เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
ช็อกสายช็อป  ภาษีสินค้าออนไลน์ 30% ดันราคาแพงขึ้น เปิด 5 กลุ่มกระทบหนัก
Economic ช็อกสายช็อป ภาษีสินค้าออนไลน์ 30% ดันราคาแพงขึ้น เปิด 5 กลุ่มกระทบหนัก
ศาลภาษีอากรกลาง ยกคำร้อง ‘ทักษิณ’ ขอคุ้มครองอายัดทรัพย์ 1.7 หมื่นล้าน
Politics ศาลภาษีอากรกลาง ยกคำร้อง ‘ทักษิณ’ ขอคุ้มครองอายัดทรัพย์ 1.7 หมื่นล้าน
MK สุกี้ผุด Party Pack 10-50 คน ชู “ยิ่งมาเยอะ ยิ่งหารถูก” จับกระแสกินเลี้ยงปลายปี
Business MK สุกี้ผุด Party Pack 10-50 คน ชู “ยิ่งมาเยอะ ยิ่งหารถูก” จับกระแสกินเลี้ยงปลายปี
ราคาทองวันนี้ (16 พ.ย. 69) ปรับลง 350 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,900 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (16 พ.ย. 69) ปรับลง 350 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,900 บาท
ไทย No.1 ผีน้อยในญี่ปุ่น ระวังกระทบสิทธิ Free Visa
Biz Movement ไทย No.1 ผีน้อยในญี่ปุ่น ระวังกระทบสิทธิ Free Visa
ลุ้นเงินไหลเข้าหุ้นไทย หลัง FTSE ถอด 14 หุ้นอินโดฯ พ้นดัชนี ชู 6 กลุ่มหุ้นรับอานิสงส์
Finance ลุ้นเงินไหลเข้าหุ้นไทย หลัง FTSE ถอด 14 หุ้นอินโดฯ พ้นดัชนี ชู 6 กลุ่มหุ้นรับอานิสงส์
ผู้ว่าฯ แบงก์ชาติ ย้ำบนเวทีสัมมนาภาคเหนือ แก้ปัญหา SME ไม่ใช่ภารกิจ ธปท. คนเดียว ชี้บางคนไม่ค่อยเข้าใจ
Finance ผู้ว่าฯ แบงก์ชาติ ย้ำบนเวทีสัมมนาภาคเหนือ แก้ปัญหา SME ไม่ใช่ภารกิจ ธปท. คนเดียว ชี้บางคนไม่ค่อยเข้าใจ
DITTO โชว์กำไร Q3 แตะ 200 ล้านบาท บอร์ดไฟเขียวปันผล 0.25 บาท/หุ้น
Biz Movement DITTO โชว์กำไร Q3 แตะ 200 ล้านบาท บอร์ดไฟเขียวปันผล 0.25 บาท/หุ้น
ทองคำจ่อหลุด 62,000 บาท “ฮั่วเซ่งเฮง” คาดแนวโน้มปรับลง
Finance ทองคำจ่อหลุด 62,000 บาท “ฮั่วเซ่งเฮง” คาดแนวโน้มปรับลง
นบมส.ไฟเขียว 6 มาตรการมันสำปะหลัง 360 ล้าน เตรียมของบแก้ใบด่างอีก 664 ล้าน
Economic นบมส.ไฟเขียว 6 มาตรการมันสำปะหลัง 360 ล้าน เตรียมของบแก้ใบด่างอีก 664 ล้าน
ดูทั้งหมด

“คิดราคาความสูญเสีย” น้ำท่วม 7 จังหวัดแบบ ‘นักเศรษฐศาสตร์’

02 ก.ย. 2567 | 14:34น.

เกียรติอนันต์ ล้วนแก้ว นักเศรษฐศาสตร์มองไทยไม่มีการคำนวณ “ค่ากลาง” ความเสียหายจากภัยพิบัติที่ชัดเจน ทำให้คำอธิบายและการแก้ไขปัญหาไม่เป็นระบบและแม่นยำ 

แค่ภาพ “ลอยคอ” กลางน้ำของผู้คนไม่เพียงพออธิบายความเสียหายทางเศรษฐกิจสำหรับสถานการณ์น้ำท่วม 7 จังหวัดภาคเหนือของไทย ดร.เกียรติอนันต์ ล้วนแก้ว อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ระบุว่า ถึงเวลาที่ไทยจำเป็นต้องหา “ค่ากลาง” และมองภัยพิบัติเป็นความปกติ

จากการคำนวณของ ‘เกียรติอนันต์’ ผ่าน ‘สมการ’ ขนาดเศรษฐกิจในพื้นที่ 7 จังหวัด อ้างอิงสถิติผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด (GPP) จากสภาพัฒน์ คิดเป็นมูลค่ากว่า 3 แสนล้านบาทต่อปี ลดทอนตามสถานการณ์ ระยะเวลา และพื้นที่น้ำท่วมราว 10-20 เปอร์เซ็นต์

