วิกฤต PM 2.5 ยิ่งแก้ยิ่งแย่

บทบรรณาธิการ

ฝุ่นควันพิษ PM 2.5 กลับมาวิกฤตอีกครั้ง เทียบกับช่วงเวลาเดียวกันปี 2563 ปีนี้รุนแรงกว่าเดิม โดยเฉพาะพื้นที่ภาคเหนือสัปดาห์ที่ผ่านมา จ.เชียงใหม่ ทำสถิติฝุ่นพิษ PM 2.5 สูงสุดในโลกหลายวันติดต่อกัน คนเชียงใหม่ต้องจมอยู่ในทะเลหมอกควันพิษโดยไม่อาจหลีกเลี่ยง

สัปดาห์นี้วิกฤตยิ่งขยายวง วันที่ 15 มี.ค.ที่ผ่านมาศูนย์แก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศ (ศกพ.) กรมควบคุมมลพิษรายงานว่า ปริมาณ PM 2.5 ในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เกินค่ามาตรฐานกว่า 20 จังหวัดทั้งเชียงราย น่าน แม่ฮ่องสอน พะเยา เชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง แพร่ อุตรดิตถ์ สุโขทัย พิษณุโลก ตาก กำแพงเพชร เพชรบูรณ์ สระบุรี สกลนคร ร้อยเอ็ด ชัยภูมิ อุบลราชธานี นครราชสีมา บุรีรัมย์ ฯลฯ

สูงสุดอยู่ที่ อ.แม่สาย จ.เชียงราย ผลการตรวจวัด PM 2.5 ณ วันที่ 15 มี.ค. เวลา 13.00 น. อยู่ที่ 255 ไมโครกรัม/ลูกบาศก์เมตร สูงกว่าค่ามาตรฐานไม่เกิน 50 ไมโครกรัม/ลูกบาศก์เมตร กว่า 5 เท่า ส่งผลกระทบและเป็นอันตรายต่อสุขภาพอนามัย แม้บางพื้นที่สถานการณ์จะคลี่คลายก็มาจากฝนตก ลมแรง ขณะที่การบริหารจัดการปัญหาของรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังไม่เห็นผลเป็นรูปธรรม

ทำให้ 6 มาตรการที่ถูกนำมาใช้ต่อเนื่อง 1.ควบคุมไฟป่าการเผาในที่โล่ง 2.บังคับใช้กฎหมายกับผู้ลักลอบเผาในที่โล่งอย่างเฉียบขาด 3.เพิ่มการลาดตระเวนเฝ้าระวังไฟป่า 4.ลดเชื้อเพลิงในพื้นที่ป่าโดยเก็บและส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากเศษวัสดุ 5.ให้คำแนะนำลดผลกระทบสุขภาพอนามัย 6.สร้างการรับรู้ให้กับประชาชน ถูกตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพ ประสิทธิผล

ประกอบกับหลายปีที่ผ่านมารัฐแก้วิกฤต PM 2.5 โดยให้ผู้ว่าราชการจังหวัดกับหน่วยงานในพื้นที่บริหารจัดการปัญหาเพียงลำพัง ทั้งที่เป็นวาระแห่งชาติเกี่ยวข้องกับหลายหน่วยงาน เพื่อนบ้านหลายประเทศ การแก้ปัญหาจึงมีข้อจำกัด ปริมาณหมอกควันเลวร้ายลงทุกปี

แผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติ การแก้ไขปัญหามลพิษด้านฝุ่นละออง ตามมติ ครม. 1 ต.ค. 2562 จึงต้องทำให้เป็นจริงโดยเร่งด่วน ด้วยการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการเชิงพื้นที่ แก้ปัญหาระยะเร่งด่วนและในช่วงวิกฤต ป้องกันและลดการเกิดมลพิษที่ต้นทาง และเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการมลพิษทั้งในระยะสั้น ระยะยาว

เพราะผ่านไปกว่า 2 ปี หลังยกระดับการแก้ไขปัญหาฝุ่นควันพิษเป็นวาระแห่งชาติ ขณะที่แผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติ ประกาศใช้มาปีเศษ การแก้ปัญหาไปถึงไหน ผลชี้วัดปริมาณฝุ่นละออง จำนวนจุดความร้อน (hotspot) ผู้ได้รับผลกระทบจากฝุ่นพิษลดลงหรือไม่ ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในภาคเหนือ ภาคอีสานจึงนำมาซึ่งคำถามที่ยังไร้คำตอบว่า เหตุใดยิ่งแก้…ฝุ่น PM 2.5 ยิ่งวิกฤต