คนไทย-ต่างชาติ แห่จด IP ในไทย ครึ่งปีแรกพุ่ง 3.86 หมื่นคำขอ ‘เครื่องหมายการค้า’ นำโด่ง
การยื่นจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญาในไทยยังขยายตัวต่อเนื่อง โดยช่วง 6 เดือนแรกของปี 2569 มีคำขอรวม 38,626 คำขอ เพิ่มขึ้น 7.75% จากปีก่อน ขณะที่การรับจดทะเบียนเพิ่มขึ้นทุกประเภทแตะ 30,051 ฉบับ หรือเพิ่มขึ้น 12.24% สะท้อนทั้งผู้ประกอบการไทยและต่างชาติให้ความสำคัญกับการคุ้มครองนวัตกรรม เครื่องหมายการค้า และงานสร้างสรรค์มากขึ้น ท่ามกลางการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานนวัตกรรมของประเทศ
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า ในช่วงเดือนมกราคม-มิถุนายน 2569 มีการยื่นคำขอจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญาในไทย รวมทั้งเครื่องหมายการค้า สิทธิบัตรการประดิษฐ์ อนุสิทธิบัตร และสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ จำนวน 38,626 คำขอ เพิ่มขึ้น 7.75% จากช่วงเดียวกันของปี 2568 ที่มี 35,848 คำขอ ขณะที่กรมรับจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญาได้รวม 30,051 ฉบับ/รายการ เพิ่มขึ้น 12.24% จาก 26,775 ฉบับ/รายการ
นอกจากนี้ การแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2569 มีจำนวน 9,069 รายการ เพิ่มขึ้น 33.62% จาก 6,787 รายการ แม้ลิขสิทธิ์จะได้รับความคุ้มครองโดยอัตโนมัติเมื่อสร้างสรรค์ผลงาน แต่เจ้าของผลงานยังคงให้ความสำคัญกับการแจ้งข้อมูลไว้เป็นหลักฐานอ้างอิง
เครื่องหมายการค้ายังคงเป็นทรัพย์สินทางปัญญาที่มีการยื่นคำขอมากที่สุด โดยมี 28,507 คำขอ เพิ่มขึ้น 8.01% จากปีก่อน สินค้าและบริการที่ได้รับความนิยมสูงสุด ได้แก่ ผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพและการแพทย์ 3,405 คำขอ บริการค้าปลีกและการตลาด 3,299 คำขอ ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดและความงาม 3,094 คำขอ เครื่องมือและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ 2,366 คำขอ และผลิตภัณฑ์จากพืช ธัญพืช และเครื่องปรุงรส 2,025 คำขอ โดยผู้ยื่นเป็นคนไทย 56% และต่างชาติ 44%
ด้านสิทธิบัตรการประดิษฐ์ มีคำขอ 4,299 คำขอ เพิ่มขึ้น 4.47% กลุ่มนวัตกรรมที่ได้รับความนิยมสูงสุด ได้แก่ ยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพ 562 คำขอ รองลงมาเป็นนวัตกรรมด้านการสื่อสาร 380 คำขอ และนวัตกรรมแอนติบอดี้และยาชีววัตถุ 195 คำขอ โดยผู้ยื่นคำขอเป็นต่างชาติถึง 87% ขณะที่การรับจดทะเบียนสิทธิบัตรการประดิษฐ์เพิ่มขึ้น 20.49% อยู่ที่ 2,887 ฉบับ
ส่วนอนุสิทธิบัตรมีการยื่นคำขอ 2,641 คำขอ เพิ่มขึ้น 13.10% และการรับจดทะเบียนเพิ่มขึ้นถึง 45.41% อยู่ที่ 1,345 ฉบับ โดยผู้ยื่นคำขอเป็นคนไทย 94% กลุ่มนวัตกรรมที่ยื่นมากที่สุดคืออาหารและเครื่องดื่ม 282 คำขอ ตามด้วยยาสมุนไพร 137 คำขอ
สำหรับสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ มีการยื่นคำขอ 3,179 คำขอ เพิ่มขึ้น 5.79% ขณะที่การรับจดทะเบียนเพิ่มขึ้น 45.03% อยู่ที่ 3,630 ฉบับ ผลิตภัณฑ์ที่มีการยื่นขอมากที่สุด ได้แก่ ลวดลายผ้า บรรจุภัณฑ์ รถยนต์และอุปกรณ์ เครื่องประดับ และอุปกรณ์ก่อสร้าง โดยผู้ยื่นคำขอเป็นคนไทย 60% และต่างชาติ 40%
“สถิติในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2569 สะท้อนแนวโน้มการใช้ระบบทรัพย์สินทางปัญญาที่เติบโตในทุกมิติ โดยเครื่องหมายการค้ายังคงเป็นทรัพย์สินทางปัญญาที่มีการยื่นคำขอสูงสุด ขณะที่อนุสิทธิบัตรและสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์มีอัตราการรับจดทะเบียนเพิ่มขึ้นกว่า 45% ส่วนการแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ขยายตัวกว่า 33% แสดงให้เห็นว่าทั้งภาคธุรกิจ สถาบันการศึกษา และผู้สร้างสรรค์ต่างให้ความสำคัญกับการคุ้มครองและบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญามากขึ้น” นางอรมนกล่าว
นางอรมนกล่าวว่า กรมทรัพย์สินทางปัญญาจะเดินหน้ายกระดับประสิทธิภาพการพิจารณาคำขอและการให้บริการอย่างต่อเนื่อง พร้อมส่งเสริมการนำทรัพย์สินทางปัญญาไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขัน และสนับสนุนการเติบโตของเศรษฐกิจฐานนวัตกรรมของประเทศ