เมนูเด็ด “ขนมจีนน้ำยาปลาหมอคางดำ” ร่วมด้วยช่วยกัน “กู้แหล่งน้ำ” 

จากการแพร่ระบาดอย่างหนักของปลาหมอคางดำที่เกิดขึ้นในหลายจังหวัดขณะนี้ ทุกภาคส่วนตื่นตัวในการจับปลาหมอคางดำเพื่อลดจำนวนจากแหล่งน้ำธรรมชาติ แล้วนำไปกำจัดทิ้ง หรือนำไปทำอาหารสัตว์ ปุ๋ย รวมถึงนำไปปรุงประกอบเป็นอาหาร ซึ่งกรณีหลังยังมีผู้บริโภคที่ไม่กล้ารับประทานปลาชนิดนี้ เนื่องจากมีการนำเสนอว่าเป็นปลาต่างถิ่นและเป็นเอเลี่ยนสปีชีส์ (Alian Species) ทำให้เกิดความไม่มั่นใจในการบริโภค ซึ่งปลาหมอคางดำสามารถรับประทานได้ ใช้ปรุงอาหารได้เหมือนปลาทั่วไป รังสรรค์ได้หลากหลายเมนู 

ที่คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อเร็ว ๆ นี้ ได้จัดกิจกรรมชวนชิมเมนูจากปลาหมอคางดำ เพื่อสร้างการรับรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับปลาชนิดนี้ให้มากขึ้น ด้วยการบอกเล่าเรื่องราวของปลาหมอคางดำ และเชิญชวนให้นำปลาหมอคางดำมาปรุงเป็นอาหาร โดยได้นำเสนอหนึ่งใน “เมนูกู้แหล่งน้ำ” คือ  “ขนมจีนน้ำยาปลาหมอคางดำ” นำปลาหมอคางดำมาปรุงเป็นอาหารเมนูคุ้นเคย อุดมด้วยสมุนไพรไทยและคุณค่าทางโภชนาการโปรตีนจากเนื้อปลาให้ผู้สนใจได้ทดลองชิม ซึ่งเมนูน้ำยาปลาหมอคางดำ ได้รับการตอบรับจากบุคลากร นิสิต และบุคคลทั่วไปเป็นอย่างดี โดยเสียงสะท้อนส่วนใหญ่บอกว่าไม่ต่างจากน้ำยาปลาปกติ

สำหรับเมนูขนมจีนปลาหมอคางดำ จัดเสิร์ฟ 100 ที่ ใช้ปลาหมอคางดำประมาณ 10 กิโลกรัม นำไปนึ่ง แกะเนื้อ จะได้เนื้อสุกประมาณ 2 กิโลกรัม โขลกหรือปั่นผสมกับเครื่องแกง กะทิ ต้ม ปรุงรสให้กลมกล่อม สำหรับปลาหมอคางดำที่มาจากแหล่งน้ำกร่อยจะไม่มีกลิ่นดิน ส่วนปลาจากแหล่งน้ำจืดอาจมีกลิ่นเฉพาะตัวตามธรรมชาติ อย่างไรก็ตาม เมนูขนมจีนน้ำยา ปรุงรสเข้มข้นด้วยสมุนไพรไทย ช่วยลดกลิ่นของปลาน้ำจืดได้

นอกจากขนมจีนน้ำยาปลาหมอคางดำที่ทำได้ไม่ยากและสามารถปรุงให้มีเครื่องเทศและรสชาติหลากหลายถูกใจทุกภาคของประเทศไทยแล้ว ในกิจกรรมครั้งต่อไป มีแผนนำเสนอขนมจีน 4 น้ำ คือ นำยากะทิ นำยาป่า น้ำยาไตปลา น้ำยาเขียวหวาน โดยใช้ปลาหมอคางดำเป็นวัตถุดิบหลัก รวมถึงเมนูอาหารอื่น ๆ ที่ครัวเรือนสามารถนำไปปรับใช้ได้ เช่น ปลาแดดเดียว ปลาหวาน ปลาส้ม ปลาทอดกรอบ ปลากวน น้ำพริก หรือปลาร้า รวมถึงเมนูอาหารต่างๆ ที่ทำได้ไม่ยาก

การร่วมด้วยช่วยกันบริโภคปลาหมอคางดำ อาจเป็นอีกทางหนึ่งที่ช่วยลดปัญหาการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำตามแหล่งน้ำธรรมชาติอย่างมีนัยสำคัญ เช่นเดียวกับกรณีหอยเชอรี่ที่เคยระบาดอย่างหนักเมื่อหลายปีที่ผ่านมา

ผศ.ดร.นันทิภา พันธุ์สวัสดิ์
ภาควิชาผลิตภัณฑ์ประมง คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
อ.ดร.สหภพ ดอกแก้ว
ภาควิชาเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์