หากภัยพิบัติกินเวลาราว 1 เดือน ความเสียหายจะคิดเป็นมูลค่าราว 8,000 ล้านบาท นับจากทรัพย์สิน พืชผลทางการเกษตร การค้าขาย โครงสร้างพื้นฐานรวมถึงปัญหาด้านสาธารณสุข โดยก้อนใหญ่ที่สุดคือการทำมาค้าขายซึ่งคิดเป็นมูลค่าราว 4,000 ล้านบาท

“ถ้าลากยาวกว่านี้ ตัวเลขไม่ใช่แค่คูณสองแต่ทวีคูณ ความเสียหายข้างต้นจะถูกนับเป็นความเสียหายบานปลาย ตามหลักการของเศรษฐศาสตร์ภัยพิบัติ จาก 8 พันล้านจะเป็น 2-3 หมื่นล้านได้เลย” เขาบอกเปรียบเหมือนดอกเบี้ยทบต้น

ค้นหาค่ากลาง – การประเมินที่ชัดเจน  

‘เศรษฐศาสตร์’ สำคัญมากต่อวิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะในการจัดการภัยพิบัติภายใต้สถานการณ์ภาวะโลกร้อนและแปรปรวน

“ไทยขาดการประเมินในเชิงเศรษฐศาสตร์ที่เป็นระบบและชัดเจนในการบริหารจัดการน้ำ เราเรียนรู้ว่าควรปล่อยน้ำแบบใด ไปทางใด แต่ไม่เคยมีข้อมูลรองรับที่บ่งบอกถึงความเสียหายที่ชัดเจน เช่น ท่วมบริเวณนี้ ปริมาณ 1 เมตร 2 เมตร เสียหายเท่าใด”

“เราขาดค่ากลาง ถ้าคนลอยคอไม่ได้ไปทำงาน 3 วัน คิดเป็นมูลค่าเท่าไหร่ ถ้าเราสามารถรู้ตัวเลขที่เป็นค่ากลาง เพื่อเทียบบัญญัติไตรยางค์ ถ้ามีคนลอยคอจำนวน 3 พันคน คิดเป็นมูลค่าเท่าไหร่ แบบนี้สำคัญมากต่อตอบสนองปัญหา”

เมื่อไม่รู้ต้นทุนที่แท้จริง รับรู้เพียงแค่ค่าประมาณการณ์ที่แต่ละหน่วยงานประเมินโดยไม่มี “บรรทัดกลาง” ค่าที่ออกมาจึงไม่สะท้อนความเป็นจริงและนำไปสู่การกำหนดค่าชดเชยที่ไม่ตรงกับความเป็นจริง หรือบางทีตัวเลขอาจจะสูง แต่ไม่มีใครคัดค้าน เนื่องจากไม่มีตัวเลขอื่นๆ มายืนยันหรือคัดค้าน

ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษศาสตร์ย้ำว่า “ค่ากลาง” เป็นตัวชี้ว่าเราจะตัดสินใจอย่างไรและมีอะไรที่มองข้ามไปหรือเปล่า

ข้อมูลพื้นฐานที่ดีทำให้ผู้จัดการปัญหาเห็นภาพและสามารถอธิบายต่อเกษตร ประชาชนทั่วไปได้ง่ายว่า

“ทำไมต้องเลือกทำสิ่งนี้ ทำไมต้องปล่อยน้ำไปทางนี้”

นอกจากการจัดการกับน้ำแล้ว ความเสียหายในด้านอื่นๆ ก็จะถูกรับมือตามลำดับได้อย่างชัดเจน เช่น ปัญหาเรื่องการฟื้นฟูพืชผลทางการเกษตร โครงสร้างพื้นฐาน การแย่งชิงทรัพยากรหลังภัยพิบัติ รวมถึงปัญหาสุขภาพจิต

“ต้องมองทั้งมิติวิทยาศาสตร์ เศรษศาสตร์ จิตวิทยา สังคม สาธารณสุข สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมืองในพื้นที่ ต้องใส่เข้ามาในระบบด้วยเพื่อการบริหารจัดการแบบองค์รวม เพราะผลกระทบที่เกิดขึ้นมันไม่ได้เกิดในเชิงวิทยาศาสตร์เพียงอย่างเดียว”

ด้านหนึ่งในเชิงลบ ปฏิเสธไม่ได้ว่า ‘ภัยพิบัติ’ เป็นโอกาสในการหาประโยชน์จากคนบางกลุ่ม “พลิกวิกฤตเป็นโอกาส แต่เป็นโอกาสที่เบียดบังโอกาสของคนอื่น”

เขายกตัวอย่าง หากเกิดน้ำท่วมในพื้นที่หมู่บ้านเอ บี ซี หมู่บ้านเอและบี รายงานความเสียหายตามความเป็นจริง แต่หมู่บ้านซี บอกเกินจริง เรามีแต่ภาพถ่ายวิทยาศาสตร์ไปยืนยัน แต่ไม่มีข้อมูลเชิงเศรษฐศาสตร์ กลายเป็นโอกาสให้หมู่บ้านซีได้รับการช่วยเหลือที่รวดเร็วและมากกว่าหมู่บ้านเอและบี

