นบข.ยืดอายุขายข้าว ‘จีทูจี’ จีน ยังมั่นใจปี’68 ส่งออกเกินเป้า 7.5 ล้านตัน

ที่ประชุม นบข.อนุมัติยืดอายุสัญญาขายข้าว 2.8 แสนตันให้จีน เร่งถกคอฟโก้ทำสัญญาใหม่ พร้อมกำหนดกรอบส่งมอบ ส่วนลอตใหม่ 2.2 แสนตันต้องรอรัฐบาล 2 ประเทศเจรจาทำสัญญาก่อน สมาคมผู้ส่งออกข้าวลั่นพร้อมลุย มั่นใจปีนี้ส่งออกข้าวเกินเป้าแน่นอน มีโอกาสแตะ 8 ล้านตันด้วยซ้ำ ขณะที่ตัวเลขส่งออก 10 เดือนอยู่ที่ 6.4 ล้านตัน

ร.ต.ท.เจริญ เหล่าธรรมทัศน์ นายกสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย เปิดเผยกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ในการประชุมคณะกรรมการนโยบายบริหารจัดการข้าว (นบข.) วันที่ 9 ธันวาคม 2568 ที่ประชุมได้มีการพิจารณาเห็นชอบการขยายกรอบสัญญา การส่งมอบข้าวที่ยังคงเหลือ 2.8 แสนตัน ที่กำลังจะหมดอายุในสิ้นปี 2568 ซึ่งเป็นกรอบเดิม 1 ล้านตัน ที่มีการลงนามบันทึกข้อตกลงในการซื้อขายข้าวก่อนหน้านี้

โดยหลังจากนี้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะไปเจรจาหารือกับบริษัทรัฐวิสาหกิจจีน หรือ COFCO (คอฟโก้) เพื่อทำการขยายระยะเวลาการทำสัญญาใหม่ และกรอบระยะเวลาการส่งมอบต่อไป ขณะที่กรอบสัญญา 2.2 แสนตัน ที่จะเป็นลอตใหม่นั้น ก็คงต้องให้ระดับรัฐบาลของทั้งสองประเทศ เดินหน้าเจรจาเพื่อทำสัญญาก่อนที่จะทำการซื้อ-ขายต่อไป

ในขณะที่ภาคเอกชนนั้นมีความพร้อมในเรื่องของการส่งมอบข้าวอยู่แล้ว ซึ่งหากมีการพิจารณาทำสัญญามีความชัดเจน ภาคเอกชน ผู้ส่งออกข้าว สามารถจัดสรรให้กับสมาชิกสมาคม เพื่อกระจายในการส่งออกข้าวได้ในทันที ส่วนการส่งออกข้าวของไทยทั้งปี 2568 มั่นใจว่าจะสูงกว่าเป้าหมาย 7.5 ล้านตัน และมีโอกาสที่จะแตะ 8 ล้านตัน

สำหรับการส่งออกข้าวในเดือนตุลาคม 2568 มีปริมาณ 625,414 ตัน มูลค่า 11,183 ล้านบาท โดยปริมาณลดลง 18% และมูลค่าลดลง 13.2% เมื่อเทียบกับเดือนกันยายน 2568 ที่มีปริมาณ 762,582 ตัน มูลค่า 12,881 ล้านบาท เนื่องจากในเดือนตุลาคม 2568 การส่งออกข้าวเกือบทุกชนิด ยกเว้นข้าวหอมมะลิ มีปริมาณลดลงจากเดือนก่อนพอสมควร เนื่องจากผู้ซื้อมีการนําเข้าข้าวก่อนหน้าเป็นจํานวนมากพอสมควรแล้ว

ขณะที่การแข่งขันด้านราคาในตลาดเป็นไปอย่างรุนแรง ส่งผลให้ราคาข้าวปรับลดลงค่อนข้างมาก จึงทําให้ผู้ซื้อชะลอดูภาวะตลาดและทิศทางราคาข้าวที่กําลังเข้าสู่ช่วงเก็บเกี่ยวข้าวฤดูใหม่ของประเทศที่สําคัญ ส่งผลให้การส่งออกข้าวขาวมีปริมาณ 289,642 ตัน ลดลง 13.2% เมื่อเทียบกับเดือนก่อน โดยส่งไปตลาดหลัก เช่น แทนซาเนีย อิรัก แองโกลา มาเลเซีย เคนยา เปอร์โตริโก จีน ญี่ปุ่น เป็นต้น ขณะที่ข้าวนึ่งมีปริมาณ 109,174 ตัน ลดลง 31.2% เมื่อเทียบกับเดือนก่อน โดยตลาดสําคัญ เช่น แอฟริกาใต้ เยเมน ไนจีเรีย เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม การส่งออกข้าวหอมมะลิ (ต้นข้าว) มีปริมาณ 122,355 ตัน เพิ่มขึ้น 12.6% เมื่อเทียบกับเดือนก่อน โดยยังคงส่งไปยังตลาดสําคัญ เช่น สหรัฐอเมริกา แคนาดา โกตดิวัวร์ ฮ่องกง สิงคโปร์ เป็นต้น

