สิ่งที่ได้เรียนรู้จาก “โควิด”

คอลัมน์ สามัญสำนึก

โดย ดิษนีย์ นาคเจริญ

วีกที่แล้ว “ประชาชาติธุรกิจ” จัด LIVE Forum ผ่านระบบประชุมออนไลน์สอดรับยุคสมัยแห่งโควิด-19

ประเดิมด้วยการสนทนาแลกเปลี่ยนมุมมองและประสบการณ์กับ “ธนา เธียรอัจฉริยะ” ผู้บริหารธนาคารไทยพาณิชย์ (เอสซีบี)

“ธนา” แนะนำให้ธุรกิจต่าง ๆ ใช้กลยุทธ์ “วิชาตัวเบา” ทั้งในช่วงเผชิญวิกฤต และหลังพ้นวิกฤตแล้ว เพราะเชื่อว่าทุกสิ่งจะไม่กลับมาเหมือนเดิม ในแง่กำลังซื้อก็คงตกลงด้วยจึงต้องคิดใหม่ทำใหม่

การแข่งขันจะสูงขึ้น แต่เค้ก (อาจ) ก้อนเล็กลง “ใครมีค่าใช้จ่ายเยอะจะแข่งได้ยาก” ต้องคิดใหม่ว่าจะโฟกัสอะไรทั้งการเอาต์ซอร์ซงานบางอย่างนำเทคโนโลยีมาใช้เพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุนให้แข่งขันได้ดีขึ้น

คนหรือธุรกิจที่จะอยู่ได้ในโลกหลังโควิด-19 ต้องมีอัตลักษณ์ชัดเจน อาจไม่ต้องยิ่งใหญ่ระดับประเทศ แต่ขอให้เก่งกาจในสิ่งที่ทำในหมู่บ้านในชุมชนตนเองก็พอ เช่นจะเปิดร้านขายข้าวมันไก่หรือร้านกาแฟแถวประชานิเวศน์ก็ต้องคิดว่าจะทำอย่างไรให้อร่อยที่สุด

และควรใช้ประโยชน์จาก “ข้อมูล” เพราะคอมมอนเซนส์ไม่เพียงพอในโลกที่เปลี่ยนไปมาก ถ้ายังไม่มีการเก็บ “ข้อมูล”ก็ควรเริ่มได้ จะใช้วิธีคุยกับลูกค้าโดยตรงหรือเข้าไปอ่านข้อมูลในโซเชียลมีเดียก็ได้

และจงใช้ประโยชน์จาก “ข้อมูล” ที่มีทำให้เป็น “อินฟอร์เมชั่น” และ “โนว์เลดจ์” เพื่อนำไปสู่การตัดสินใจ

“ถ้าเรารู้ว่า ในย่านที่อยู่มีการสั่งดีลิเวอรี่เยอะ ก็อาจไม่จำเป็นต้องมีหน้าร้าน ซึ่งจะลดต้นทุนไปได้มาก”

พร้อมยกตัวอย่างกรณี “เซเว่นอีเลฟเว่น” ในญี่ปุ่นที่ต้องการหาสินค้ามาวางขายครอสเซลส์กับ “ถุงน่องผู้หญิง” ที่ขายดีมาก ถ้าคิดจาก “คอมมอนเซนส์” คงเลือก “ลิปสติกหรือแป้งผัดหน้า” ไปวางใกล้กัน เพราะเป็นสิ่งที่ลูกค้าผู้หญิงน่าจะสนใจ แต่เมื่อลงไปดูข้อมูลพบว่า ถุงน่องขายดีมากช่วง 6 โมงเย็น-2 ทุ่ม คนซื้อส่วนใหญ่เป็น “ผู้ชาย” เพราะภรรยาฝากซื้อ

การใช้ข้อมูลทำให้ “เบียร์” เป็นสินค้าที่นำไปวางใกล้ ถุงน่องแทนลิปสติก

มาตรการ work from home ยังทำให้ผู้คนเริ่มชินกับการใช้เทคโนโลยี การช็อปปิ้งออนไลน์ และการสั่งอาหารผ่านแอปพลิเคชั่น “ดีลิเวอรี่” นอกจากทำให้ “ซูเปอร์แอป” แข็งแรงขึ้น ยังทำให้ “โลเกชั่น” ของร้านอาหารร้านค้าต่าง ๆ เปลี่ยนไป

“โลเกชั่น” ที่ดีที่สุดมาอยู่บนมือถือ บนหน้าแรกของแอป ดังนั้นร้านอาหารต้องทำความเข้าใจการทำงานของแอปพลิเคชั่น และใช้ประโยชน์จาก “โซเชียลมีเดีย”

“หลังโควิด-19 คนยังคงไปกินที่ร้าน แต่ดีลิเวอรี่ก็น่าจะเยอะขึ้น การขึ้นไปอยู่บนแพลตฟอร์มดีลิเวอรี่กินต้นทุนแต่อาจดีกว่าไปเช่าพื้้นที่”

สำหรับมนุษย์เงินเดือน ในช่วงนี้วิกฤตเป็นโอกาสที่ดีที่สุดในการแสดงศักยภาพ ทัศนคติ และน้ำใจให้เจ้านายเห็น จบ “โควิด” แล้วจะรู้ว่าใครเชื่อใจได้ ใครขยัน ไม่เกี่ยงงาน และปรับตัวได้

“ถ้ารู้จักทำตัวให้เหมาะสม จะทำยังไงให้เราเป็นคนที่มีประโยชน์ หลังโควิด-19 ผ่านพ้น หลายบริษัทคงต้องลดคน เราจะได้ไม่โดนเป็นชื่อแรก ๆ”

“ธนา” ย้ำว่า การ work from home คือการทำงานจากที่บ้าน ไม่ใช่การพักผ่อนที่บ้านหรือทำงานน้อย สบาย ๆ

และทิ้งท้ายว่า เมื่อเผชิญปัญหา ให้คิดก่อนเลยว่า ปัญหาในโลกนี้มี 2 แบบ คือ ปัญหาที่แก้ได้ กับปัญหาที่แก้ไม่ได้

ไม่ว่าจะเป็นคนที่ทำธุรกิจหรือคนทำงาน ควรใช้เวลาส่วนใหญ่กับปัญหาที่แก้ได้ พนักงานมีปัญหาอะไร จะหารายได้เพิ่มยังไง ส่วนปัญหาที่แก้ไม่ได้อย่างเมื่อไรจะมีวัคซีน, ทำไมทรัมป์ทำแบบนี้, วันนี้คนติดเชื้อเท่าไร ใช้เวลาแค่ 10-20% ก็พอ จะทำอย่างไรให้บทสนทนาในบริษัทหรือแม้กับตัวเราเอง อยู่กับ “ปัญหาที่แก้ได้” 80%

มากไปกว่าน้น ไม่ว่าโลกจะเปลี่ยนไปแค่ไหน มีวิกฤตใหม่เกิดขึ้นกี่ครั้ง “ทักษะ” ที่เราทุกคนควรมี คือความสามารถในการเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ได้อย่างรวดเร็ว