“เมื่ออยู่ในระยะฟื้นตัวหมู่บ้านซี ก็จะฟื้นก่อน แต่เอและบีฟื้นช้ามาก กลายเป็นความเหลื่อมล้ำที่ฝังมากับภัยพิบัติ”

ดร.เกียรติอนันต์ เห็นว่าไทยมีความพร้อมหลายด้านที่นำไปสู่การค้นหาค่ากลางและการจัดการที่เป็นระบบ ทั้ง ดาวเทียมดาวเทียม THEOS-2 ข้อมูลพื้นฐานจากกระทรวงเกษตร เครือข่ายความเข้มแข็งของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ขาดเพียง “ทำอย่างไร” ให้สามารถรวมกันเพื่อสร้างระบบขึ้นมา

“ข้อมูลพื้นฐานที่ดียังนำไปสู่การแจกจ่ายของยังชีพที่เหมาะสมด้วย ความรุนแรงของบางพื้นที่ไม่เหมือนกัน การแก้ไขไม่เหมือนกัน เพราะเรามองไม่เห็นภาพรวม บ้านหลังหนึ่งขายสินค้า เจอน้ำพัดไปหมด จริงๆ สินเชื่อ กองทุนหมู่บ้านต้องมาแล้ว ไม่ใช่รอวันน้ำแห้งแล้วค่อยรอชาวบ้านไปเรียกร้อง”

เขาแนะนำมองให้เป็นระบบ ประเมินความเสียหายเพื่อออกแบบความช่วยเหลือให้ทันท่วงที ขณะเดียวกันยังสะท้อนว่า ความซ้ำซากของปัญหากระทบต่อการลงทุนและการเติบโตของจังหวัดนั้นๆ อีกด้วย

เกียรติอนันต์ ล้วนแก้ว

ภัยพิบัติเรื่องปกติ

จากนี้ ‘ภัยพิบัติ’ จะกลายเป็นเรื่องปกติที่ถูกนำมาคำนวณในสมการของการมีชีวิตอยู่ในปัจจุบัน 

อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มธ. ระบุว่า ในอดีตน้ำอ่อนโยนกับคน แต่ปัจจุบันไม่ใช่ “เรากำลังสู้กับน้ำ” สิ่งที่ต้องทำคือการออกแบบผังเมืองและโครงสร้างพื้นฐานที่มีหลักการใช้ประโยชน์ของที่ดินเป็นหลายโซน ตัวอย่างเช่น การสร้างผังเมืองแบบ 2 ชั้น คือ 1.ชั้นใช้ประโยชน์ 2.ชั้นรับมือภัยพิบัติ ในอดีตข้อ 2 ถูกให้น้ำหนักน้อย แต่ปัจจุบันและอนาคตควรให้น้ำหนักในระดับ 50:50

“ถนนหนทางแบบไหนที่สามารถเข้าถึงกลุ่มเปราะบางได้รวดเร็วที่สุดเมื่อเกิดภัยพิบัติ จะวางสายไฟ น้ำประปาอย่างไร จุดรวมพลที่เคลื่อนตัวได้ไวที่สุด พวกนี้ต้องกลายเป็นเรื่องปกติ ให้สามารถจัดการความช่วยเหลือได้ง่ายขึ้น

“โรงหนังยังต้องมีจุดหนีไฟ” เรายกตัวอย่าง เขาตอบว่า “ถูกต้อง”

การท่องเที่ยวคือหนึ่งในเครื่องยนต์สำคัญของเศรษฐกิจไทย ฉะนั้นหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องคิดถึงเรื่องดีไซน์สำหรับภัยพิบัติเพื่อสร้างความเชื่อมั่น

“ดีไซน์ตามผังเมือง สมาร์ทซิตี้ ยูนิเวอร์แซลดีไซน์ คราวนี้มีอีกชั้นคือ Resilience Design การออกแบบให้เราสามารถปรับตัวพร้อมรับสถานการณ์ต่างๆ ได้ ต้องมีความยืดหยุ่นต่อภูมิอากาศ เมืองในอนาคตต้องเป็นแบบนี้”

ดร.เกียรติอนันต์ ทิ้งท้ายว่า ผู้มีอำนาจ ผู้ออกแบบนโยบายอย่างพรรคการเมืองต้องนำเรื่องพวกนี้ไปคิดต่อยอดและผลักดันให้เกิดขึ้นจริง ไม่ใช่คิดเพียงแค่การสร้างรายได้เท่านั้น ต้องรับมือกับสถานการณ์เลวร้ายที่สุดซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้ด้วย

“สร้างรายได้มากแค่ไหน เมื่อโรคมา น้ำมา เราเห็นแล้วว่าหมดตัว”