกระทรวงกลาโหม
ด้านกระทรวงกลาโหมเองก็แจ้งว่า การทำหรือค้าดอกไม้เพลิงอยู่ภายใต้ พ.ร.บ.อาวุธปืนเครื่องกระสุน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิงและสิ่งเทียมอาวุธ พ.ศ. 2549 เป็นอำนาจของนายทะเบียนท้องที่ตาม พ.ร.บ.อาวุธปืน โดยโรงงานพลุที่เกิดระเบิดมีการขอใบอนุญาตในการทำหรือการค้า ซึ่งดอกไม้เพลิง ตาม พ.ร.บ.อาวุธปืน จากกรมการปกครอง อย่างถูกต้องตามกฎหมาย
ส่วนสารเคมีที่พบในที่เกิดเหตุ ซึ่งก็คือโพแทสเซียม คลอไรด์ (Potassium Chloride) ก็มีผู้รับอนุญาตให้มีตาม พ.ร.บ.ควบคุมยุทธภัณฑ์ 2530 จำนวน 3,000 กก. ตามใบอนุญาตเพื่อใช้ในการทำดอกไม้เพลิงและมีสถานที่เก็บ ณ คลังเก็บเรียบร้อย โดยใบอนุญาตจะหมดอายุในวันที่ 23 กรกฎาคม 2567
ขณะที่กระทรวงอุตสาหกรรม เองก็มีประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่องมาตรการความปลอดภัยเกี่ยวกับการจัดการสารเคมีในโรงงานอุตสาหกรรม พ.ศ. 2565 ภายใต้ พ.ร.บ.โรงงานอุตสาหกรรม 2535 ทว่าประกาศฉบับนี้ก็ไม่สามารถบังคับใช้กับสถานที่ที่เกิดระเบิดที่สุพรรณบุรีได้
เพราะไม่มีสถานะเป็นโรงงานอุตสาหกรรมตาม พ.ร.บ.โรงงานอุตสาหกรรม ส่งผลให้ไม่มีการรายงาน หรือการตรวจสอบการปฏิบัติกับประเภทของสารเคมีที่จัดเก็บ การจัดเก็บ การป้องกัน หรือการกำจัดสารเคมีอันตรายเหล่านี้
จนกลับกลายเป็นช่องว่างทางกฎหมายที่โรงงานพลุผลิตดอกไม้ไฟ กลับไม่มีหน่วยงานใดที่ควบคุมดูแลเบ็ดเสร็จเด็ดขาด ทั้ง ๆ ที่เป็นสถานที่อันตราย จากสถิติที่ผ่านมา 15 ปี ได้เกิดเหตุการณ์โรงงาน-สถานที่เก็บพลุดอกไม้ไฟระเบิดมาแล้วถึง 20 ครั้ง มีผู้บาดเจ็บล้มตายมากกว่า 200 ราย จึงเป็นเรื่องจำเป็นเร่งด่วนอย่างยิ่งที่รัฐบาลจะต้องแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายเข้ามาควบคุมโรงงานอันตรายเหล่านี้ให้เร็วที่สุด