สงกรานต์เชียงใหม่จมฝุ่น อากาศปิดเช้า-ค่ำ ทุบสถิติเผาป่านิวไฮรอบ 3 ปี

สงกรานต์เชียงใหม่วิกฤตหนัก พื้นที่เผาไหม้สะสมพุ่งทะลุ 10 ล้านไร่ สูงสุดในรอบ 3 ปี ซ้ำเติมด้วยสภาวะ “อากาศปิด” เช้า-ค่ำ ฝุ่นสะสมหนาแน่นอันตรายอย่างรุนแรงต่อสุขภาพ

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สถานการณ์คุณภาพอากาศในจังหวัดเชียงใหม่ช่วงเทศกาลสงกรานต์ปี 2569 เข้าขั้นวิกฤตสูงสุด โดยจากการตรวจสอบแอปพลิเคชัน IQAir เมื่อเวลา 06.00 น. ที่ผ่านมา พบว่าพื้นที่ อำเภอหางดง และหลายพื้นที่ในเชียงใหม่ ค่า AQI พุ่งสูงถึง 239 (ระดับสีม่วง) ซึ่งเป็นอันตรายต่อสุขภาพอย่างมาก โดยมีค่า PM2.5 สูงถึง 164.0 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร สูงกว่ามาตรฐาน WHO หลายเท่าตัว

ทุบสถิติเผาป่าสะสม นิวไฮในรอบ 3 ปี

ข้อมูลจาก GISTDA หรือ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิภาค (องค์การมหาชน) เปิดเผยสถิติพื้นที่จุดความร้อน (Hotspot) สะสมในป่าสงวนและป่าอนุรักษ์ ของปี 2569 ที่แสดงผลเป็นกราฟแท่งสีแดงเปรียบเทียบรายวัน โดยใช้ข้อมูลจากดาวเทียม (Suomi NPP) ระบบ VIIRS

เมื่อเปรียบเทียบกับ 3 ปีที่ผ่านมา (2566-2568) พบว่าปีนี้สถานการณ์รุนแรงที่สุด โดย ณ วันที่ 13 เมษายน พื้นที่เผาไหม้สะสมพุ่งทะยานสูงถึง 10,657,360 ไร่ โดยเมื่อเทียบกับปี 2567 และ 2568 ในวันที่ 13 เมษายนของปีนี้ (10.6 ล้านไร่) ซึ่งแซงสถิติสะสมของปี 2567 (10.1 ล้านไร่) และปี 2568 (6.5 ล้านไร่)

อย่างไรก็ตาม แท่งกราฟสีแดงในช่วงวันที่ 10/4 – 13/4 ที่พุ่งขึ้นในลักษณะที่ชันมาก ซึ่งหมายถึงอัตราการเผาต่อวันที่ค่อนข้างสูง หากสถานการณ์ยังเป็นแบบนี้ต่อไป จึงมีโอกาสสูงมากที่จะแซงสถิติปี 2566 (11,800,000 ไร่) ในเร็วๆนี้

ข้อมูลดังกล่าว สะท้อนถึงวิกฤตไฟป่าที่ยังไม่สามารถควบคุมได้ในหลายพื้นที่

จุดความร้อนกระจายตัว

ขณะเดียวกัน จากข้อมูลดาวเทียมระบบ VIIRS พบจุดความร้อนกระจายตัวหนาแน่นในเขตป่าอนุรักษ์และป่าสงวนฯ โดยเฉพาะโซน อ.เชียงดาว, อ.แม่แตง, อ.สะเมิง และ อ.ฮอด ส่งผลให้แผนที่ความร้อนของประเทศไทยแสดงผลให้ภาคเหนือตอนบนเป็นพื้นที่ที่มีคุณภาพอากาศระดับสีม่วงเข้ม เพียงภูมิภาคเดียวในขณะนี้ ท่ามกลางสภาพอากาศที่แห้งแล้งจัด

ขณะที่ ศูนย์อำนวยการป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่าหมอกควันและฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) จังหวัดเชียงใหม่รายงานสถานการณ์จุดความร้อน (Hotspot) ประจำวันที่ 13 เมษายน 2569 (รอบเช้า) แหล่งข้อมูลดาวเทียม Suomi-NPP (GISTDA) เวลา 02.40 น. พบ 82 จุด ได้แก่ อำเภอเชียงดาว 33 จุด อำเภอหางดง 10 จุด อำเภอแม่อาย 8 จุด อำเภอแม่แจ่ม 7 จุด อำเภอฮอด 6 จุด

อำเภอแม่แตง 4 จุด, อำเภอไชยปราการ 4 จุด อำเภอแม่ริม 2 จุด อำเภอเวียงแหง 2 จุด อำเภอฝาง 2 จุด และพื้นที่ละ 1 จุดคือ อำเภอกัลยาณิวัฒนา อำเภอพร้าว อำเภออมก๋อย และอำเภอสะเมิง รวมยอดสะสม (1 มกราคม- 12 เมษายน 2569) 8,184 จุด

“อากาศปิด” เช้าและค่ำ

สถิติจากกรมอุตุนิยมวิทยาชี้ว่าในช่วงวันที่ 1-11 เมษายนที่ผ่านมา พื้นที่เชียงใหม่แทบไม่มีฝนตกลงมาช่วยชะล้างฝุ่นเลย (0-1 วัน)

ล่าสุด ข้อมูลพยากรณ์อัตราการระบายอากาศรายวัน (13 เมษายน 2569) ระบุว่าเชียงใหม่กำลังเผชิญกับ สภาพอากาศปิด (Poor Ventilation) อย่างหนักในช่วงก่อน 12.00 น. และ หลัง 19.00 น. ของทุกวัน ซึ่งเป็นช่วงที่ฝุ่นควันจะลอยตัวต่ำและสะสมตัวหนาแน่นที่สุด
​
ภาพรวมสงกรานต์เชียงใหม่ปีนี้ นอกจากต้องเผชิญอากาศที่ร้อนอบอ้าวแล้ว ยังต้องเผชิญกับมลพิษทางอากาศที่รุนแรงที่สุดในรอบหลายปี จากปัจจัยสำคัญทั้งการเผาป่า สภาพอากาศที่แห้งแล้งจัด ที่ส่งผลให้สภาวะอากาศปิดและกักขังฝุ่นพิษไว้ในแอ่งกระทะเชียงใหม่อย่างปฏิเสธไม่ได้