สมาคมคาดว่าในเดือนพฤศจิกายน 2568 จะส่งออกได้ประมาณ 700,000 ตัน เนื่องจากประเทศผู้นําเข้าข้าวขาวที่สําคัญในตะวันออกกลาง และเอเชีย เช่น อิรัก จีน ญี่ปุ่น มาเลเซีย รวมทั้งประเทศในแถบแอฟริกา จะยังคงนําเข้าจากไทยอย่างต่อเนื่อง จากการที่ราคาข้าวขาวของไทยอยู่ในระดับที่ไม่ห่างจากคู่แข่งมากนัก ขณะที่ตลาดข้าวนึ่งที่สําคัญในแถบแอฟริกาก็ยังคงมีการนําเข้าอย่างต่อเนื่อง เพราะราคาข้าวนึ่งไทยอยู่ในระดับที่แข่งขันได้ เช่นเดียวกันข้าวหอมมะลิที่ยังคงมีการส่งออกไปยังตลาดสําคัญอย่างต่อเนื่อง เช่น สหรัฐอเมริกา แคนาดา ฮ่องกง สิงคโปร์ เพื่อเตรียมไว้ใช้ในช่วงเทศกาลคริสต์มาสและปีใหม่

ส่วนสถานการณ์ราคาข้าวไทยในช่วงต้นเดือนธันวาคม 2568 มีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้นตามภาวะความต้องการในตลาด ประกอบกับมีปัจจัยทางจิตวิทยาหลังจากที่มีกระแสข่าวว่า รัฐบาลจีนตกลงซื้อข้าวจากรัฐบาลไทยจํานวน 500,000 ตัน ซึ่งส่งผลให้ราคาข้าวภายในประเทศปรับตัวสูงขึ้น ขณะที่ค่าเงินบาทมีทิศทางที่แข็งค่าขึ้น ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ทําให้ราคาส่งออกข้าวของไทยปรับตัวสูงขึ้น

ทั้งนี้ ราคาข้าวขาว 5% ของไทย ณ วันที่ 3 ธันวาคม 2568 อยู่ที่ 409 เหรียญสหรัฐต่อตัน ขณะที่ราคาข้าวขาว 5% ของเวียดนาม อินเดีย และปากีสถาน ลดลงไปอยู่ที่ 362-366, 344-348 และ 346-350 เหรียญสหรัฐต่อตัน ตามลําดับ ส่วนราคาข้าวนึ่งไทยอยู่ที่ 425 เหรียญสหรัฐต่อตัน ขณะที่ข้าวนึ่งอินเดียและปากีสถานอยู่ที่ 349-353 และ 356-360 เหรียญสหรัฐต่อตัน ตามลําดับ

จากข้อมูลของกรมศุลกากร การส่งออกข้าวในช่วง 10 เดือนแรกของปี 2568 (มกราคม-ตุลาคม 2568) มีปริมาณ 6,424,446 ตัน มูลค่า 123,143 ล้านบาท (3,740 ล้านเหรียญสหรัฐ) โดยปริมาณลดลง 23.9% และมูลค่าลดลง 36.1% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันในปี 2567 ที่ส่งออกปริมาณ 8,438,917 ตัน มูลค่า 192,799 ล้านบาท (5,461 ล้านเหรียญสหรัฐ)

นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า หากที่ประชุม นบข.มีการพิจารณาเห็นชอบการเจรจาจีทูจี ขายข้าวกับจีน จะเริ่มเจรจาเพื่อทำสัญญาส่งมอบ โดยเป้าหมายคาดหวังว่าจะให้ทันภายในสิ้นปี 2568 แต่ทั้งนี้ จีนเองมีความกังวลเรื่องของการส่งมอบ หากติดในช่วงตรุษจีนที่จะมีขึ้นระหว่างวันที่ 15 มกราคมถึงกลางกุมภาพันธ์ 2569 อย่างไรก็ดี กรมการค้าต่างประเทศ เตรียมผลักดันให้ได้ตามเป้าหมาย พร้อมประสานภาคเอกชนอย่างใกล้ชิด ซึ่งกรมจะเร่งดำเนินการให้ทันภายใน 1-2 สัปดาห์