WTO จบไร้ดีล ‘ห้ามเก็บภาษีนำเข้าสินค้าดิจิทัล’

การประชุมระดับรัฐมนตรีขององค์การการค้าโลก ซึ่งจัดขึ้นตั้งแต่วันที่ 26-29 มีนาคม 2026 จบลงโดยไม่สามารถบรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับการต่อเวลาระงับเก็บภาษีนำเข้าสินค้าดิจิทัลได้ โดยข้อตกลงดังกล่าวจะหมดอายุลงในสิ้นเดือนมีนาคม

บลูมเบิร์ก (Bloomberg) รายงานว่า องค์การการค้าโลก (WTO) ล้มเหลวในการขยายระยะเวลา ‘การห้ามเก็บภาษีศุลกากรดิจิทัล’ ที่มีมานานถึง 28 ปี ในการประชุมระดับรัฐมนตรีครั้งที่ 14 นับเป็นความล้มเหลวครั้งใหญ่ของ WTO ซึ่งถูกคุกคามจากสหรัฐ จากความพยายามเรียกเก็บภาษีศุลการกรจากคู่ค้าหลัก

ในการประชุมระดับรัฐมนตรีของ WTO เป็นเวลา 4 วัน ตั้งแต่วันที่ 26-29 มีนาคม 2026 ในกรุงยาอุนเด ประเทศแคเมรูน นายลูค-มากลัวร์ อัมบาร์กา อาตังกานา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้าแคเมอรูน ซึ่งทำหน้าที่เป็นประธานในการประชุมครั้งนี้ กล่าวว่า หมดเวลาแล้ว ในประเด็นต่าง ๆ รวมถึงประเด็นการระงับการเก็บภาษีศุลกากรสำหรับการส่งสินค้าทางอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Transmissions) ซึ่งหมายถึงสินค้าประเภทซอฟต์แวร์ แอปพลิเคชัน บริการสตรีมมิ่ง การดาวน์โหลด ฯลฯ

การห้ามเก็บภาษีศุลกากรดิจิทัล เริ่มใช้ครั้งแรกในปี 1998 และได้รับการต่ออายุทุก 2 ปี จนกระทั่งปัจจุบัน ซึ่งสินค้าดิจิทัลกินพื้นที่มากกว่าครึ่งหนึ่งของการส่งออกบริการทั่วโลก ในที่ประชุมพิจารณาขยายเวลาระงับภาษีนำเข้าสินค้าดิจิทัลต่อไปอีก 5 ปี แต่ไม่เป็นผลสำเร็จ เนื่องจากการคัดค้านของบราซิล

หลังจากที่การประชุมล่วงเลยเที่ยงคืนตามเวลาท้องถิ่นไปแล้ว นางเอ็นโกซี อคอนโจ-อิเวียลา ผู้อำนวยการใหญ่ WTO กล่าวว่า ประเด็นที่ยังเจรจาไม่สำเร็จบางส่วน อาจได้รับการพิจารณาต่อไปที่สำนักงานใหญ่ WTO ในกรุงเจนีวา

หากไม่สามารถบรรลุข้อตกลงห้ามเก็บภาษีศุลกากรดิจิทัลได้ ข้อตกลงนี้จะหมดอายุลงปลายเดือนมีนาคมนี้ ซึ่งหมายความว่าประเทศต่าง ๆ สามารถเก็บภาษีบริการดิจิทัลต่าง ๆ รวมถึงการดาวน์โหลดและสตรีมมิ่งได้ และจะถือเป็นอีกหนึ่งความเสียหายของ WTO องค์กรที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์มานานว่า ไม่มีประสิทธิภาพในการเจรจาต่อรอง เนื่องจากสมาชิกทุกประเทศ จาก 166 ประเทศ สามารถใช้สิทธิวีโต้ใด ๆ ก็ได้ และมตินั้น ๆ จะถูกปัดตกทันที

นายเจมีสัน กรีเออร์ ผู้แทนการค้าสหรัฐ กล่าวเมื่อวันที่ 26 มีนาคมว่า การขยายเวลาการห้ามเก็บภาษีศุลกากรดิจิทัลเป็นเรื่องที่ง่ายที่สุดเท่าที่จะทำได้

นายจอห์น เดนตัน เลขาธิการหอการค้าระหว่างประเทศ กล่าวว่า การไม่สามารถบรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับภาษีศุลกากรดิจิทัลได้ เสี่ยงที่จะสร้างความไม่แน่นอนเชิงนโยบายมากขึ้น ในช่วงเวลาที่ย่ำแย่ที่สุดหากมองจากมุมมองของภาคเศรษฐกิจจริง

เดนตันกล่าวว่า ขณะนี้ทุกฝ่ายต้องใช้ความพยายามอย่างแน่วแน่ ในการเริ่มการเจรจาที่กรุงเจนีวาใหม่อีกครั้ง การฟื้นฟูข้อตกลงห้ามเก็บภาษีศุลกากรดิจิทัล ของ WTO ต้องเป็นภารกิจเร่งด่วนอันดับแรก โดยการปล่อยให้หนึ่งในฟันเฟืองไม่กี่ตัวที่ยังช่วยขับเคลื่อนการเติบโตของโลกอย่าง บริการดิจิทัล ต้องเผชิญกับภัยคุกคามจากกำแพงภาษี เป็นเรื่องที่ไม่สมเหตุสมผลในสภาวะเศรษฐกิจที่เปราะบางเช่นนี้